Google

This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scannod by Google as pari of a projcct

to make the world's books discoverablc online.

It has survived long enough for the Copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject

to Copyright or whose legal Copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from the

publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken Steps to prcvcnt abuse by commercial parties, including placing lechnical restrictions on automated querying. We also ask that you:

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.

+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's System: If you are conducting research on machinc translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encouragc the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout this projcct and hclping them lind additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in Copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any speciflc use of any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search mcans it can bc used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.

Äbout Google Book Search

Google's mission is to organizc the world's Information and to make it univcrsally accessible and uscful. Google Book Search hclps rcadcrs discover the world's books while hclping authors and publishers rcach ncw audicnccs. You can search through the füll icxi of ihis book on the web

at|http: //books. google .com/l

Google

IJber dieses Buch

Dies ist ein digitales Exemplar eines Buches, das seit Generationen in den Realen der Bibliotheken aufbewahrt wurde, bevor es von Google im Rahmen eines Projekts, mit dem die Bücher dieser Welt online verfugbar gemacht werden sollen, sorgfältig gescannt wurde. Das Buch hat das Uiheberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist.

Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erin- nerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat.

Nu tzungsrichtlinien

Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft lieber Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie htsdesto trotz ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu veihindem. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien:

+ Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche Tür Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden.

+ Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials fürdieseZwecke und können Ihnen unter Umständen helfen.

+ Beibehaltung von Google-MarkenelementenDas "Wasserzeichen" von Google, das Sie in jeder Datei finden, ist wichtig zur Information über dieses Projekt und hilft den Anwendern weiteres Material über Google Buchsuche zu finden. Bitte entfernen Sie das Wasserzeichen nicht.

+ Bewegen Sie sich innerhalb der Legalität Unabhängig von Ihrem Verwendungszweck müssen Sie sich Ihrer Verantwortung bewusst sein, sicherzustellen, dass Ihre Nutzung legal ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass ein Buch, das nach unserem Dafürhalten für Nutzer in den USA öffentlich zugänglich ist, auch für Nutzer in anderen Ländern öffentlich zugänglich ist. Ob ein Buch noch dem Urheberrecht unterliegt, ist von Land zu Land verschieden. Wir können keine Beratung leisten, ob eine bestimmte Nutzung eines bestimmten Buches gesetzlich zulässig ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass das Erscheinen eines Buchs in Google Buchsuche bedeutet, dass es in jeder Form und überall auf der Welt verwendet werden kann. Eine Urheberrechtsverletzung kann schwerwiegende Folgen haben.

Über Google Buchsuche

Das Ziel von Google besteht darin, die weltweiten Informationen zu organisieren und allgemein nutzbar und zugänglich zu machen. Google Buchsuche hilft Lesern dabei, die Bücher dieser Welt zu entdecken, und unterstützt Autoren und Verleger dabei, neue Zielgruppcn zu erreichen. Den gesamten Buchtext können Sie im Internet unter|http: //books . google .coiril durchsuchen.

r*-^^,^v

HARVARD COLLEGE LIBRARY

s E3 BD ;

PIOU THK FUND OP

FREDERICK ATHEARN LAhfE

DIE ALTHOCHDEUTSCHEN GLOSSEN

DIE

\

\

ÄLTHOCHDEÜTSCHIS GLOSSEN^

GESAMMELT UND BEARBEITET

VON

ELIAS STEINMEYER^UND EDUARD |IEVEBS

ZWEITER BAND

GLOSSEN ZU mOHTBIBLISCHIiN BCHBIFTEN

BEARBEITET VON ELIAS STEINMEYER

MIT UNTERSTÜTZUNG DES K. PREUSSISCHEN CULTUSMINISTERIUMS UND DER K. PREUSSISCHEN AKADEMIE DER WISSENSCHAFTEN

BERLIN

WEIDMANNSCHE BUCHHA^DLU^G

1S82

rr

X5

S'^fTSJ^J-^

- . f :: . >

harvardN

UNIVERSITY LIBRARY^

3^ ^

VOEWORT.

Später aU ick in der einkitung zum ersten bände der Ahd. gU. glaubte zu- sichern zu können erscheint dieser zweite, die ursadie der Verzögerung ist eine doppelte, einerseits beanspruchte der druck längere zeit, weil der band, wenn auch an Seitenzahl hinter dem ersten zurückstehend, doch in folge des umstandes, dass von vorne herein sparsamer zweispaltiger satz zur Verwendung gelangte, seinen Vor- gänger an masse des mitgeteilten materials übertrifft, andererseits erwiesen sich die Schwierigkeiten der bearbeitung viel bedeutender als ich geahnt hatte, ihrer herr zu werden war ich nadh kräften bemüht, leider häufig ohne erfolg, die schuld daran trägt wesentlich der arg verwahrloste zustand, in welchem auf dem gebiete der pa- tristischen Utteratur ein grofser teil der vorhandenen ausgaben sich befindet, sowie die, wenigstens für meine zwecke, mangelhaften und unvollständigen Varianten- apparate, mit weldien auch die besten unter den neueren editionen ausgestattet sind, manches stück, namentlich aus der predigt- und legendenlitteratur, wurde bisher nur fragmentarisch oder gar nicht gedruckt; einen zuverlässigen führer in dem gewirr divergierender Überlieferung, wie ich in Maafsens vortrefflichem werke ihn für das kanonische recht fand, muste ich anderwärts entbehren, nicht besser steht es mit den lexicalischen hilfsmitteln im bereiche des kirchlichen lateins. unter diesen um- ständen ist es meist nur einem günstigen zu fall zu danken, wenn es gelingt, ein- zelne oder gesammelte, aber ohne bezeichiung der provenienz überlieferte glossen auf ihre quelle zurückzuführen: in ihrer mehrheit treffen ja die deutschen Über- setzungen nicht gerade sehr prägnante lateinische phrasen, sondern solche, die hun- derte von malen begegnen oder begegnen können, und es bedarf schon genauer kenntnis des Wortschatzes und widerholter lectüre eines denkmals, um ihm ein namenloses und dann noch gar alphabetisch umgeordnetes vocabular zu vindicieren, wenn daher auf dem titel dieses bandes angegeben steht, dass derselbe die glossen zu nichtbiblischen Schriften enthalte, so muss einschränkend bemerkt werden, dass in einer, wenn auch kleinen, anzahl von fällen die ermittelung der glossierten Schrift, allen anstrengungen zum trotze, nicht glückte: man wird diese reste im nächsten bände unter der Überschrift Adespota vereinigt finden, vielleicht weifs dann hier oder da ein anderer rat.

Sonst hoffe ich nichts in diesen band gehöriges übersehen zu haben, die gll. %u Macer Floridus versparte ich ihres Zusammenhanges mit anderen botanischen glossaren wegen für den dritten teil; aus ähnlichem gründe fiel vorläufig einiges fort, das zu Isidors Etymologien beziehungen hat. zu jung und nach dem plane des ganzen Unternehmens dadurch von der aufnähme ausgeschlossen waren die gll. zur Psychomachie des Prudentius, welche aus einer Admonter hs. UUoffmann Altd.

VI Vorwort

bU. 2, 196 / bekannt machte, ferner die des Clm. 14733, gedruckt bei KRoth Denk- mähler xxu, die zur Passio Andreae Clm. 14775, ernUich die zu des Hildebertus Cenomanensis Carmen de virtutibus in den Wiener hss, 857. 2475*. auch die un- bedeutenden geographischen gll. zur Vita Severini, welche Wattenbach Neues arckiv 4, 407 f aushob, habe ich fortgelassen. nach dem Neuen archiv 4, 592 sollen sich in der A^. 4188 zu Cheltenham gesammelte deutsche worte, von denen eins oft- geführt wird, befinden; aber die einsieht dieses codex durch EMartin ergab dass zum mindesten eine falsche nummer angegeben sein muss. ebenso wenig enthält, gütiger mitteilung AHolders zu folge, die Carlsruher As. Aug. clxxxui deutsche gü., obwol es PPiper Die spräche und litteratur Deutschlands 1, 57 nr 310 behauptet.

Verwertet wurden für den vorliegenden band folgende 314 hss., von denen 32 bereits im ersten herangezogen waren"^: Antwerpen 126; Apponyi ohne num- mer; Basel B. v. 21. f B. vii. 18; Berlin lat. qu. 215. f ^^' ^ besitze von wei- land dr ThPfundt; Bern 89. 257. 258. 264; Bonn f 175. 218; Boulogtie 56; Bremen b 52; Brüssel 9968. 9987; Cambray 199; Carlsruhe Aug. ui. ic. cxl f cxvi. ciG. colli, ccxvii. ccxx. SPeter ohne nummer; Cassel f astr. foL 2. poet. et rom. fol. 6; Cheltenham 16375. 18908; Cöln xix. lxxxi. cc. ccu; Dessau A; Düs- seldorf F. 1; Einsiedeln 15. 32. f 34. 149. f 179. f 205. f 257. 302. 303. 312. 316. t 322. 365; Escorial b— m— 2; SFlorian iii 222 B. txi75; Florenz xvi, 5; Frankfurt 64. 139. fragment; Freiburg f 380; Fulda Aa 2; SGallen Stadt 336; Stift 102. 105. 110. 119. 127. 134. 135. 136. 141. 143. 159. 162. 166. 16a 174. 183. 193. 197. 198. 215. 216. 218. 219. 242. 245. 251. 260. 263. 279. 292. 299. 393. 454. 557. 558. 578. 579. 621. 820. 844. 845. 862. 871. 876. t 877. 882. 903. 1394; Göttweig U; Hamburg 141*; Heiligenkreuz f 227; Inns- bruck 711; Kiel K. B. 145; Leiden Periz. F. 17. Voss. 51. 69; Leipzig Rep. i. 36^ I. 4. 53. u. A. 6; London Add. 15090. 16894. 18400. 21910. Arund. f 393. f 514; Luxemburg f 44; Madrid f Aem. 44; Melk f R 22. ohne nummer. blaJtt; Mün- chen t cg. 187. t 5248, 2. cl. 2. 280 A. 305. f 330. 375. 475. f 666. 2622. t 2944. 3519. 3767. 3860*. 4460. f 4503. 4559. 5260. f 6028. f 6221. 6241. 6242. t 6244. 6277. 6295. 6325. 6355. f 6358. 6375. 6402. 6404. 6408. 6411. 6412. 6414. t 8104. 9573. f 9638. f 13079. 13108. 14117. 14324. 14395. 14407. t 14409. f 14420. 14429. 14461. f 14477. f 14478. f 14505. 14506. 14515. t 14517. t 14569. 14685. 14689. f 14693. 14737. 14747. 14754. t 14781. 14846. f 15813. f 15825. 15965. 18059. 18140. 18375. 18522, 2. 18547, 2. 18550, 1. 18628. 18765. 18922. f 19162. 19410. 19415. 19417. 19440. t 19450. 19451. t 19452. 19454. t 19479. 19486. 21525. 21562. 22038. 22053. t 22272. f 23480. t 23486. f fragmente. f reichsarchiv 376; SOmer 116. 150. 746; Oxford Auct. F. 1. 16. Jun. 25. 83. 116D. Laud.410. 436; Pam2685. t3848. 9344. f 9345. f 10195. f 12445. f 12447. 16668. 18554. f Nou?. acq. 241; SPaul xxv d/82; Pommersfelden 2671; Prag Universitätsbibliothek viu H4. Lobkowitz 434; Rheims 510; Äom Pal. 889. 1519. 1715. f 1716. Reg. f 339. 356. Vat. 5821 ; Salzburg f SPeter ix 20. blatt auf der Studienbibliothek; Schielt- Stadt ohne nummer. f ohne nummer; Stuttgart öffentliche bibliothek theol. et phil.

* die weder von Graff ausgebeuteten noch später ganz oder teilweise pubUcierten kennzeichne ich durch ein vorgesetztes kreuz.

Vorwort vii

fol. 218. frivathibliothdc $. majestät iur. 109. f P^^^* 6; Trier dombibliothek 17 F. t seminarbibliothek. siadibibliothek 1464 und f fragment; Venedig xii, 138; Wd- Imtein i. 2. (Lat.) 4«. 3. i. 2. (Lat) 4«. 14; IFtcn f 81*. 85. 114. f Hl. 223. 226. t 246. 247. 261. f 263. f 271. f 275. f 307. f 311. 361. 614. f 650. 660. 804. 949. 969. f 1322. f 1370. f 2171. 2723. 2732. Suppl. f 2702. f 2703; Wolfenhüitel Aug. 56. 18. HelmsL 365. 553. 842. Wiss. f 56. 77 ; Wärzburg Mp. th. f. 21. 28. 146. qu. 60; ZüHch kantonalbibliothek C f 68. f 143. 164. Rheioau. 35. 62. 99\ Stadtbibliothek C 59.

Fem diesen hss. konnte ich Carlsruhe Aug. ig. cxi, die beiden Casseler, Leiden Periz. F. 17, alle drei Leipziger, London Add. 15090. 16894. 21910. Aruod. 393. 514 und die Oxforder Juniani in copien oder collationen benutzen, die ESievers an- gefertigt hatte. Antwerpen 126 schrieb für mich JFranck freundlichst ab (ah ich 1876 am orte die hs. benutzen wollte, war das Plantinsche museum wochen lang ge- schlossen), Apponyi JSeemitiler, Basel B. vn. 18 LSieber, die beiden CheUenhamer mss% H Patzig (16375 sah auch EMartin für mich ein), Heiligenkreuz 227 und Zürich C 68 JHuemer, London 18400 JZupitza, Madrid Aem. 44 GLöwe, das Münchner Ovid- fragment WMeyer, Oxford Auct. F. 1. 16 FMadan, Laud. 436 HVamhagen, Paris 12447 WZingerle, Rom Pal. 1716 HDenifle, Salzburg SPeter RM Werner, Rheims 510 KYollmöUer. für Escorial b in 2 lagen sogar drei, von GBaist, PEwald, GLöioe besorgte abschriften vor. die Cölner hss. xix. cc. ccii. wurden nach Watten- baehs abdrüdten widerholt, ebenso sind die wenigen und unbedeutenden gll. der co- dices Boulogne 56, Cambray 199, Dessau A, SOmer 746, Oxford Laud. 410 nicht neu verglichen worden.

Den aufgezählten hss. entsprechen folgende Graffsche siglen: A., AI., AI. 2., Aid. 1. 6., Ar., Ar. 2. 4., Asc, Asc. 2. 3., B., Bed., Bed 2., Bo. 1. 4., Can. 1. 13., D.I. 341. 342., ii. 168.— 188., 311.— 354., Da., Do., Eb., Ec. 1.— 3., Em. 1. 21. 28. 30., Ep., Ep. 2., Eul., F., Fulg., G., Gc. 1.— 12., Gd. 1. 5., Gh. 1. 6., Hör., Hör. 2., Ja., Ib., Ic, Id., le., If., Ih., Is. 2., Juv., Juv. 2. 3., Ka., M. l._30. 32. 33., Mart, Marl. 2., Or. 1. 2., Pb. 2., Pers., Pers. 2., Ph. 1. 2. 3., Po., Pr. f., Pr. m., Pr.t., Pr. v., Pro., Pro. 2., Prud. 1. 5., Rb., Rc, Re., Rg. 3. 4. 7., RB., RB. 2., Sb. Sbe., Sg. 183. 193. 242. 292. 299., SC, SI., Ter., Tg. 1. 3. 4. 5. 6., Ve. 4., VA. VE. VG., VA. 2. VE. 2. VG. 2. 3., VP., VP. 2. 4., VS., W., Wess., Wo. 460. 3325., Zf.

Die allgemeinen grundsätze, von welchen ich bei der bearbeitung dieses bandes mich leiten liefs, weichen nicht von den im ersten befolgten und dargelegten ab. hier bedarf es daher nur weniger erläuternder bemerkungen. dass ich die glossierten Schriftwerke in streng alphabetischer Ordnung vorführte, künstliche und darum minder übersichtliche gruppierungen vermied, wird kein verständiger tadeln, wo ein neues anhebt, habe ich jedes mal diejenige ausgäbe, welche ich benutzte tmd auf die meine citate sich beziehen, namhaft gemacht; in den noten wurde sie als ^EdJ bezeichnet, ich war in allen fällen darauf bedacht, die beste, vollständigste und verhreitetste zu wählen; aber mehrfach legte die armut unserer bibliothek meinen ttünschen zügel an und auswärtige büchersammlungen konnten nur vereinzelt in anspruch genommen werden, da, wenn die arbeit ungestört fortschreiten sollte, alle für sie erforderlichen hilfsmittel mir jeder zeit zugänglich bleiben musten. mit an-

VIII Vorwort

merkungen habe ich dann gespart, wenn die Verbesserung oder erkldrung eines fehkrs aus den entsprechenden gU. verwandter hss. zu entnehmen war und die verweisungs- zahlen dem benutzer des buches als carrectiv zu dienen vermochten, erläuterungen lexi- eaUscher natur wurden immer nur einmal, bei dem ersten auftreten des wortes, welches sie erheischte, gegeben: auch nach dieser hinsieht sollen die verweisungszahlen zur leichteren Orientierung verhelfen, nicht gespart dagegen habe ich mit dem geständm meiner ratlosigkeit in schwierigen fällen und deren waren nicht wenige , weil ich durch dies verfahren am ehesten andere zur erprobung ihrer kräfte anreizen zu können hoffte, denn anstrengungen genug wird es noch kosten, ehe wir den über- kommenen ahd. Wortschatz völlig verstehen.

Was während des druckes sich mir als der berichtigung oder des nachtragens wert ergab, habe ich am Schlüsse dieses bandes zusammengestellt, während ich die nicht ganz unerheblichen Zusätze zum ersten vorläufig zurückhielt, um nicht unnötige Zersplitterung herbeizuführen, aber ich hege keineswegs die hoffnung, damit in der tat alle fälle erschöpft zu haben, die einer rectificierung bedürfen, denn, wie schon vor drei jähren hervorgehoben wurde, die zu gründe liegenden abschriften sind zu ganz verschiedenen Zeiten und unter ganz verschiedenen umständen genommen worden, es verschlägt sehr viel, ob man an eine hs. mit kenntnis aUer verwandten herantritt oder ohne dieselbe, ob man die glossierte schrift bereits bearbeitet hat und über die speciellen bei ihr auftauchenden Schwierigkeiten bescheid weifs oder nicht : ich habe mich daher nicht selten veranlasst gesehen, nachdem die constituierung des textes einer gmppe erfolgt war, einzelne Vertreter derselben von neuem zu ver- gleichen, lehrt ja erst die beherschung des gesammten materials zuweilen verstüm- melte oder ganz unverständliche buchstabencomplexe einzelner mss. als deutschen Ursprungs begreifen, ich muss aber überhaupt dem wahne entgegentreten, als oh selbst der denkbar vollendetste abdruck von glossen jemals die hs. ersetzen könne; wird ein neues einem bekannten nahe stehendes exemplar aufgefunden und handdt es sich um die feststellung des grades der beiderseitigen Verwandtschaft, so muss immer auf die originale recurriert werden, welche allein sichere auskunft zu erteilen in der läge sind, alle rasuren, alle späteren ergänzungen einer hs., wo das schwinden deiUscher bestandteile mit gar keiner sidierheit behauptet werden kann, mitzuteilen, wäre ebenso mühselig und unsicher als es platz rauben und die Übersicht erschweren würde, einen beleg für das gesagte aus diesem bände gewährt die Pariser hs. Nouv. acq. 241. als sie entdeckt und von mir ostem 1880 copiert war, habe ich den Clm. 14395, dessen enge beziehungen sofort einleuchteten, widerum genau durchgenommen; nur auf diesem wege liefs sich ermitteln, dass die Münchner hs. direct aus der Pariser (ehemals Augsburger) abgeschrieben wurde, und dass, was in jener dieser gegenüber fehlt, durch änderungen und rasuren im \bjh. entfernt worden ist.

Zum Schlüsse entledige ich mich der angenehmen p flicht, allen denen meinen dank auszusprechen, welche auf irgend eine art den vorliegenden band gefördert haben, in Sonderheit der erlauchten körperschaft, welche tnuh dieses mal dem werke zur bestreitung der druckkosten eine Subvention zuzuwenden die gewogenheit hatte, und dem director sowie den beamten der Münchner hof- und Staatsbibliothek, die nie ermüdeten, wenn sie mir gefälligkeiten erweisen konnten.

Erlangen, den 15 november 1881. STEINMEYER.

INHALT.

[Fftr die dareb tterne augezeiehneteii •chriften sind die naclitrlge in berfteksiehtigenj

Seite

ccccxcvn Adonis Martyrologium 1

♦ccocxcvni— Div' Alcimns Avitus 1

DV— DYiu Alcuini Grammatica 5

DU Alcoinos I>e triniiate S

DX— DXU Aldhelmi Aenjgmata 8

Dxm Aldhelmiis De laudibus virg^nitatis 11

Dxiv Dxvm Aldhelinua De laudibus vir^um 12

*DXix DXX Aldhelmus De octo principalibus vitiis 22

Dxxi Ambrosii Hexaemeron 24

Dxzn— Dxxni Ambrosius Saper Lucam 24

DXXIY Ambrosius De spiritu sancto 25

Dxxv Ambrosius Ansbertus In Apocalypsin 25

Dxxvi—Dxxvn Ansegisi Gapitularia 26

•Dxxvin—Dxxxvi Arator 26

Dxxxvu Augustinus De civitate dei 40

Dxxxvin Aagustini Epistolae 40

DXXX1X Augustinus De Genesi 40

DXL Augustinus In Johannem 40

DXLI Augustinus In Psalmos 41

DXLii DXLm Augustini Semiones 41

DXLIV Aviani Fabulae 42

DXLV DXLVi Beda In Actus apostolorum 44

DXLvn— DXLViii Beda De arte metrica 44

DXLix Bedae Chronicon 45

DL Bedae Vita metrica SCuthberti 45

DU Bedae Historia ecclesiastica ^ . . 45

DLn Beda Super Matthaeum 46

DLiu DLVU Beda De ratione temporum 46

DLVUI Beda De schematis et tropis 4S

DLix Beda De tabernaculo 49

DLX DLXV SBenedicti Regula 49

DLXVi Expositio Regalae SBenedicti auctore Paulo Diacono 54

DLXYii DiiXXX Boethii Gonsolatio philosophiae 54

L Inhalt

BLXXZi— DLXXXii Gaesarii Homiliae 81

^DLXZXin DCiv Ganones concilionim et Decreta pontificum 82

Dcv DCVii Anhang zu den Ganones 152

DOYin DCXiv Gassianus .152

DOXY Johannes Ghrysostomus De reparatione lapsi .155

DOZVI Gicero De ioventione Über ii 156

Dcxvn Glementis Recognitiones 156

DOXVin Gresconii Liber canonum 157

DCXix Danielis Liber somnialis 157

Dcxx— Dcxxiv Donati Ars 158

Doxxv Ekkehardi quarli Liber benedictionum 159

Doxxvi— Dcxxvn Erchanberti Ars 160

^Doxxvii^ Ermoldus Nigellus 776

Dcxxvin— Dcxxxi Etttychis Ars 161

Dcxxxii Florus Super epistolam Pauli ad Romanos 161

Doxxxni Dcxxxvi Fulgentii Expositio sermonum antiquorum 162

Dcxxxvu— DCLix Gregorii Gnra pastoralis 162

DCLX— DCLXxn Gregorii Dialogi 244

DOLXxm— DOLXXVi Gregorii Homiliae in evangelia 262

DCLXXVii— DGLXXVin Anhang zu Gregorii Homiliae 314

DGLXXix— DCLXXXU Gregoril Moralia in Job 319

DCLXXXUi*— DCLXXXViu Hieronymi Epistolae 322

DCLXXXix Hieronymi Libri contra Jovioianum 327

DOXO Hieronymus In Marcum 328

DOXGI— DCXCiv Hieronymus In Matthaeum 328

DGXCV Hieronymus In Michaeam 335

DGXCVI Hieronymus De septem ordinibus ecclesiae 335

DOXOYn Hieronymi Interpretalio homiliarum Origenis in Ganticum canlicorum .... 336

DGXCvni Excerptum ex Gallica historia 336

DCXCix— DCCili Horatius 336

DOOiv Gommentarius in Horatii Artem poeticam 339

DCCV— DCCX Isidori Etymologiae 339

DCGXI Isidonis De natura rerum 341

DCOXii— DCCXiv Isidorus De officiis 341

DOCXY Jusli Explicatio in Ganticum canticorum 347

•dccxvi— Dccxix Juveoalis 347

Docxx— Dccxxvii Juvencus - 349

DOGXxyni Docxxxi Lex Alamannorum 352

Docxxxn Lex BajuTariorum 353

DCCXXXiii Lex Ripuariorum 353

DOGXXXiv Liber de proprietate sermonum 354

Docxxxv— Dccxxxvi Lucanus 355

Dooxxxvn Martianus Gapella De nuptiis philologiae et Mercurii 356

Dcoxxxviu Excerpta de mensuris 356

Inhalt xi

Seite

Dccxxzix— DCOXLn Orosius 356

Dccxun— Dcozuv Ovidii Metamorphoseon 359

DCCZLV Passio Petri et Pauli metrlca 359

DCCXiiYi Pastoralis liber 360

DOCXLTn Paulinos Nolanos De sancto Feiice 360

Dccxi^vm Epitome ex Pauli Diaconi Historia Langobardorom 360

dccxIjIZ DGCLm Persius 360

DCGLIY Gannen de pbilomela 362

DCCLV— DOCLvn Phocae Ars 363

DCCLvni—DCCLX Poeoilentiales libri 365

DCCLXi Poeta Saxo 366

DCCLXU Porphyrii Liber isagogarum 366

DCCLXiu Prisciani Institutio 367

DCCLXiY—DCCLXXiii Pfisciaul lostitutiones 367

Dccxjcxiy DCCLZXix Prosperi Epigrammata 380

•dcclxxx— Dcccxx Prudentius 382

Dcccxxi— DOGCXXvm Rufini Historia ecclesiastica 596

Dcccxxix Ruodliep 607

Dcccxxx Dcccxxxvn Sallustius 608

Dcccxxxvm—DCGGLI Sedulü Carmen paschale 614

DCCGLn Sedolii Elegia ' 622

DCCCLin Sedollus De graeca 623

DCCCLIY Solinus . . . . ' 624

DCCCLV— DOCCLVU Tereutü Gomoediae 624

DCCCLViii Vegetius 625

DCCCLix— DCCCLXXiv VergiUus 625

DCCCLXXV— DCCX3LXXX Servius In Vergilium 723

DCCCLXXXi Gommentarius anooyroi in Vergilium 725

DOCCLXxxii— DCCCLXXXVI Vitae patrum 727

DCCCLXXXVii Vita Antonii 736

DCCCLxxxviii— DCCCLXXXix Vita Hilarionis auctore Hieronymo 737

Dcocxc Vila Malchi auctore Hieronymo 737

Dcccxci Vita Pauli eremitae auctore Hieronymo 737

Dcccxcii— Dccccxxvii Vitae et passiones sanctorum

Dcccxcii Abdiae Acta apostolorum 738

Dcccxcm Passio Adalberli 741

Dcccxciv Passio Andreae 741

DCCCXCY Homilia in natali Andreae 741

Dcccxcvi Passio Bartholomaei 742

Dcccxcvii Passio Gaeciliae 742

Dcccxcvm Vita Golumbani 743

Dcccxoix Vita Gorbiniani 743

DCCCC Passio Dionysii 744

DCCCCl Vita Emmerami 744

DCCCCII Passio Georgii 744

Dcccciii Vita Gregorii auctore Johanne 744

Dcccciv Passio Jacobi secundum Abdiam 745

XU Inhalt

Seit»

DCOCOV Passio Jacobi 745

Dccccvi— DOCCOYii Vita Johaonis auctore Mellito 745

DCCXJCVlii Vita Johaonis 746

Dccccix— DOCCCXiv Vita Martini auctore Sulpicio Severo 746

Dccocxv Memoria Michaelis 760

Dccccxvi Viu Nicolai 761

Dccccxvii Sermo in Nicolaum 762

Dccocxviii— Dccccxix Acta Pelri et Pauli auctore Marcello 762

DCCCOXX Passio Philippi 763

Dccccxxi Passio Sebastiani 763

Dccocxxu Passio Simonis et Judae secundum Abdiam 763

Dococxxm Vita Solae auctore Ermenrico .764

DCCCOXXIV Passio Stephani 765

Docccxxv Passio Theclae 765

Dooooxxvi Passio Thomae 766

Dcoooxxvn Passio Waldburgae 766

DCOOOXXVin Walahfridus Strabus De cultura hortonim 767

Dooocxxix—Docccxxx Walahfridi Strabi Visiones Wettini 768

Nachträge .' 770

Berichtigungen 777

CCCCXCVII AdoiMS Marttrologium. CCCCXCVIII Alcimus Amtus

Hott. 1, 420'

ADONIS MARTYROLOGIÜM.

[Sanas De probalis MDctorom historiis ope^a et studio JMosandri. tom. vii, Goloniae 1581]

CCCCXCVII

Codex SGalli 454.

1 Plancas prüccebouma 69* p. 1091 Q^i^ fluuiolo quodam paruissimö^ steinah 16

2 (Cantabuli < publici) cantabulvm p'^blicvm^ 291 n

3 fröne chiippel siue färrtch 69** iK

ALCIMUS AVITÜS,

[Sirmondi opera vol. ii, Venet. 172S]

CCCCXCVIII

Chi, 19450. ^

4 Flaccenlia dorrente 33*» 1, 233 s Roseum rosogen 33** 234

6 Spiramiua alama 34* 247

* Inpulsa [silva] gislozener 34* 248

5 Surgit springit 34* 251 9 Fulgel scein 34* 252

0 Permissa [potestas] gilazaner 39* 2, 73

1 üincal up-'unte 39* 74

2 Posl afterdes 39'* 76

3 Subuersor zeslorere 39'* ib,

4 Ducere leilan 39** 78 ö His desen lO»* - 173

Licito muozafto 10** 2, 173 Uli niozen 10** ib. Laxauit inliez 10** 174 Inuisus leido 11* 187 Sortem teil 11* ib. Contulit pra^la ^l* i6. Reseruat gisparit 11* 188 Addere zuo^ fc** 207 Deorsum^ opauan 11** 209 Suaue" zo Ml** 211 Profudit^ uuriprahta 11** ib, Spernit ta i'^ 12* 213

18

19

20

21

22

23

2V

25

26

27

2S

29

* Cantabali] li auf rasur cantabilli Ed. * p^blio] bl aus ?lic corr. ^ in einer urn/an^lichen randnotiz über den hl. Oaiius zu xiiii kal. nov. * ich gebe au* dieser hs.^ weiche lange zeit hindurch dem wasser ausgesetzt gewesen ist, diejenigen glossen, welche ich mit einiger Sicherheit entziffern konnte; zahlreiche andere blieben für meine äugen

völlig u niesbar ^ dh. zuotuon fundit Ed. ^^ dh. ferroanota

Althochdeutsche glossen II.

* deorum Ed,

^ suavi Ed. * dh. suoio

per-

CCCCXCVIII ALcnoä Avitds

/,

:]

uue-

^1 Retractat hantloU 12* 2, 214 [ccccxcix

2 Naribus nasun 12' 215

3 Pateotibus offenuuesentao 12* f(.

4 lungit zuo J 12' 216 ^5 Ludil spilota 12* t6.

6 Uiciurc [mortis] lipbirigin« 13' 252 "j Solandi zigitrostanoe 20' 3, 36 /8 Decreueral^ pimeinta 20** 57

9 Oplato liupemo 21' 59

10 Discussio ao^fa'guDga^ 22' 91

11 (Odio) giuuihido 23»» 133 /12 Seclabere"«^ ahtis 23** 135

13 Exaclis ergancganen 25** 195

14 Ambos pediu 25** ib,

,15 Indult giuuatota 25** 196

16 Reiccit uiru"araf 25** ib.

17 Tumß duo 25** 197

15 Mundumque uacantcm iohtiuuituQ

19 rall 25** ib.

20 Intrant iogegingua 25** 198

21 Celeri mit kecalemo 25** ib.

22 Perlustrant umpeuorun 25** ib.

23 Cursu lof te 25** ib.

24 OuamquanJ doc 25** 199

25 Gramine grase 25** ib. ,26 Picla kizirlaz 25** ib.

27 Uirides campos sconiu ueld 25** 200 . 2S Monslrans ter "^ 25** ib.

29 Foeda [species] unsuperaz 25** 201

30 Mundana [species] uuerat ^ 25** ib.

31 Putatur picaluuirdit ^ 25** ib.

32 Tuam 10 sconi 25** 202

33 Totum alz 25** ib.

" 34 Horret eregisot 25** i6.

35 Plus mer 25** 203

/S6 Cessauit stiliit 25** ib.

•37 Amator^' giminnotuuirdit 25** ib.

Anguslatur piuunganuurdit ^^ 25** 3, 204 n

Tuentibus^^ anaseanten 25** f(.

Finis enti 25** 205

Tarnen doc 25** ib.

Inslat anas:tet 25** ib. •Squalet unsupret 25** 206 •Causantur cichgatun ^^ 25** f6.

Subductam [lucem] incoganaz 25** 207

ib.

Suspensa altanuncga 25** Geraunt suftotun 25** 203

Uix cbumo 25** t6.

Alis balpun 25** ib.

Tunc duo 25** 209

Inier curas untsoragun 25** ib.

Felle pitteri 25** ib. •Pulsans rurrentiu ^^ 26' 210

Prorumpit uuriparh ^^ 26' 211

Fletus uuoft 26' ib.

I

In undas i den zzaharin ^'^ 26' t6. Ni Attentisque iohstornenten 26' 212 &I Genis hiffilun 26' ib. Iniussus uerpotana 26' f(. Defluil floz 26' ib. Huraor nazi 26' t(. Uiuax lepeni 26' 213 Caduca zurganliero 26' ib. Cum denni 26' 214 Quisquid 1^ suasse 26' 215 Gesserit gitoit 26' 216 Cum duo 26' ib. Errorum irritumo 26' 217 fl

Damnat^o s«iltit 26' ib. eS

Preterite [vilae] furiuuarenes^^ 26' 7( 218 71

Copia stau 26' ib. 1!

Nimium22 ungimezigo 26' 221 7: Dissoluens zilo23 26' ib. 7^

«I

6t 0 61 6i

6i 6i

61

' dh. etwa ZQOteta * liphirigio] lip sehr %weifelhaft * decreverit Ed. * vom grober hand. l, antfragaoga > is vom glossaior übergesehr, ' Tunc Ed. ^ ik.

xeigoDter ' /. oueraU[lihhiu] * /. picalt '^ mcü. specicm *^ amalur Ed. '' nt'dbl gan% deutlich. L piduungan uoirdit ^* gementibas Ed. ^* nicht guns deutlich, wol «lU- sieüt aus chlagatuo '^ rarreotiu] das zweite r undeutlich, vielleicht o '* /. uoriprah ^^ von anderer hand ** quidquid Ed. ^' tum Ed. ^^ amnat, d ausgerissen hs. *' /. furiuarenea *' nimio Ed. >' dh. zilosenter

CCCCXCVIII. CCCCXCIX ALCIMÜ8 Avitüs

i güizanonl 26* 3, 222 •peiz 1 42* 4, 26 [di] •) chunstigoru^ 43* 60 « he dioa2 44^ 103

gizeli^ 44*» 106 e harza^ 45* 115 ere zimouuerdan 45^ 136 ^ zirida 46* iruuert 46' 151 ; vuenita« 46^ 166 Lis gislahtis* 46^ 172 •s neuo* 47' 175 is rossuD^ 47' 180 i mis«^ 48' 212 m oen « 48^ 223

Supernam hihin '^ 48** 4, 223 27

Pauidi tes» 48*» 224 28

Lalralu zanunga» 57** 501 29

Fronte gipille» 59' 544 30

Innexis camfeo ^^ ßO' 577 31

CoDSumpserit artracti^^ 60' t6. 32

Comparat uuidenmez 12 62*» 653 33

Leuenlur uf^^ 62*» 655 34

Densi dihhes 63*» 5, 21 35

Docta tiu 1* 69*» 195 36

Nocenlur arroscel ^^ 70* 206 37

Acuebanl imnelan ^^ 80' 495 38

Conalum uilci» 80' 497 39

(Abdere) gipga' ^^ 108' 6, 633 40

CCCCXCIX

Clm. 330.

'UO8 .i. uualtuhassuD 1, 98

rukka 99 [vgl. du]

rieba 100

uunguDoa 104

nialis) vuipiih 156

enli .heitruD. 197

) dcmopiniDlingin 20 203

quic chuDga 208 luassit 209 i [beilua] dazuosupra 210 ssis zigisanlen 211

Auster sundaruuinth 1, 223 41

(9'J Teretis des kiridinin^i 2, 124 42 (10*»jRetractal hantalota 214 [ccccxcviu] 43

(ll*»j (Indigetes) inpurlige 288 44

(12') Inermis unfehteler 310 45

(12*') (Bachalur) uüolit 321 46

(17') (Horret) Pismah&a 3, 202 47

(20'j (Sorduerit) pismah&i 393 48

(23*) Consensum gilupida 4, 124 49

(26') Ficlas" triügunta 50

(34*) Inuisam leida 5, 24 51

von anderer hand * von anderer hand ^ dieser vers (= 139) eingeschoben nach von grober hand ' von grober hand, dh. mislruenti; davor desgl. von grober

fr DesperaU 207 fon, über effoeta 212 bipirU(?j, über sollers 213 glom (g zweifel- r sämmtlich unverständlich ^ von grober hand. etwa gineanidi? ' von grober hobin? von grober hand, etwa erblodiles? ® von anderer hand " von

kand, nicht ganz sicher *' von anderer hand, zu arträgjan " von anderer

xehr zwei feihaß, l, uuiderniezot " von anderer hand ** von anderer hand,

\u " necanlur Ed. ** von anderer hand. L arloscet? " von anderer

ideutlich und unverständlich ** von anderer hand, L uliz *• von anderer

tgewischt. daher am rechten rande nochmals gipg< | /. demopinintigin

io] das vorletzte i undeutlich '^ den mit Et fictas segetes beginnenden vers finde in Ed,

D. DI. DU. DIU. DIV* Alcimds Avitus

AI (Diut. III, 186). Hau. 1, 415*

D Codex Vindob. 261.

1 (1*) Instiluit luahchota 1, 12

2 (l**) übere flen » 27

3 (A^) Missile ker 164

4 (?*•) Obex pisparrida 281

5 Meatu ursprfngi 287 ^ Creuit argiuzit 291

7 Papiros pinazuu 295

(11') Leuius min 2, 109

(17**) Non occurrerit nihtiti 402

(20'*) Notauit scalt 3, 117

(23') Miscebant scanlhtua^

(26') Notet celit 352

(54') Feruenlibus z : ; rn : g : n ^ 5, 4S4l|

223

8 Metata eatontiu 157 -

9 Cepit .i. irpelz 188 10 Vrna vrsprinc 190

DI

Codex SGalli 197.

- 2, 332 Forma scönt^ 191 4, 92

4, 26 [ccccxcviii] Linea lid^ldz 191 ib.

62 Adductura i. engen 203 314

DU

am. 14420.

11 Asscribam .i. uuizzo 162' 1, 7

12 In lento iudc zähen » 163' 81

13 Spina rucciben 163' 99 [vgl ccccxcix]

14 Lienis railz 163'* 110

15 Dotem morgengebe ^ 164** 192

16 Fomite chontel« 165' 208

17 (lugere) Hoc iugus iuoh 165** 275

Marilabit" svangeret 166' 1,278 Ohex sptkel^ 166' 281 Milia riffen 166** 2, 7 Mutua wessilieben 167' 20 Cacumen wiflfel 168' 106 Semesum halbezzen 169** 240 Indila inbrahtiv 170' 276

31

DIU

Codex SGalli 198 p. 6. 18 Pr^pelibus snellen 1, 34 Ciausi larna 1, 35

DIV Clm. 23480.

19 Agens frumig' 40' 5, 170

* verstehe ich nicht * oder scanchtun ' dh. zornagen, nicht zurnegin wie Gra/f 5, 693 ansetzt * sconij i angehängt » die gl. von jüngerer hand ' von Jüngerer

hand. wol subst. zu kenden Schmeller 2, 308 ' maritavit Ed. diese und alle folgenden glL von Jüngerer hand « das wort undeutlich, vgl. Schmeller 3, 557 *. v. spickel

DIV^ Alcimos Avitus. DV Alguini Grahmatica

Droncke 13. 14

DIV^

nter den fragmenten, welche Cgm. 187 enthdU, haben sich, laut der be- %g Schmellers auf einem innliegenden blatte, unter der bezeichnung e 6^ auch nentdoppelbll, in oclav aus Alcimus Avitus befunden, die jetzt nicht mehr n. dieselben waren mit deutschen interlinearglL versehen, von denen f öl- ige führt werden:

; chlafont 3, 340 Bis coctis blattis mit zuri ^ uaruun felio- 22

sconi 3, 332 lum 3, 223 23

Algente in dero chanton ^ 3, 227 24

ALCUmi ÖRAMMATICA.

[Ganisii LeclioDis antiquae ed. Basnage tom. ii, 1]

DV

Codex Fuldensis Aa. 2.

. lichon 32' p. 507 118 .i. unuuallichor 32* 509 medietas. c^Ii unaquaque pars sine, ahsa 32**^ 510 I. luxuriosus. t .f. neuo 32**

.1. custos concubinarum. inde lur. pasitastester.^F. mitlerita 32** 14

. ab acu. f. ango. hie acus. et cus. f. nadala 32'' ib, 1. a uelo. F. cundfano 32'' ib, i. rinla 32'' ib. ^ flins 32" ib. . scerdar 32'' ib. i. asca 32" i. sluda 32'' ib. ronlis .i. endi 32'' ib. rondis .i. ast 32** ib.

Limus. quasi ligatus. umus .i. leim 32** 25 514 26

Latex .i. brunno 32" t6. 27

Siren:^ meremin 32" ib. 28

Gummi J. fliad 33' ib. [dvi] 29

Sidus .i. Stern 33' ib, 30

Mango .i. negotiator. f mangari 33' 515 31 Stelio .1. Mol 33' ib. [dvi] 32

Vectigal." a uehendo dicitur .i. chunin. 33 gelt 33* 34

Lien ientibrato 33' ib. [v(jl. dvi] 35 Rien. ren. \. lenti 33' ib. 36

Pecten camb 33' ib. 37

Puluinar houbit. fulu.uui 33' ib. 38 Par gilich 33' ib. 39

Tuber ^ .f. suuuä 33' 40

Papauer. nomen de sono factum, f. mago 4t 33' ib. 42

Cicer chichirra 33' ib. [dvi] 43

f. zuai ' l challon? oder übersetzt chaaton das vorhergehende cristallo?

rasitaster Ed. * .i. nachgetragen * fehlt Ed. Siren:] rasur von ?r

'{/. fehlt Ed. an dieser stelle

I

6

DV. DVI Alcdiz<ii Grannatiga

Droneke 14. AI. 2.

1 Leuir zeichur 33* 515 [dvi]

2 Arator ^ sprahman 33' i6.

3 Equor se. ab. equitate dicitur 33* ib.

4 Ebor helphantbein « 33* ib. [dvi]

5 Olor .i. cigDus. f. albiz 33' i6. [dvi]

6 Femur » theo'h 33' ib.

7 Discolor missa üuaruer 33** ib.

8 CoDColor eben, uaruer 33'* ib. [dvii]

9 Vullur gir 33** 516

10 Hie uas. uadis. purigo 33** ib. [dvi]

11 Hoc uas. uasis. faz 33** ib.

12 Teres. a terendo dicitur .i. nagaber siue

13 rotunditas 33** ib.

14 Sospes .i. gisunter 33** ib.

15 Hospes uuirt 33** ib.

16 Preses herizoho 33** ib.

17 Obses gisal 33** ib. [dvi]

18 Superstes* uberlebo 33** ib.

19 Slipes sei. boum 33** ib.

20 Limes driscuuili 33** ib.

21 Cespes uuaso 33** ib.

22 Teges. a tegendo dicitur .i. ciagala. 1.

23 scintala 33** ib.

24 Abies tanna 33** ib.

25 Cedes slahta. t strages 33**

26 Bipennis bihal 33** ib.

27 Cuspis stachilla 33** ib.

28 Unguis nagal 33** ib. [dvi]

29 Corbis chorob 33** ib.

30 Torquis halsboug 33** ib.

31 Axil 5 thil 33** ib.

ib.

S

n

31

« 41

,1

41

44

Cos uuecistein« 33** 516 [dvi]

Lepus.'' leporis. haso 33** ib.

H^c colus .i. rocho 33** t6.

Fagus buacha» 33** ib.

Virus gunt 33** ib.

Palus hriot 33** ~ ib.

Sexus heil 33** ib.

Varix* uuerna 33** [dvi]

Carex sahar 33** 517

Salix saloha 33** ib.

Filex 10 .f. uarn 33** ib. [dvi]

Falx segensa. l sichila 33** t(.

Lens. lenti^ linsi. lendis. niz 34' A. 4

Stips. stipis.a stipendo dicitur .i. fruenU4i

34' ib. «

Pultes. 11 sorbitiunculas. id est. bri 34' 41

ib. Vicem a uice .i. uuehsal 34' 518 Sponte mit uuillen 34* ib. Cepe flanza 34' ib. Natabus dohtoron 34' 519 Garrio chirru 34' 524

Lino. nis i. clino 35' 532

Adipiscor.id est accipio. tkialon. ^2 35*^^1

533 »

Hoc uir. ris.15 i. scraz 35** ^

Luo 1* is.it i. lauo t scuo i^ 35** 61

535 6L

Subigo i«.gis i. riuzo 35** ib, 61

Trano . as . nat .i. nato * suuimmo i" 35** 63

536 6A

93

il 54

DVI

Clm. 6404.

32 Gummi phll& 7** 514 [dv] Curia dinchus 8* 515

33 Tuber suuä. gituuer 7** 16. [vgl. dvii] Ganeo vilouueszo 8* ib.

* orator Ed, ' helphantbein] das erste h avs H radiert * femor Ed. * Snp. erstes hs. * axis Ed. uuecistein] c aus i corr. ' lepos Ed, * buacha] b aus p corr, fehlt Ed. «« felix Ed, " puls Ed, " dh. kihalon »» finde ich nicht »< loetis Ed. ** /. stao? *" subigebant Ed. *^ saoimmo] s aus su radiert '* /. gituuerc

mit Graft 5, 280 *• /. viloureszo

6! 61

DVI. DVU. DVIII Alcuit«! Grammatiga

AI. 2. Germ. 15, 349

lid 8* 515 ruur 8* ib. lalm 1 &• ib. [dv] achaler 8* ib. mtiprato^ 8** ib. [vgl. dv] tichuria 8^ ib. [dv] igo zeiohor* 8** ib. [dv] 8^ ib.

lelpbanpein 8** ib. [dv] ►iz 8^ ib. [dv] icilisari 8** 516 (ifDan 8** ib. 10 8** ib. [dv] >za 8^ ib. liuuiht 8*^ ib. ager 9* ib. isal 9* ib. [dv] ^peoz 9' ib.

Unguis nagal 9' 516 [dv] 24

Follis pale 9' ib. 25

Torquis rinc 9* ib. 26

Edilis zimparman 9* ib. 27

Cos uuezisteio 9* ib. [dv] 2S

Glos steoflß 9* ib. 29

Colus siha 9** ib. 30

Prenus chellari 9** ib. 31

Acus. aceris spriv 9"* ib. 32

Pelex chepis. f. ridila 10* ib. 33

Fornix sulpogo 10' 517 34

üarix' uuarza. l vuerna 10* [dv] 35

Hex eih 10' ib. 36

Filix « fa'n 10* ib. [dv] 37

Expers ateilin 10* ib. 36

Raucio» heisen 26' 533 39 Enodes truoci masara desstohces 28** 40

536 41

DVII Clm. 14737 f. 226^

aolt suuom 514 [vgl. dvi] Colus coli chunecla 516

granaspruDger r ebanuaro 515 [dv] :unterah 516

Acus aceris agana Carex riot 517

ib.

42 43 44

DVIII Codex Vaticanus Reg. 356 f. 43**.

reda 515

f. moltn ' ren Ed. ' von anderer hand ^ L zeichor * Ebür] o vom

ebor Ed. das wort nicht ganz deutlich '' fehlt Ed. fei ix Ed.

cio auf rasur *<* pauper über celer führt Ed. /?. 515 unten allein auf " nur f $telle ich diese gl. hieher; ich habe mir notiert, dass die hs. f 43" fragen und 1 über declination enthalte, aber versäumt, den anfang derselben aufzuschreiben

8

DIX Alcuuvds De Tru«itatb. DX Aldhelni Aemgiiata

5^. 242. (Hau. 1, 279 «= Zs. f. d. ph. 11, 266. 267. 269)

1 (Ex eo) iDdiu 41* I Praef.

2 (Celebres) marre 41' ib.

3 (CoDStat) chundist 41' I, 1

ALCUINÜS DE TRINITATE.

[Opera ed. Frobenias tom. i, 2]

DIX

Clm. 15813.

(Speciem) skoni 41*" I, 1 (Habitum) uuonunga uuesannassi 70* 111,8

I

% %

ALDHELMI AENIGMATA.

[Opera ed. Giles, Oxonii 1S44]

DX

Codex SGalli 242.

4 De vento .i. vuinl 22 249, 15

5 De nvbe i. uuolchan 22 249, 20

6 De natura i. Gipurl 23 249, 25

7 De iri ^ vel arcv celesti .i. reganpogo 23

8 249, 30

9 De Ivna i. mano 23 250, 1

10 De falv 2 vel genesi i. vrlaga 23 250, 6 n De pliadibvs .i. sipun stinsi 23 252, 2

12 De cane3 i. hunt 24 250, 31

13 De poliadibvs. ^ l follibvs fabrorvm i.

14 palga dero smido 24 251, 1

15 De bombicibus id est vermibys sericas

16 Testes texentibus i. dia uurmi dia daz

17 gotuuueppi machont 24 251, 6

18 (Telas) i. uueppi 24 251, 7

19 De Organa^ i. organa 24 251, 11

20 De pavone .i. fao 25 251, 16

21 De salamandra .i. natra 25 251, 21

22 De perna quae multo maior est ostreis

23 .i. snecco 25 251, 31

(Concis) .i. scalon 25 251, 32 [dxiJH De sale .i. salz 26 250, 1 1 18

De apibvsß .i. plana 26 252, 14 » Lima .i. saga l uila () Lima .i. sega 26)1

252, 20 31 QDe achalantide. t^ Irscinia .i. nachte- 32

gala 26 252, 26 8J

De trvlina .i. uuaga 26 252, 32 34 De gallo 8 .1. hano 27 253, 13 35 ODe coücvlo i. uueziste'n 27 253, 19 36 De aqva i. uuazar 28 254, 20 3"

De elemento l'abcdario^ i. pohstapa 28 3S

257, 2 39 Ciconia i. storah 28 257, 10 40 De lorica i. gisaruuui 29 - 257, 18 4i (Licia) Licia .i. uizza 29 257, 21 42 Radiis i. rauun 29 257, 23 [dxii] 43 De locvsta i. stafol 29 257, 26 44 (Rubetae) Rubeta .i. ch'&a 29— 257,31 45 De nicticorace i. nachtram 29 257, 34 46

1 Iride Ed. > feto Ed. > Molosso Ed. * Poliadis Ed. > Organo Ed.

* Ape Ed. 7 De achalantide. 2 fehlt Ed. Gallinaceo Ed. ^ elementis aive Abecedario Ed.

DX Aldhelmi Aentgnata

9

Sg. 242. (Hau. 1, 279. 280 = Zs. f. d. ph. 11, 267. 268. 269. 270)

De sciDife i. mizuo 29 258, 5 De cancro .i. chrepazo 30 254, 27 De tippula .i. ahageiz ^ 30 254, 34 De leooe Leo 30 255, 4 De pipero« .i. fefor 31 255, 11 0 De pvI?illo .1. uuengi 31 255, 18 De slrnioDe .i. struz 31 255, 25 De sangvisvga i. egala 31 255, 32 De igne i. uuiY 31 263, 16 De fv8o3 i. spiDDila 32 258, 13 Vrtica i. nezzila 32 254, 13 Hirundo ^ i. sualuuua 32 263, 26 De Tertigine poli i. unpiuueruuDga hi-

miles 33 263, 36 De cacabo i. chezzil«^ 33 253, 31 De minnifilone i. Garauua ^33 254, 1 De candela i. charza 34 261, 8 De arHuro i. uuagan 34 264, 9 Qlncus .i. anapoz 35 258, 28 [dxi] l^e crismaria ^ chresam uazze "^ 35

264, 19 0 Castor 8 .i. pipar 35 264, 29 Aquila i. äro 35 261, 17 De vespero ^ sidere i. apaud stern 36

258, 29

Penna i. uedara 36 261, 26

De monocero. ide vnicorno i. einhurno

36 268, 10 De pvgione i. suert 37 259, 1 De ranfalica^^ grece. que bulla aqualica

latine dicitur i. uuazar plalra 37

259, 9

De Corvo .i. ram 37 266, 25 De columba i. lüpa 38 256, 1 De murice ^* i. cbazza 38 265, 1

De mola .i. müli 38 259, 17 36

De cribello furfures a farina sequestrante 37

i. hasip. l rilra 39 265, 1 1 38

De 8alpiceJ2 i. hörn 39 261, 35 39 De taxo tgo 39 262, 8 40

De torlelia ^3 .i. leip. t zelto 40 259, 25 41 De pisce i. uisc 40 256, 8 42

Föns 14 i. prunno 40 259, 33 43

De fvndibaloi^ i. slinga 41 265, 21 44 De crabone i. hornuz 41 269, 10 [dxi] 45 De Qcvlnea i. Qcpoum 42 260, 12 46 De cvba ^"^ vinaria i. uutn chuofa 42 47

267, 1 48

De calice vitreo i. glesiner^^ chelih 43 49

265, 31 50 De Ivcifero i. tagaslern 43 267, 12 51 Mustela .i. vuisala 44 262, 26 52 De ivuenco i. stior 44 256, 15 5:5 De srofa pregnante i. svu suangariu 44 54

266, 4 55 OPopulus alpari 44 266, 10 66 0 Taxus Ügo 44 ib. 57 De ceco nato ^^ i. plinl poraner 45 58

256, 22 59

De ariele i. uuidar 45 262, 35 60

De clipeo^o j. seilt 45 256, 29 61 De aspida^i } basilisco i. nalra 45 62

260, 36 63

De archa lib^^aria .i. pobaracba22 45 64

254, 7 65

De faro editissima i. turri hobez^s 47 gg

267, 22 67

De scinlilla i. Gneisto 47 268, 34 6S ()Scinifes24 .i. minores, musce .i. mizun 69

47 269, 6 [dxi] ' 70

* oder abageiz ^ Pipere Ed. ' fusis Ed. * De hirundine Ed. * chezzil

nochmah rechts darunter von anderer hand nach Piper ® links von anderer hand cara::: •^erwischt Piper ' Crismaria] aria ausradiert, uazze] zze ausradiert De Caslore Ed. De Hespero sive Vespero Ed. Famfaluca Ed. ** De Catta vel Muricipe vel Pl- ace Ed. »' Salpinge Ed. " De Spella (sive Tortella) Ed. «* De fonle Ed. '* frndibalo] a schwarz aus v corr. Fundibulo Ed. ^^^ Grabrone Ed. " Guppa Ed. •* glesioer] i aus c corr. *• Caecus natus Ed. Glypeus Ed. ** aspide Ed. ^ darauf De palma. similiter, dh. palma (267, 35) *' hoher Piper ^* Sciniphs Ed.

10 DX. DXI. DXII Aldhblmi Aki<ii6Nata

Sg. 242. (Hott. 1, 280 = Zs. f. d. ph. 11, 268. 270). F. (Zs. 15, 350. 355). 6.

1 De ebvio i. atuch 47 266, 14 [dxii]

2 0 Sarobucus hoiantar 47 266, 1 5

3 0 Bacca i i. beri 47 266, 17 [dxi]

4 0 Corimbos ,i. TrupiluD 47 ib. [dxi]

0 Palmula i. extrema pars remi i. iaffa 23

48 269, 34 [dxi] 24

De eiephanto i. helfaot 48 270, 2 2$

DXI Codex Florentinus xvi, 5.

5 Examen suann 126'* 248, 17 [dxvi"*]

6 Conca2 scala 127' 251, 32 [dx]

7 CoDciliabola tinchstede^ 127*

8 Bubete* brectun 127* 257, 31

9 locus aneboz^ 127' 258, 28 [dx] loLuscina« nahlegela 135^ 262,6

11 Scrabro ^ hornuz 136' 269, 10 [dx]

12 Scinifes^ minime musce .i. mizzun 136' t3 269, 6 [dx]

U Sambucus holdir 136' 266, 15

15 Baca» beri 136' 266, 17 [dx]

16 Corimbos trupiiun 136* 16. [dx]

17 Palmula extrema pars remi .i. laiTa t ma-

18 nus aperla 136' 269, 34 [dx]

Falera.^o ornamenta equorum .i. sailil-26

geiscirreii 136' 270, 15 tT

Elleborus^^ genus herbe, que francice2$

alada dicilur »3 136*» 260, 20 [dxd] 29 Vecos»* uuaneuuizzer 136*" 260,27 30 Gippusis houir 136** 260, 31 il

Larbula. monstrum. demor ^^ l talamasga 32

136»* 271, 11 33

Alga^'' genus herbe .i. rielhgras 136^ —31

271,28 35

Rannus^^ braipma. l agaleia 136^ 36

ib. 37

Limax smeco 1 36** 272, 2 38

Cantarus uuibil 136** 272, 3 39

Caluisi» .1. caluen: 136** 46

DXII

Codex Bremensis h 52.

19 Radiis ::raa20 14' 257, 23 [dx] Ebulus22 .i. aluh 29' 266, 14 [dx] 4t

20 Toros renu!a2i 14** 258, 12 Bratlea glodrama23 30*» 270, 13 42

21 Culine .i. cuchina 15** 255, 15 Elleborus^^ J. alada 31' 260, 20 [dxi] 48

22 Cicada snegezerz 22' 262, 5 Tippula 24 bolla 33' 272, 6 44

* baccarum Ed. ' conchis Ed. ^ beide warte auf rasur und nicht den Rättetn entnommen, da» sodann früher von mir angeführte Arinis 8tilo (263, 15) ist lateinisch * ru belaß Ed. ' beide worte unterpuncUert * loscinia Ed. ^ Grabrone Ed.

' Sciniphs Ed, ' baccarum Ed. phalerarum Ed. '^ saltilgeisclrre] rasur von

" Helleboro Ed, »^ dicitur übergeschrieben »^ vecors Ed. »» gibbi Ed.

*" /. demon " algis Ed. " rhamnis Ed. " finde ich nicht ::raa] ra ausge-

wischt ** verwandt mit kriona '* Überschrift. De ebulo Ed. De Helleboro Ed,

" /. goldfadama? ** Tippula auf rasur, sodann unten auf 33" rasur

DXIll Aldbblmds Dk Lacdibds VntGiniTiTis

11

Aid. 2. (Zs. 15, 369. 370). 6. (Zt. 14, 190. 191)

ALDHELMUS DE LAÜDIBUS VIRGINITATIS.

[Opera ed. Giles, Oxonii 1844]

DXIII

Codex Wirziburg. Mp. ih. f. 21.

stiooe uuahsamo ^ a 4* 6 3* 5, 8 s* clufl «6' 6 4^ 8,21 1 baüastar a 8* balastar b 6^ -r 19

bleiha3 a 11»> 6 9^ 17,23 »ma sUrablint a\b^ b\y— 23, 37 saticorum gitolfotoro^a lö'^ gihtot ro h 13' 24, 4 fmphu9 truhtigomo a \b^ truhti 10 6 13* 24, 18 ismas fasca a 17' b 14** 26, 31 rum) tri I uui | far | a 18' trico uui-

fart 6 15' 28, 10 unt muodant a 21' 6 H** .33, 10

fluctira a2l' 6 \1^ 33, 14 I ginizantemo a 21' 33, 20 unslil a 23^ b 20' 37, 35 et zislvogi ß a 23*^ zisbeogi b 20' 38, 2

?lla gidiginu a 23*» b 20'» 38, 21 bulibus cunnin a 23*» b 20*» ib. idium zurgengiQ a 25' zurgengi um I»» 40,31

naticos zoranouga a 25** 6 22** 42, 4

b = Codex Guelferbyt. Helmost. 365.

Reuocando erquiccenlo a 25*» b 22*» 26

42, 5 27

Nidoribus ^ stanh a 27' stanch 6 24' 28

44, 36 29

Putamioa fulazuuerc a 27*» fulaz uuerc 30

6 24' 45, 1 1 31

Ad ihalami tedas » zi brütb&lin a 28' 32

zibrut b&tin 6 24*» 46, 22 33

Pertinaciter duruhsiritigo a 28' b 24*» 34

46, 29 35

Abolisci ^ Intuuooan a 29' lo di uuonaa 36

b 25*» 48, 25 37

Liciis heiluuim a 29*» 6 25*» 48, 32 38 Rodereotur bignagana a 29*» big oagana 39

b 26' 49, 5 40

Molosi rüden a 30' 6 26*» 50, 11 41 Exorbitans auuiggonti ^^a30^ auuig gonti 42

0 Orbila sliga 6 27' 51, 2 43

Ad solum cernuas entiframhald a 30*» 44

enliframhalt 6 27* 51,9 45

Radiis hrahun a 31' 6 27' 51, 25 46 Exenium >i bantcunni euloia a 32' 6 28' 47

53, 10 48

Pellexerintis bilriogant a 33' 6 29' 49

54, 34 50

* aoahsamo über rasur b, am rande a ' Forßcis] ficis auf ratur b ' bleiha im .* & rubro coloris bleiha slibio b, am rande a, über dem folgenden persultans (23, 4)

b

sonuerit a, Incon oerit b * gitotfotoro] das erste t wie es scheint aus o corr. und

"ha * Cataplasma] cata auf rasur b ' zislvogi] v aus o corr. a ^ Nodori-

odoribas Ed. ^ adthj^edas und am rande thaiami a ad Ihijledas und darüber

sowie die deutsche ^/. auf rasur b ' obelisci Ed, daneben stand noch etwas de, ist aber abgeschnitten a ** xenium Ed. " Pellexerint] i aus u mit rasur a

12

DXIV. DXV Aldhelmus De Laudibus Virgindm

Germ. stud. 2, 298. 299. G. {Eckhart F. 0, n, 1002*J

ALDHELMUS DE LAUDIBUS VIRGINUM.

[Opera ed. Giles, Oxonii 1844]

DXIV

Codex monasterü heremitamm 32.

Collaribus hfalsbouDgoD 195— 151, 13 22 Sceuos ^7 scelahe .). slrabooes 195 23 Cupa 18 butin id dolium 195 174, 30 24 Cillis fei mumiö 195 179, 21 25

Molosus2o rudio 196 176, 13 [dxvi^] 26 Colastrum 21 befosl^a 196 179, 26 21

[Dxvi*»»] 28

Procus uuibus gern 196 186, 13 29 Bombis boum mugitibus louf oissum ^3 30

196 144, 6 31

Uilibine24 brogene 196— 145,2 [dxt] 32 Aruina milftigero^s ige 161, 9 [hx\f] 38 Claucoma flu^e ige 161, 30 [vgLU

Dxn*] 35

Lodix lofta. id glulen 196 168, 13 36 Scamate '"* comstidi.^s id locv* certami- 3"

nis 199 190, 23 38

1 Uirecla hurf est ^ 194 136, 17 [dxvii]

2 Clu8tella2 fsiots 194 138, 23

3 Triquadrum * thriuear scozi 194

4 138, 28

5 Bambosa ^ fauce luon temo guamen 194

6 137, 37 [vgl. dwi^]

7 Crepundia giste ini 194—141, 20[dxvi**>]

8 Pipant gli fent« 195 136, 28 0 Glarea gre ufnt' 195 140, 28

10 Flauentis« gli zefnter« 195 140, 35

11 Dactilus afpul 195 140, 37

12 Graculus rofah ^M 95 142, 19 [DXVl'^

13 DXVll]

14 Terapisi» lafuba^s ig5 _ 143, 30 [dxv.

15 DXVl'**]

16 Anlhlia uuazzfar uiiinda ^^ ig5 142, 14

17 [dxvii]

18 Cor ingens ** iursende ^^ igS 148, 10

DXV

Codex Brememis b 52.

19 (T) In tempis^d J. in umbraculis. quod Bucula^o .i. calba 144, 6 39

20 nos nominamus. louba 143, 30 [dxiv. (1^) Madendos 3i rictibus { biao zanfliza- 40

41

21 DXVI**']

nie 32 _ 144^ 15

f f

* dh. hurste * clauslella Ed. ' dh. slot * triquadro Ed. bombosa Ed. t t

* dh. glient, vgl. Lexer l, 1033 ' dh. greunt, vgl. Gl. 1,464,1 flavescens Ed.

* dh. glizenter dh. roah ** templis Ed. " dh. lanba ^> dh. uuazzaruoiDda

'^ quo ringeDS Ed. *' zu ags. yrsian [Grein 4,776) ^' /. halsbougon. dann Gohore

(cohorte Ed. 154, 10) lairi: doch wol ■» quloquagiola uiri ^^ gl. zu luscos et sirabos 165,29

" cupas Ed. *• /. fellum? vgl. dxvi' ^^ molossi Ed. ** colastnim Ed. ** dh. t beost '' dh. loonissum ^* culmine Ed., viinine die varr. das deutsche wort mir un- verständlich '* dh. mittigern dh. lu? ^' scammate Ed. *• ags. compstedi

'" templis Ed. ^ bacula Ed. '^ mandendos Ed. '' L etwa bizan slizanne. dar- auf folgt Plectit .1. psagmuna »» praesagmina 144, 18. 25

DXV. DXVI' Aldhblmus De Laudibos Virginum

13

C. {Eckhart F. 0. ii, 1002*^). AU. 3. 5. {HatL 3, 598*)

ite ^ coiorada circuicione t rifho ^

genu 146, 22 [dxvi*»»] le- .i. drogone 145,2 [dxiv] auit.i. muliiplicauii; (2*)l^tauuante ^

- 146, 1

ca .1. uueidin 147, 36 [oxv!**] ibila* .i. conuuagas^ 150,6 Morbida .i. moribunda l subtiga "^

- 151, 14

ta» .i. beoti» 152, 21 [dxvi*^]

»erie .i. semisperia ^^ quod dos di-

mus. in .f. balbcliuuua l italia

>4, 2

bra .i. templum demoDiorum l dia-

gaii 155,5

ficarc (3*) .i. roucbem 12 155, 9

XVI']

inat .1. uuag 156, 11

miua .i. edificia. l mabhuDga

'>6, 22

Glarea ^^ .i. arena grioz 157, 26

icum .]'. uueidin ib,

er .i. fogal 157, 28

lautis^^ .i. pungentis. 1 mouenlis. 1

lizilonles 158,7 [dxvi**'|

(4*) Proleclorem ^^ muntboron 158,21 30

[OXV!**] 31

(4^) Calculus .i. uuacstein.^^ l numerus 32

159, 19 33

Lichi»» 1" .i. querdar 160, 36 [dxvi»»] 34

Uitrum .1. glesin. stouf 161, 3 [dxvi^] 35

Lincinos ^^ .i. querdar 161, 5 36

Aruia^^ .i. smero 161,9 37

Scrofe .i. porci l siu^^ 16. [dx?!**] 38

(50 Mancus^i .1. segenum quasi manu 39

ancum .i. dubium. t eiiiheindi 1 63, 1 8 40

[dxvi*»] 41

(5^) Lentis flagellis .i. manmunden 42

165, 1 43

(6*) Roselis .i. rolfarauun 165, 1 1 [dxvi*»] 44

Srabro^^ scubaherenio.^^ i uitiato 45

"l65, 18 46

Gemellos .i. zuenelon 165, 20 [dxvi**] 47

Mancos .i. quasi manu ancis .i. dubios. 48

t einhende 165, 28 [dxvi»»] 49

Blessos .i. lispinder 165, 30 [oxv!***] 50

Balbos .i. stamalonde ib, [oxh***] 51

Marsupius^* .1. sec eil 165, 35[dxvi**»] 52

Facula .i. facula 166, 18 53

(6'') Culine .i. cuchinun 167, 19 54

Glacis25 .1. uueilfa"uuen 167, 32 55

DXVP

= Clin. 19440. b = Codex Parisinns 16668. c = Codex Tnricensis C 59. = Codex Florentinus xvi, 5. e = Codex SGalli 242. f ««= Codex SGalli 263.

lila razar c 1* razer /'62 135, 19

»XV!**. DXVIl]

amiue i. lohlzido f 62 lohizido c 1^ - 136,2

Uernabant i. cruanelon /'62 crfi: uelon 56

c {"" 136, 9 57

(Garrula) cher2T /" 64 136,28 5^

f

* polile Ed. ' dh. riho

f ^ cunabula Ed.

* culminc Ed., vimine die varr.

* /. etwa tauuan r ® conuuagas] con wol aus dem latein widerkolt; l. uuaga?

sahtiga « Culcila Ed. '^ l. b&li = hemispcria ** /. haraga " /. rouchan

" davor Calles .i. uia (157,3) ** titillantes Ed. ** palronum Ed. dann Clancula .i.

1159, 1), wol ==■ occulla ** uuacslcin] a und s aus corr. *^ lychnus Ed.

chno9 Ed. ** arvina Ed. oder sui '* mancum Ed. *^ Sr.abroJ das zeichen

utetj datt r getilgt werden soll, scabro Ed. ^^ vgl. scnpohtcr, schufohter Gra^ 6, 410.

** marsupia Ed. 2* glaucis Ed. ^ crüinclon] rasur von a c " /. cherrenliu

14

DXVl* Aldhblmus De Laudibus Vibgindm

Aid. 1. 3. 5. (Hatt. 3, 598*). F. {Zs. 15,

= Zs. f. d. ph, 1

355. 356). Sg. 242. {Hatt. 1, 280. 281 1,270). Tg. 5.

1 Pipaot i. gellent c 2* () pipant .i. gel-

2 lent e 52 136, 28

3 (Argulus) listigo f 6b 137, 9

4 Respuit DioDot ^ 6 24^ 138, 9

5 Tororum b&to b 24^ 138, 31

6 FantasmaU gidrogc b 25^ 140, 4

7 Obrizuoi smelzjgolt*^ d 137* () smelzi-

8 gold b 25^ obrizum smel zigold e 57

9 zmalzgolt c 5* 140, 26 [dxvi*»]

10 Glebula scoIlo3 i 26' d 137' QGlebula

11 .i. scollo c 5*^ c 58 140, 34 [dxvi*»]

12 Unio merigrioz 6 26* merigriez^ rfl37*

13 0 Vnio. merigroz c 58 141, 2 [DXVI^

14 DXVU]

15 Bratea üla giuundine fadime d 1 37* () Bra-

16 tea fila. giuuntana fadana e 58 giuun-

17 daoa fadama c 5^ fadama b 26* 141,5

18 [dxvi*']

19 Metalli auri. l smide (2 137* ib.

20 Antes enli 6 26* 141, 11

21 Crepundia kipeuti c 6* gisteini d 137*

22 0 Crepuodia .i. gisteini c 59 141, 20

23 [dxiv. dxvi**]

24 (Iniegrilas) uestin 6 26* 141, 23

25 Lancibus. laox. proouDtia^ ponilur .i.

26 cramfo d 137* 142, 1

27 (Fibula) fibula .i. nusca c 6* c 59 142, 2

28 BuUis pulca. l casto d 137* casto b 2&*

29 i. cnopfon c 6* c 59 ib. [dxvi**]

30 Uilrea glesioa b 26*^ 142, 4

31 Salignis .i. salabio .f. a 87 salihio b 26^

32 salhiD d 137* () Salignis. salahinen e 59

33 salahien c &" 142, 5 [üin^]

34 Membranarum perimendo b 26^ 142, 6

35 [vgl. Dxvi*»j

36 Lichinus ^ .i. carz .f. a 87 () carz 6 26^

Lichinus .i. charz e 60 .i. charz c 6** 37 142, 8 [dxvi>'J S9

Anthlia curba .f. a 87 Q curba b 26^ 39 anthlia. galgaruota ruota fontana ^ e 6^ 41 Antblia .i. galgraha e 60 curba galo- 41 raha» d 137* 142, 14 [nxvi»»] 4!

Mergula duchiri 6 26^ 0 Mergula .i. scarua 43 e 60 scarua c 6*^ 142, 17 [oxfi*»] 44

Graculus ruoh a 87 ruoch (2 137* Q Gra- 45 culus .i. ::ruoh® e 60 .i. hruohc c6^ 41 ruoh b 26*» 142, 19 [dxiv. DX?l^ Dxvn] 47

Occas suohun a 87 suobun. t furhi 48 d 137* 0 Occas .i. ::suocbun^o e 60 41 .i. sosuochun c &* 142, 20 [oxvl^ 51

DXVU] Sl

Uenustas fronisk .f. a 87 Tronisch d 137* 12 fronisci b 26^ () VenusUs. TroDisk e 60 HS c &" 142, 24 [Dxvi»»] M

(Palmeti) locus est ubi crescit palboumSi b 27* 142, 33 H

Tempis^^ umbraculis. quod dicimus 16-57 bun d 1 37* louba () umbraculis qaod &8 dicimus louba 6 27^ 143, 30 [dxit. Hl

DXV. DXVI^J 64

Elisium^^ paradysum. sunnavelt^^ a 87 61

ib.

62

Tumbe druchun l sepulcra d 137* 63 143, 37 64

Cunabula infancia. t uuagun d 137^ 65 > 145, 14 66

Robor eich d 137*» 145, 22 67

OGTa ^^ pizza. massa. l cliuua d 137^ CI8 146, 3 [dxvi**J 69

(Massam) massam .i. offam. l cliuuua c 9^ 70 c 65 146, 4 71

Poplitea ^ chinnieradin d 137^ Q Poplite. 72

^ unsicher, vielleicht huohot? * snielzjgoll] z aus h corr. d ' vorher stand

vielleicht bei Gocciaeos (140, 32) eine gl. am rande b * merigriez] z aus h corr. d

^ /.pro unlia * lichnus Ed. ^ raola fontaDa über anthlia. galgaruota. fontana ist tat. * die gl. in d nicht am rande " ::ruoh] rasur von ro e **^ ::8uochun] rasur von so e ^^ Templis dEd. '* paradisi^J. *' von anderer hand a ^* offam J&(/. " poplite] e aus 0 corr. c polite Ed.

DXVI* Aldhelmus Db Laudibus Virgikum

15

AU. 3. F. (Zs. 15, 356). Sg. 242. (HaU. 1, 281 = Zs. f. d. ph. 11, 271).

Tg. 5.

choeorado e 66 opplite j. choeorada

c 10' 146, 22 (dxv. dxvi«»] Craleolas ^ nartin d 137^ Dolium poUcba. ^ putinna (2 137^ Taonas offeruaz d 137^ Lttterens crient > d 137^ PoUas scaphuo d 131^ Paranimphus brutibödo a 88 prutepoto

il 137*^ 0 P^i^oii^phus .1. brutiboto3

e67 .i. pnilcbolo c 10**— 147, 17 [dxvi*»J Ludicra« spil a 88 (2 137^— 148, 22 [oxvi'^] Fotu pa?aizode a 88 150, 16 FuDeslo ^ fulemo .f. a 89 () Funesto .i.

fulemo e 73 funesteo. i Tulemo c 13^

151, 9 (DX?i*»J Delitait loskeU i. a 89 151, 16 [dxti^*] Doli compos Tuilliniomo .f. a 89 uuil-

rvuio d W 151, 35 Idxvi»»] Molosos rüduD a 89 151, 36 [dxvi^J Necromantia <^ helliruDa a 89 hellirur,a

d 131^ 0 Necromantia .i. helliruna e 74

Dicromantia i. belleruna c 14^

152, 3 [dxvi*»] CulciU 7 .i. b&i .r. a 89 pette d 131^

0 Culcita .i. p&i c 75 i. peti c 14*"

152, 21 [dxv. üi\i^\ Rugose girunran aS9 d 137^*0 Rugose

.i. giruüfan e 75 i. girunfan c 14^

1 52, 22 [hi\i^\ Omina ^ beüsämunga .f. a 89 heilsunga

d 137^ 0 Omina .i. belisod e 76 i. he>

lifiod c 15* 153, 2 [dxvi»»J Pro|*ügnacu]a uueri (2 138* Q Propugna-

cula .i. uueri «77 153, 27

Scrobem ^ vuasun .f. a 89 i. uuason c 15^ 35 furch, t waso d 138* () Scrobem .i. 36 uuason c 77 153, 31 37

Imbrice, i. testa. l tegula .i. zeigal c 16* 38 0 Imbrice rubra .i. testa. i tegula i. 39 ziagal e 77 153, 35 40

Ambrosia 10 genus. herbe .i.his|Qina(2 138* 41 154, 5 42

Cunis invuagon .f. a 89 154, 6 43

Turificare ^^ i. röhan c 17* rovcho d 138* 44 0 Turificare .1. röhan e 79 155, 9 [dxv] 45_

in ueribus inspizin .s.^^ a 90 i. inspizun 46 c 17* in spizzin d 138* () In ueribus 47 i. inspizun e 79 155, 10 4S

Fotu 13 bäunga i^ .f. a 90 papunga d 138* 49 Ofotu .i. paunga c 18*^ e 82 157, 9 60

Titiilantis i^ pungentis .i. cuzelontis ^^ 51 d 138* 0 titulantis. pungentis { mouen- 52 tis. siue chizilontis c 19* e 83 158, 7 53 [dxv. dxvi**] ' 54

Rimarum scrundunno .f. a 91 159, 28 55

[dxvi*»J

56

(Narcissus)narcisus. nomen herbe. Cbres|i'7 57 e 87 161, 1 58

(Papirus) papirus .i. pinoz c 21^ e 88 59 161, 7 [dxvi^J 60

Aruina lunda a 91 161, 9 [dxvi*»] 61

Lacessant zeslizent .f. a 91 161, 16 62

[OXV!*»]

63

Sugillarent i^ erdamain .f. a91 161, 17 64

[dxvi*»J

65

Claulcoma albugo. l giluh (i 138* 66

161, 30 [vgl. DXiv] 67

Extales 1^ grozth:arm^o .f. a 92 quod 68

* diese und die 4 nächsten glL von d hier nicht im Aldhelm, hervorgerufen durch Thoribulam 147, 14? * vgl, grant Graff \, 330 teilweise ausradiert e * Scenia (ni aus m corr.). ladicra d Sceoica Ed. ^ Fuoesla a ^ Neocramantia d Nicromantia c

^ Calcidra] r auf rasur c Gulcityas d * Ominia d onii^ia c onioia Ed. " Scrobs d *<> Ambrosiae Ed. » Tharifico \/ *' /. .f. *' Golu d ^* bäunga] das letzte 2i aus o corr. a '* Ulillaotis] il aus u corr. c titillanles Ed. ^^ cuzeloutis] z aus h corr. d

n davor nach Piper .1. getilgt, l. Chresso '* sugillent Ed. *' extalibus cEd.

^ grozth:ami] rasur von r a

16

DXVI* Aldhelmds De Laudibus Virgikun

Aid. 3. 5. {Hau, 3, 598*). F. (Zs. 15, 356). Sg. 242. {Hott. 1, 281 = Z$

d. pL 11, 271. 272). Tg. 5.

1 dicimus. grozdarma d 138* () Extales

2 grozcTram c 23* .i. grozdrä e 90

3 162, 31 [hxn^\

4 Latrina^ feltganch d 138' 0 latrioa .i.

5 cblo,'cha. { feldgaog c 23* Latrina .i.

6 feldgang « 90 162, 32 [n\i^]

7 Mandras caulas. t euustdl3S* 163,10

8 Eaixa2 chinlpa d 138*^ 165, 20

9 Blessos» le'pantes^ a93 lispiat d 138^

10 0 Biessos [.i. e] lispante c 25** e 95

11 165, 30 [dxv. dxvi»»]

12 Balbos^ Slam .f. me a 93 balbuciens

13 stanmiloDt d 138** Qbalbos .i. stamelon

14 c 25** Babbos .i. stami | e 95 ib. [dxv.

15 DXVI*']

16 Marsnpia sechila a 93 165, 35 [dxv.

17 DXVl**] '

18 Sarmentorum ^ ramorum. t snitelingon d

19 138*^ 166, 13

20 (Uestalis) Vestalis .i. uuat libhiu e 98

21 167,31

22 Suras uuadin d 138^ 0 suras .i. uuadon

23 c 27*» e 99 168, 27 [dxvi»»]

24 (Cipporum) Cipporum. druho. Cippus''

25 .1. drub c 27*» e 99 ib. [vgl. dxvi*»]

26 (Locia) locia .i. urina harn ^ c 28'

27 168, 31

28 Brisa » coria. hüt d 138*» 168, 36

29 Papirus semida a 93 i. pinoz c 28* () Pa-

30 pirus .1. pinoz clOO 169, 14 [dxvi']

31 Tutos sichure lo c 28*» 169, 31

32 Dialectica thincliho a93 170, 18 [üxn^]

33 Inducias frismale a 94 170, 28 [dxvi*»J

34 Pacta dotata. > ^ kimahaltiv .f. a 94 ge-

35 uuudemoth d 138*» 171, 11

Monotalmus^^ t luscus. einenge dl

172, 4 [Dxvi*»]

Rancida furibunda. parcentiv .f. a 94

172, 11

Claua 13 stanga .i. genug aroiorvm a

172, 29 [Dxvi*»]

Catax 14 hufbalz .f. a 94 172, 32 [di (Spina) Spina .i. rucki i& c 31*» e 106

173, 11 [Dxvi*»j

Gins lim .f. a 94 lim d 13b*» QGlus

Um (lim e) c 32* e 106 173, 32 [dx Calcis 16 calc a 94 calch d 138*» 0 Ca

.1. chalc c 32* calcis .i. calc e 106

173, 33 [DXVI*»] In cubas i'^ cliuofa .f. a 95 cuo,^fon d 1

0 In cubas i^ .i. chofan (chofon e) e

e 108 174, 30 [dxvi*»] Licia Aza a 95 harluph d 138*» 174,

[dxvi*»] Theatrum spilehus .f.a95 175, 4 [di Fatum vuit .f. a 95 175, 32 [m (Fuso ^s) fusum .i. spinnila c 33*» Fus

.i. spinnila e 109 175, 34 [di Colus ^0 rocho .f. a 95 chunchla d 1

175, 35 [DXVI*»]

Molosi rudin d 139*— 176, 13 [dxiv. dj Bachabatar ^1 uagabatur. t uuötba d 1

176, 17

Dolium 22 lidfaz .f. a 95 () dolium .i.

tinna (putina c) c 34* e 111 ^ 176

[dxvi*»] Stuppea uspannia a 95 () Stuppea ^'

auuirihhiniuc34*»e 111 177, 14 [d3 (Cobpeta) Competa .i. giuuicci c 35* e

177, 37

' laUin^ c lalrinae Ed. ' vorher neben inuestes (165, 10) steht in f IM am rc bubezeni, was wol aus bubescentes oder ähnlichem entstellt ist ^ Ble:sos] rasur von Blesus d * L le'pante .f. » Balbas d ^ sacramentorum Ed. ^ Cipv» c

harn hoch oben von ziemlich junger hand, darunter har ausgewischt c ® birsa Ed. '" ausradiert c " doctata d " monophlhalmi Ed. »^ clavam Ed. " cutax Ed. ** rucki] ck au4 corr. c *• calcis] i aus e corr, c Calx d " cubas] b aus p das erste corr., das zweite mal radiert c cuuas d cupas eEd. *• fusa Ed. *• FusQ] ü au radiert e collo Ed. »» Bacchatur Ed. " dolium] i am c corr. c *' Stup

DXVI* Aldhelmds Dk Laudibus Virginum

17

F. iZ$. 15, 356. 357). Sg. 242. (Halt. 1, 281 = Zs. f. d. ph. 11, 272).

Tg. 5.

»et lislizit a 96 178, 27 [divi»»] 8) Rigoris .i. ienuQi c 36*" 16

2 chuochun .f. t fladun .f. a 96 bü9 d 139' QTorUs .i. panes. TuDgi.^ { precita (precitj e) c 36'' 5 179, 22 [Dxvi»>] um pfost a 96 piest d 139* () Co- um* .1. piost c 36** e 115 26 [dxiv. Dxvi**] » änalagun a 96 181, 2 D [laudem] liblicba a96 182, 24 it suuam l uolauit d 139* 37

so iteYuizlihhimo a 96 1 83, 5 m) Leuirum .i. zeihhor e 120 .i. or c 39** 183, 9 [dxviii] >es kebüra a 97 183, 11 friboto .f. a 97 1 85, 22 18 eruvntener a 97 186, 33 am 8abuch a 97 0 Basterna "^ .i. uh e 43* e 127 187, 26

']

aqueo. Stigal. lim .f. a 98 () Visco

queo. t fogalllm c 43*^ e 128

;, 29 [Dxvi»»]

ula^ laqueus. t musfalla (i 139*

[88, 34 [vgl hi\i^\

gus sarch a 98 189, 27 [nwi^]

na purgamenta farris. Peripsota.

). super exaltata:.^^vberchara .f.

a 98 0 Peripsima .i. purgamenta Tar- 32

ris .i. spriuuir c 46^ e 133 192,3 33

Caperrabat ^^ rampf a 99 34

Patrimonia fat ödal .f. a 99 195, 16 35

Obrizum ubarguld .f. a 99 Q Obrizum ^^ 36

.i. ubar guldi ^^ (uberguilde c) e 49* 37

c 138 195, 17 38

Segmentata strimalathi .f. a 99 .i. stra- 39

miilahta d 139^ 195, 18 40

Facundo gezungaiemo .f.a 99 195, 22 4t

Planta sola d 139*» 196, 33 42

Larua^^ monstrum.^^ quod dicitur dala- 43

mascha a 99 monstrum quod dicitur. 44

tbalamascha d 139^ Q larua ^^ .i. mon- 45

strum. scralo c 50*' «140 197, 5 46

Rugis [sulcata] gerunfan a 99 ginimfin ^^ 47

d 139*" 0 rugis .i. rumfungun c 51*^48

e 142 198, 13 49

Uibix ^8 sümarlada a 99 sumerllatU d 139** 50

0 uibex (vibex e) .i. sumarlatta (sumar- 51

lata «) c 52* e 143 198, 35 52

Thermas bad d 139** Qtbermas .i. bad 53

c 52* e 143 199, 10 54

Fluctu influzze a 99 199, 22 65

Planca ^^ ima pars nauis .i. thil a 99 56

199, 25 57

Tigillum 20 babitaculum.L inovua .f. alOO 58

201, 15 59

Uibrabat erpiicata .f. a 100 201, 32 60

Scalens ebulliens. t vuiomente a 100 61

202, 1 62

verderbt aus ieiunii * Turtas d * cuochü] am ü radiert d * fingi c siue] :: on fu) i. e * Ciostrum c * lenonum Ed. ' basternä c, der strich über a

jünger Bastena e Muscipulam Ed. * exaltata:] rasur von i a " steht

i Punica 195, 1 und Patrimonia 195, 16, fehlt aber der Ed. »» obrisü c ubar aus r corr. e »^ piantis Ed. " Larba d laruam cEd. " monstrO] Ü atts a *• Larba e " girumfin] in aus un radiert d »^ uibice cEd. »* plana Ed, igillum Ed.

chdeuttche gloasen II.

18

DXVl^ Aldhslmus De Laudibus Vificifiuii

DXVl^

Clm. 23486.

1 Examen ^ siiann .f. 3* 248, 17 [dxi] Flauescant glizaot 7^ 142, 3

2 Rabula raxo 4' 135, 19 [hxn\ dxvii]

3 Uirecta semidai t gramina 4^ 136, 17

4 Cerula ponti uuagi 4^ 136, 18

5 Glumas, granas l corniliu 4^ 136, 22

6 Glauco uueitinemo 4^ 136, 26 [dxvii]

7 PipaDt ciuizeront l pifont 4^ 136, 28

8 Bombosa luintero 5' 137, 37 [vgl dxiv]

9 Rudebat pellota 5* ib.

10 Fidibug seitoD 5' 138, 8

11 Cordarum seitono 5* 138, 9

12 (Caiculus ardens) Lychinus ardeos l

13 cluot b^ 138, 20

14 Petulantia , i. iactantia i kelfhfrzh ^ b^ 16 139, 8

16 Inmunis sichur. t. aiunger 6^* 140, 17

17 Exstirpans uzerrodonte 6^ 140, 25

18 Obrizum smelzigold 6^ 140, 26 [dxvi*]

19 Glarea, harena l. grioz 6^* 140, 28

20 [dxvii]

21 Murice C8ale3 6*^ 140, 31 [dxvii]

22 Coccineos uuoromo 6** 140, 32

23 Puluerulenta meUnota 6^ 140, 34

24 Glebula scollo 6*» ib. [dxvi*J

25 Vnio meriogroz 6** 141, 2 [dxvi*. dxvii]

26 Conca s ala* 6*" ib. [dxvu]

27 Sordenle lihcli chuD 6^ ib.

28 Sualidus^ stiupinte 7* 141, 4

29 Sablo saut 7* ib.

30 Bratea [fila] purtifadama () t giuuntanefa ^

31 7* 141, 5 [dxvi*]

32 Palmite sumarlatun 7* 141, 10

33 Crepundia gisteini 7^" 141, 20 [dxiv.

34 DXVl*]

36 Strage bale"^ 7* 141, 31

36 Bullis polchuD. t chasto 7^ 142, 2

37 [dXVI*]

Salignis saiibin 7^ 142, 5 [dxvi* Membranarum bergamino T** 14!

[vgl. DXVI*] Lichinus carz 7^* 142, 8 [oxvi*] Anthlia i. curba 7'' 142, 14 [dx^ Mergula tuchare 7** 142, 17 [d» Garrulus cbracbilinle 7** 142, 19 Graculus ruoh 7^* ib. [dxiv. dxvi*. d] Occas suobun t furibi 7^ 142,

[dxvi*. dxvii] Ueoustas froniski 7^ -^ 142, 24 [d: Rolundis sioauuerbeien 7^ 142, Focorum eido 8' 143, 13 (In tempis ^) in umbraculis quod dicii

louba 8* 143, 30 [dxiv. dxv. m (Tumb^) sepulcbra sercbi 8^ 143, (Salpix) genus tub^ t beritnlba 8^

144,1 Laniare ropfon 8** 144, 14 Heros gomo 8** 144, 20 Offani, massam l cliuuua 9** 14(

[dxvi*] Horreuda ieidlicbero 9^ 146, 6 Rictus ^ sliz zunca 9*" 146, 9 Fistula pifa 10* 146, 20 Citharis rotton 10* ib. Salpicibus beritrübon 10* 146, 2 Poplite cneorada t riho 10* 146,

[dxv. DXVI*]

Suggerat erdigiti 10' 146, 27 Paranympbus brutboto 10^ 147,

[dxvi*] Glauca uueitanu 10^ 147, 36 [dx Conpellans cruozente 10^ 148, 3 Ludicra spil 23* 148, 22 [dxvi*] Ostro zesale 23' 148, 23

* in der vorrede zu den Rätseln, welche dem Liber de laudibu» virginum hier \ angeht ' /. keirhfrzk, dh, kelftierzi > /. cesale * /. scaia ^ Squalidos Ed.

^ fa] der obere %ug des f geht so weit über das a, dass er leicht ein abkürzungsstrich i kann ^ /. uuale? vgl, dxvii. oder lat. labe? an balo ist nicht zu denken » tem Ed, » victU8 Ed. »« polile Ed,

DXVI^ Aldhklmus De Lacdibus Virgwuii

19

tor gisedalo 23* 148, 34

gimenida 23* 149, 5

iam kstimida sonus suauissimus 23''

149, 10

auDga 24' 150, 16

» fulemo 24** 151, 9 [dxvi*]

Dgen 24»» 151, 13

lossceU 24** 151, 16 [dxvi*] lompos uillirainac 25* 151, 35

'J

s rudon 25* 151, 36 [dx?i*]

antia ^ dot dohotrunu ^ i beili-

25' 152, 3 (Dxvi*] jesale 25' 152, 9

beü 25' 152, 21 [dxv. dxvi*]

girüfcDero 25' 152, 22 [dxvi*] , curuata t haldediu ^ 25' 24

UDsconi 25** 152, 30 » belsamuDga 25** 153, 2 [dxvi*] •bga 25** 153, 9 [dxvii]

bosa 25** 153, 12 [dxvii] giuidirier 26' 157, 28 j maridu 26' 158, 2 itis ^) I iguentis t moueotis. | le lontes 26** 1 58, 7 [dxv. dxvi*] eil 26** 158, 12 im, protectorem l munboron 26** 58,21 [dxv]

is, iniendentis ^ t brinnetero ' 27' 59, 13 m scrunduDO 27' 159, 28

]

D, ferrum .i. siht ^ 27* 159, 32

ardioeris'* 27* ib.

giholfan 27»* 160, 28

s 10 querdar 28* 160, 36 [dxv]

glesinsiouf 2S* 161, 3 [dxv]

Papirus pinuz 28' 161, 7 [dxvi*] 39 Aruina mittigerDi l lunda 28' 161,9 40

[DXIV. DXVl'] 41

(Scrofae) porc^. l. sui ^ ^ 28' *. [dxv] 42 Latescant ^^ zeslizin 28' 161 , 16 43

[DXVl'] 44

Sugillent, criminarent l erdäftin 28' 45^

161, 17 [DXVl'] 46

Querelam lasier 28' 161, 22 47

Questus laster 28** 161, 26 48

Conlorsit scooz 28** 162, 5 49

Crudesceos niuui 28** 162, 9 50

Astu l^ cum astucia l uiceseti 28** 51

162, 15 52 Extalibus groztbarm 13' 162,31 [dxvi'] 53 Latrine feldgang 13' 162, 32 [dxvi'] 54 (Mancum) | enum quasi manu ancum. 55

I ubium beinbenti 13** 163, 18 [dxy] 56 Comenta urdancba 13** 163, 32 57

Tigilli gibrel 13** 164,8 58

(Absidam) quod nos dicimus rotj^^ 14' 59

164, 27 60 Rosetis rotfarouuoD 14** 165, 11 [dxv] 61 Gemellos zuinilun 14** 165, 20 [dxv] 62 Mancos einbeule 14** 165, 28 [dxv] 63 Luscos einouge 14** 165, 29 64 Strabos schelao ge 14** i6. 65 Ble:sos »^ lespanle 14** 165, 30 [dxv. 66^

dxvi*] 67

Balbos slamalonle 14** ib. [dxv. dxvi'] 68^ Marsupia sechila 14** 165, 35 [dxv. 69

dxvi*] 70

Loculos Irisecbeota 14** 165, 36 71 Sarmenlorum ^^^ ramorum t arborum seu 72

spachono 15' 166, 13 73

Pirarum, ignium t hello 15* 166, 21 74 Farelrarum cbochoro 15* 166, 24 75 Decreta benni 15** 167, 10 76

NicromaDtiai c auf rasur -^ dh. totrunu ^ /^ haldendiu * omnia Ed. » lilil- /. * /. incendenlis ^ /. brinnenlero •* /. sihila ^ damit niemand in gewagte onen sich verirre, will ich anmerken, dass dem Gothus, von welchem hier die rede, *gors Dial. 2, 6 aufgegeben war, ut de loco quodam vepres absciiidtrel, qualenus illic ßeri deberet »^ lychnus Ed. »* oder siu ** lacessant Ed. *^ aslus Ed. ht lateinisch = rolundam oder rutam ** Ble : sos] rasur von s *^ sacramenlorum Ed-

20

DXVP Aldhelmus De Laudibus Virgimjm

1 Tenax clebar 16* 168, 1

2 Uulgi luiles 16' 168, 16

3 Vdis, humidis i futen 16' 168, 23

4 Caumata, feruorem l hiiza 16' 168, 24

5 Lora riemon 16' 168, 25

6 Suras uuadon 16' 168, 27 [dxvi*]

7 Cipporum slocco 1 fuazdruo 16' ib.

8 [vgl Dxvi*]

9 Locia, urina .i. seih 16** 168, 31 ^0 Deglobere, decoriare I uillan 16**

11 168, 36

12 Fulmina plecbezuDga 16^ 169, 2

13 Papirus semida 16^ 169, 14 [dxvi*J

14 lopieri undrager 16*» 169, 24

15 (Stricto) t arzogenemo2 !?• 170, 13

16 Dialeclica diinclicho 17' 170, 18 [dxh*]

17 Inducias frisünale 17** 170, 28 [dx?i']

18 Cardo ango 18' 171, 23

19 Pupill^ sehun 18' 172, 2

20 Monoptalmi enouges 18' 172, 4[dxvi*J

21 (Tessellis^) quadersteoon l ligillis 18**

22 172, 20

23 Pelula 4 pedalun 18** 172, 24

24 Claua^ sUnga 18** 172, 29 [oxvi*]

25 Catax 6, claudus l hufhalcer 18**— 172, 32

26 [dxvi'J

27 Poplite rihun 18** 173, 5

28 Spina ruke 19' 173, 11 [dxvi'J

29 Glus liim 19' 173, 32 [dxvi*]

30 Calcis calches 19' 173, 33 [dxvi'] /31 Bulliret uuile 19** 174, 8

32 Postumus afdenebo 19** 174, 28

33 lo cupas iDCuofa l in tunnas 19**

34 174, 30 [dxvi'J

35 Licia fiza l resles l funes 19** 174, 36

36 [dxvi'J

37 Theatrum spilebus 20' 175, 4 [oxn'J ''38 Rodant zanolin 20' 175, 5

Fatum uurt 20' 175, 32 [dxvi'J Fuso'7 spinnilun. coius rocho 20**

175, 34. 35 [DXVI'J Molam ^, rolunditatem t uuirdin ^ 20**

175, 35 üe'^cundia, pudicicia i mida 20** 176,6 Penniger giuidarter 20** 176, 9 Molosi rudin 20**— 176, 13 [dxiv. dxvi'J Fata urlaga t euentus 20** 176, 18 Dolium li dfaz t tunnas 20** 176,29

[dxvi'J Stuppea uspannino 11' 177, 14[dxvi'] Fanorum barago 11' 177,22 Rauca besui 11** 178, 11 FaU uurte^o 11** 178,21 Moribundus feiger 12' 178, 24 Discerpel zeslizit 12' 178, 27 [Dxn*] Lacessunt^i, lacerant t zeslizent 12'

178, 28 Cerlalim flizin 12' 178, 36 Scitis^^ tonica mali Qlonica^^ t pdlis

.i. uuillilon'4 12** 179,21 Tortas cuocbon l fladon 12** 179,fS

[dxvi'J Colostrum bist 12** 179, 26 [dxiv. dxvi* Basternam säbucb 21' 187, 26 [dxvi* Astus ficesheiti 21' 187, 27 Acta, conpulsa gitribaniu ^^ 21* 187,3^ Q"estus clagolb 21' 187, 35 Quere: lam 16 lastar 21' 188,2 4)eforinare lastron 21' 188, 13 Uisco fogallime 21** 188, 29 [dxvi'] Auceps fogolari l laqueus 21** 188, 3< Muscipulam ualiä i laqueum 21^ -

188, 34 [vgl dxvi'J Sarcofagus sarubc 22' 189, 27 [dxvi* /Tepescere, moUire l uualachen 22' -

190,6

* Impiger Ed, * arzogenemo] das erste o aus e corr, ' Tessellis] ss aus corr» lessellis Ed. * petala Ed, ^ clavam Ed, * cutax Ed, '' fusa Ed. ^ molem Ed, GraflT 1, 1026 ^^ uurte] das zweite u durch ein loch zerstört " lacessent Ed,

>■ cutis Ed, " L tonica " uuillilon] das erste a nicht ganz deutlich »* gitribanii a aus corr, " Quere ; lä] rasur von 1

DXVII Aldhelhus De Laudibus Virgücum

21

Aid. 4. (Hoffmann 59)

DXVII

Codex Yindob. 969.

'omant gimeldot^ 135, 1 D lob 135, 2

.i. Bcmc ib. ito louier ec gemo ib. c* angen ib. thiernna ib. e i. inbohi 135, 3 re bibringan 135, 5 bra inlufdiD ib.

lobon 135, 6 licr ib.

•onus bocsedalo 135, 7 it hergab 1 35, 8 csen ib. underthen 135, 9

Cuneos scubon ib. idalicho 135, 10 caot diurisont ib. tor bililheri 135, 11 ^a certa giuuisso helpha 135, 12 iidos ciforsc urganne 135, 13 mdar 135, 14 mer ib. )s unsihsmahe ib. lens biscirmandi ib.

i. uorscunderi 135, 15 iim sunduno 135, 16 ssit thaznimugi 135, 19 i raptor Iher razo nemeri ib.

IS uuostandi 135, 20

.i. euuid a ib. ip i. in nostram linguam. buf ib. gestas thuthar fuorist 135, 22 1 namon ib. ; zuo giduon 135, 23 luanda 135, 24

Promsisti i. fräbrahdost 135, 24 ZSrr^ Spiramine blast de 135, 25 39

Uibramine In uuenungu 136, 2 40

(1**; Nee mare nauigerum nocthersceffuo- 41 ^

rando s6 136, 6 42

Spumoso gurgite mit scumhar demo uuage 43 ib. 44

Tarnen iboc 136, 11 46

Cum thoc 136, 12 46

Culmina hohi 136, 15 47

Pallida bleichun 136, 17 48

Purpureo [flore] mit roderouaruuu ib. 49 Uirecla hustdi ^ ib. [dxiv] 50

Fluctiuagi i. untscachondes 136, 18 51^ Ne ualeat^ i. thazni roegi 136, 19 52 (Glumas) l poson» 136, 22 53

Nimbosis ymbribus mit regan baf den 54 regenon ib. 55

Auges merost ib. 56^

Demis, i. tollis. nimist 136, 23 57

Aequoreos [campos] selichiu 136, 25 58 Campos feld ib. 59

Squamigeras scuobfuorundun 136, 26 60 ' In glauco gurgite i. inuueidinemo uuage 61

62 63^ 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74

ib. [hxn^] (2^) Garrula luodondi« 137, 26 (4*) Monarchia sunlarunalt^ 140,3 (4*') Glarea greoz 140, 28 [i)xvi*'J Tincluras I*^ ziosal 140, 31 Murice ziosala ib. [nxvi*'] Glarea greoz 140, 33 Glebola scorn 140, 34 Unio merigreoz 141, 2 [dxvi**'] Conca scalu t6. [oxv!**] (5*) Pampinus uuinblat 141, 10 Fatescunt T cigangen 141,25 Strage Inuuale» 141, 31

» gimeldot] t aus 1 corr. « carmine Ed. ^ /. hursldi * valeant Ed. * l posan derer hand von anderer hand ' i hier und im folgenden mehrfach = id est tteht über dem folgenden cateniis

22 DXVli. DXVIII Aldb. De Laudibus. DXIX Aldh. De Octo Principalibüs Vitui

Äld. 4. (Hofftnann 59). Aid. l. Aid. Sg. 242. (Hott. 1, 282 Z$.

3. 5. (Hott. 3, 598*). F. (Z$. 15, 357). f. d. ph. 11,272). Tg. 5.

1 (5*») Petala I pcdulun 142, 3

2 Tergore i huti 142, 5

<3 Sgernunturi siot gili^ 142, 9

4 Anthlia uuazaruuinda 142, 14 [dxiy]

5 Sursum' huph^ ib.

6 ExaDthlare uuihda^ ib.

7 Glarea greoz 142, 16

8 Ingluuiem kelagirida 142, 18

9 Graculus I ruoh 142, 19 [dxiv. divi***] 10 Occas furij 142, 20 [dx?!***]

Teretes I siDauuella 142, 23 Uenustas uuallihi 142, 24 (6*) Nectaris masas» 142, 34 Stroroso In urcusfollomo ® 143,1 (13*) Fata lateDÜa farholana vralaga

153, 9 [Dxn»»! Friuob bos» 153, 12 [Dxn^] (18'') Sugillent lasdrodia 161, 17 (23'') Cippum thruh 168, 29 Bernam'' gisuasoD 168, 34

Dxvm

Codex Parisinm 16668 f. 40^ 11 Leuirum ceichur 183, 9 [dxvi*] Gypsam natra

12 Municipes burgara 183, 11

13 LenoDum spanara 185, 22

14 Titulis maridon 195, 9

Celydrum natra Salebras Turihi

201, 8

201, 12

201, 13

s

M S %

2! %

n

31 31

33 3S

a d

ALDHELMU8 DE OCTO PßlNCIPALIBUS VITHS.

[Opera ed. Giles, Oxonii 1844]

DXIX

Clm. 19440. b = Codex Parisinus 16668. c = Codex Turicerms C 59. Codex Florentinus xvi, b. e = Codex SGaüi 242. f = Codex SGalli 263.

15 Semispacium ^ sabs .f. a 100 sahs d 139*'

16 i. sahs c 55* () Semispatium .i. sahs

17 e 149 203, 20

18 Parroaruro pärono a 100 203, 21

19 Sparus sper a 100 sp d 139^ Sparorum,

20 sparv* i. sper c 55* () Sparus .i. sper

21 « 149 204, 1 [Dxx]

22 Aristis agaDOD a 100 204, 34

(Ueretrum) kimaht » c 56* /" 183 H 205, 2 Vi

Probrum confusio. l. itivuiz a 100 3^ 205, 4 3i

Scortatores ^^ scirnun .r. a 100 huorare 4i d 139** i. bäara ^i c 56^ Q ScorUtores 4 .1. hörara e 151 205, 15 4

Cenicos ^^ bureuuine .f. a 100 ib. 4

> spernaniar Ed. > dh. gihonit ^ Sursum] das erste s aus r corr. ^ dk, uuiiida, soll vor huph gestellt werden und somit zweite gl. zu Anlhlia sein * mir unverständlich

* urcusfoUomo] ca ist zweifelhaft^ kann auch gn sein ^ vernam Ed, * Semspalium c Se in spaliam Ed. ^ von ganz anderer hand c '^ s<:orlatore8] c von anderer Hand c

'* huara] u undeutlich c " ciosedos Ed.

DXIX Aldhklmus Db Octo Pbincipalibus Vrnis

23

Ali. l. 3. F. (Z$. 15, 357). 5^. 242. {Hott. 1, 282

Tg. 5.

Z8.f.d.ph. 11,272.273).

Molles enemioati vuidillun^ a 100

205, 15 Sap^ kemiktesvuines ^ a 100 205, 22 Extorris arerdeo. t. rechun a 100 urer-

merhites» (i 139» 205,23 Loculi trisecbiotes 4 .f. a 101 ~ 207, 10 Villosus» skecbo d 139^ Stragalum felacbin d 139^ Contos slaoga a 101 stagun d 139^ () con-

tos .1. straDgUD (stagun c) c 58** b 156

208, 26

Rancor panunga .f. a 101 209, 2 Gliribus aristis. aherun .f. a 101 Qkled-

du.^« c60' 210,37 CUmate parte l balbuo rf 139" 21 1, 16 Scabra nibigioe uuasaen. roste b 37'

212,5 Prato uuisuD h 37' 212, 13 Vellicat sliiizit d 139' ib. Uolutabri beuuellao 6 37" 212, 15 (Porcaster^ Porcaster .1. paruch e 162

212, 17

luDCUs^ piDiz a 101 () binissahi 6 37"

212, 18

Filix^ faru a 101 farn: d 139" uarane

6 37" tft. (Protelent) lengeo 6 37" 212, 20 Folligeois blasbalclichen b 37" 212, 26 Flaueotes rife 6 37" 212, 28 AcescaDt ersureot .f. a 101 () acescant

.i. arsüren (arsdr c) c 61* c 162

212,32

Slridant ericohen .f. a 101 212, 33 33 ^ Caupo coufman b 37" 212, 34 34

In cubis 1^ JQchuofon .f. a 102 iDCUofon 35

d 139" cuafuD b 37" () cupis cbuofoN 36

B 162 212, 36 37

Id prelo indemoblerare ^ ^ d 139" pres- 39

sire b 37" 213, 1 39

Carbasai^ segila d 139" segal .f. a 102 40

213, 8 4t

Malis mastin a 102 6 37" mastpoumin 42

rf 1 39" 16. 43

Antemnas segal gerdun b 37" segalruada 44

a 102 segilröta d 140' () ANtemnas .1. 45

segalruota « 163 213, 9 46

Rudeatum seilo b 37" ib. 47

Nauita seif man b 37" 213, 11 4S

PatroDos muntboruD a 102 213, 13 49 Discit uuorit 6 38' 214, 15 50 /<

(Spinam) SpiNam. Rucki e 164 5t

214, 16 52

Capulus helza ^3 a 102 6 38' helha sun- 53

cari^ d 140' () Capulus. helza e 165 54

214, 17 55

Ocreis peinpga a 102 beioburguo b 38' 56

()ocreis. beinberga e 165 214, 18 57 Ludicra pismar a 102 214, 19 58

(Larua) Lanba .i. sklezzo e 165 59

214, 20 60

Masca cristata <^ ruohc a 102 214,22 6i Pateoler offono 6 38" 214, 28 62

Expertes adeile b 38" 215, 18 63

* vuidilluo übergeschr. a * Graff' schlägt (2, 878) kemistes vor ^ L uzermerhites * vgl. Gl. l, 712, 8. 2, 19, 71 * diese und die folgende gl auf rasur von anderer hand d ^ autgewischt c '' die davor von Piper angeführte angeblich deutsche gl, cote .1. sexisQ oder serinI 161 (212,4) ist natürlich lat, sensum * luncis bEd. ^ filicum bEd.

^^ In eilt) d capis be cuppis Ed. *' umdeutschung von prelum *' Garbasus a

*' helzsj z fast ganz erloschen a *W. siue car? '^ mascharum facies cristata Ed.

24 DXX Aldh. De Octo Pruvx. Vit. DXXI Ambr. Hexaem. DXXII Ambb. Sop. Locah lll Aid. \. Em. 30.

DXX

Codex Parisinus 16668 f. 40^

1 Sparorum spero 204, 1 [oxix] Compilat ploccota 207, 13

2 Bulga ^ builga

AMBROSn HEXAEMEROK

[Opera tom. i, Yenetiis 1746]

DXXI

Clm. 13079.

3 (21*') (Fulic^2) vl8ualui3 _ 3, 4 p. 38

4 (Peripetasmata) lehic ^ 3, 5 p. 39

5 (22') (Palos s) phel ib. (Esai. 54, 2)

6 (35*^) Fagi puohi « 3, 54 p. 62

7 Abietes lane ib.

8 Pinus phite ib.

9 Ilices haiche ib.

Populi alber 3, 54 p. 62 21

Castanea ehesten^ ib. ü

(38*) Caudicem sUm 3, 62 p. 66 21 (44*) Ad occasum uuestert 4, 1 1 p. 76 tt In orientem ostrenut t6. U

(94*) Scarabeis vuible « 6, 60 p. 158 »

AMBROSIUS SÜPEB LUCAM.

[Opera tom. 11, Yenetiis 174S]

DXXII

um. 14117.

''10 (!•) Fvcata gasalotiu Prologusp. 722

11 (1^) Obtutum aoagisiun 723

12 (r) SoUertem flizzigan^ ib. Az (2**) üsurpemus kiualgamcs 725 /14 (3**) PoUicebantur pihieozon 1, 1

15 p. 728

16 Pseudo prophetae lu'car ib. ^17 Inprobare^o arsögan^i t6.

/ 18 Sorderet kunsuproti 16.

Resultaret uuidar 8cr6chotii2 1, 1 26<^

p. 728 27

CoDati sunt vlizzun t6. 28

(3^*) Repudiemus aruuidrames 1, 2 29-*

p. 729 30

(3'') Prodat meldat 1,4 p. 730 3r^

(4*) Obtutu aoasihti 1, 5 p. 730 32

(4^) Liquantes culicem apaflozanta^^ mu- 33^

kun— l,6i). 731 (JlfaWÄ. 23,24) [Dxxm] 34

' wol gl. zu loculi 207, 10 . ' Fulic^] der haken am e rot ' rot vgl. Sckmelier 1, 130 * rot, dh. tebic? * clavos Fulg. auf roter rasur ^ rot rot flizzig^an auf rasur improbaret Ed. " = arsuohhan *' scröchoü auf rasur ^' apaflozanta] f aus ?a radiert

)X)UII Ambr. Sup.Lcc. DXXIVDb Spir. Sancto. DXXV Ansbert. Ik Apocal. 25

Em. 30. Tg. A. Hott. 1, 409^ Hott. 1, 416^

lior chleDor 1, 9 p. 733 (14**) lactare se ce^pit ruömpta 1, 46 19

•lixiorem iangerun 1 « 1 1 p. 734 j). 751 20

nori uuetti 1, 12 p. 734 (15*) Affectate [geoerationis] kioeztas^ 21

em hefh 1 , 24 p. 740 ib. 22

«t kilegan ib. Adscisceret keiscoli ib. 23

Dxxm

am. 18522,2.

[uantes culicem apaflozanta mu- (Aluearium) pinichar 2, 71 p. 780 24

» 1, 6 p. 731 {Matth. 23,24) (34**) Trunci stöches 2, 76 p. 782 26

] (35*) Sumptus kizivch 2, 77 p. 783 26

tocessum) främdihsimü 1, 31 (36^) UeDtilabrum vüint scublü 2,82 27

3 p. 785 (lifatth. 3, 12) 28

ligmau rätiscun 1, 42 p. 748 (54*) Argumentati rälisconta^ 3,41 29-

jcare) truganun 3 2,53p. 773 p. 814 30

ilicibv* sälahvn 2, 70 p. 780 (58*) Anchoram s6nchil 4, 1 p. 822 31

136, 2) (169*) Spartum .i. päst 7, 207 p. 994 32

s) hovuistavola 2, 71 p. 780 Dragma m6rigriez 7, 208 p. 995 33

AMBBOSmS DE SPIEITU SANCTO.

[Opera tom, iv, Venetiis 1751]

DXXIV

Codex SGalli t02. it ünale grümmönts 77 1, 183 p. 43

AMBROSIÜS ANSBERTUS IN APOCALYPSIK

[Bibl. max. patruin Lugd. tom. xiiij

DXXV

Codex SGalli 245.

6 .i. segiüsa 191 1 p. 565*^ Deliberatio 8 ler heiiil 222 7 p. 572* 34 1 7 i. pluoliüte 208 569' Massa ler leich 222 ib. 35

r. Graff 2, 1 130 ' mu<^kun] c mit blasserer iinte übergeschrieben ' die gl.

't * rälisconia] s aus corr. * von Ekkehard 4 übergescfirieben die gll.

ekard 4. vorher neben inangones (6 p. 551*) steht p. 70 am rande Ecce leutonicvm ' recentia Ed. delibatio Ed,

26 DXXVI. DXXVII Ansegisi CiPiTULABu. DXXVIII Aratob

D. i. 342. Ar. 3. (Diut. in, 435 = Germ, stud. 2, 299). Germ. 20, 132. 133

AN8EGISI CAPITULAEIA.

[Monumenta Germ. Leges tom. i]

DXXVI ^

Codex olim Argenlorat. C. v. 6.

1 Scabinios scephenen IV, 5 p. 312, 24 Adramire staboa IV, 26 p. 316, 9 Vi

2 Poenitentiam chara IV, 17 p. 314, 10 Thelooeum zol IV, 29 p. 316, 31 n

3 Faidam frido IV, 25 p. 316, 2 Theloneum ferit ib. p. 316, 37 H

DXXVII Codex Hammaburgetisis 141*.

4 Faidi8i.gcuehida*131— IV,53p.319,12 (Fore8iibus)i.vorstl33— IV,63p.320.1 11

5 (TareD8turaß) heristiura 132 IV, 57

6 p. 319, 37

ABATOB.

[Ed. Arntzen, Zutphaaiae 1769]

DXXVIII

a SS Codex Trevirensis 1464. b «= Codex monasterü heremUarum 302.

7 Fluit Trouf a 19b^ triufit b 2S Ad GymDasü Spiilstat^ a 198'' spilsUt fr 28 21

8 Florianum 8 Ad Florianum 20 11

9 [ioter] Grandiioquos Hohspracben a i9S^ (Relineos) RetineD8 beauinde & a 198^ 21

10 hoh8prdcben 6 28 9 23 »

11 Modo Sk»*3 a 198*^ 11 luuate Geliubil? a 198** gcliubit fr 28j4

12 Studii8 [luis] diaemo iesene a 198"* 12 24 15

13 Sinum mämmiati 6 28 14 Frigo. ^ gis. id berstu. Preteritum frixi. n

14 Uirtu8 knehtbeit a 198*" tbegenheit 6 28 lafrictuia pannecuocbo. Frico. cas. il

15 17 Preteritum fricui. ribun a 198**

^ mitgeteilt nach den übereinstimmenden lesungen von Gra/f und Pertz ' darüber stand noch, wie es scheint, geueda ^ dh. Site * das dann von Nolte als im E von Ergo V. 23 befindlich attfgefiilirie sidez lese ich ideo ^ = behabenle ^ luvet Ed., vgL aber die anm. "^ steht über dem nebengeschriebenen delectari faciat. l dulce faciat ' diese nete am äufseren rande, ohne, soviel ich sehe, beziehung auf den text, paauecuocho und ribofi übergeschr., herstu im context

DXXVIII Arator

27

Ar. 3. (Diut. ni, 435 Germ. stud. 2, 299). Germ. 20, 133

Y^aziduomen h 28 () Uodosis arluom . . a 198'' Ad Vigilium 1 Caul^ dicuDtur proprie stationes I id fxxkst 1 a 199' 1 1 icbes i 28 () berdes. Estriches ' 12

i laichen fr 28 19 D Gedanasacha a 199* 20 tur Yfhuobsih fr 29 buob steih I, 28

idat geliubit fr 29 Gelebut a 200* l

[morte], adnuliata .i. genictemo jHo. as. Diccho fr 30 47 diDC a 201* fr 30 82 ns, Cogitans Bedfnkindi 2 a 201* ogitans^ xmbfdfnchkndf^ fr 30 1

) Cespoup alier a 201* 92 litthuDt a201* rnkdlxot^ fr 30

>

I balbuN a 201* 113

it zfsamkne cflkt<j fr 31 115

ulit umbeuuareta a 201^ 116

Cierada a 201** 120 m lid a201*' 150 Lia xxfsbndk" a 202* 157

iregil a 202* 184 Lainxptxxkllpn»632— 191 [dxxxi] frbm cunfle» a202^ 195 il fersluog a 202^ ib. •que metit locuples . . . uoluutas)

oDgenugaz i^ a 202'* 212 rsprkngei»a202'' 219 [dxxxu]

Inexpertum UnaruuDdan Qdaz ernecaD^^ 35

a 202** I, 225 36

Strage belcidu. d'minutione. LaMi a 203* 37

gebelcido fr 33 245 38

Respice bera sieb a 203* 247 39

Uena ida a 203* 253 4o

CoDuixere, Reuixeniot. consoiidati sunt. 41

coDualescebant. erquekedunj a 203* 42

257 43

Incessus Gang a 203* 260 44

(Figuram) formam. Gfscbat i^ a 203* 45.

264 46

Peram Chulon. Tascun a 203^ tbscxn 47

fr 33 286 48

Fert Getrupgsib ^^ a 203*» 302 49

Indice Sbgfrei^ <f204* 305 50

(Nuper) Milhtbunt ^^ a 204* 310 [dxxx] 5t PlanU brpbbb i7 fr 34 327 52

Oliuas Oliberi a 204* olebere fr 34 53

331 54

Uva Uuinberi a 204* xxkDebfrf^» fr 34 55

332 56

Aoimau selal bafdiu a 204* 338 57 Figuris gktbtko 20 g 34 _ iß. 5^

Impetus drbtkn^i fr 34 () DRati. Gabi 59

a 204»* 352 60

[quis] Quealüuernumugk 22 a 204*^—357 61 Lolio rbtbn ^3 a 204*» 369 62

[per] Damoa Prfstxngp 24 a 205* 393 63 Iura ehte fr 35 394 64

Noü deterit Nigeuuirserot a 205* nkgk- 65 /^

xxkrsfrpt25 6 35 _ 401 66

Debere scxldkgkn^e j 35 403 [dxxxi. 67 ^

vgl. Dxxixj 68

dh. euuist ncbengeschriebeji, dh. Bedenkindi ' steht neben v. bi b * dh. :hinde ^ dh. midtunt ^ dh. zesamine celit ^ dh. uuesandi ^ mxptxxkUpn] corr. b, dh. muotuuillon " dh. framcunfte *^ m fassen als hebiton g^enugaz?

L Ursprioge " = daz er ne can " /. Gfschart, dh. Geschart, darnach auf

jn a neben v. 274 Speciosus. f. p. fih., mir unverständlich *^ dh. Gelruog sih igere " Miththunt] nt capiteUligatur " dh. brobba = pfrofa CrÄ^3, 366? linebere *" /. selhafdiu dh. gitatin ** dh. dratin " dh. Uaer nu mugi. von Aolte sodann aufgeführten über lacrimosa 362 stehenden manda ist lacrimaDda »* dh. ratan ^* dh. Prestungo dh. ni giuuirserot dh. sculdigin

28

DXXVIII Abator

Ar. 3. {Diut. iii, 435 = Germ. stud. 2, 299. 300). Germ. 20, 133. 134

1 (Sagaci) Spurilinemo. Clouuuemo a 205*

2 _ I, 404

3 Quando (Juane a 205^ 422

4 Cautio, Institutio. bemenida a 205^ bfnfk-

5 mkda i 6 35 428

6 CoDclusit besloz a 205^ bksipkz ^ h 35

7 435 [dxxxiii]

8 Arma Uueri a 205*^ kfxxfrida 3 6 35

9 439

10 Sacrilega üerdanero a 205** 450

11 Decorem frambari 0 205** 453

12 (0 mihi si cursus facundior ora moueret) ^^13 Obe mir dermunt uuola hortk^ a 206*

14 459

15 Cursus, Oportunitas färt a 206' ih.

16 (Gradus tecum medicioa salutis) Ganga-

17 diN gang Ist fruma ^ a 206*

18 481

19 Properas zuogast a 206* 484

20 Simul samant a 206* 485

21 (Accipit UDUs) Dum saltam primus qui-

22 libet derheristo « a 206* 486

23 Aridus duane a 206* 493

24 (Figuram) Gedbt.' Gescaft a 206** 497

25 Zelo zorne a 206** 6 37 515

26 Sarcula Gelisart a 206** ietisin 6 37

27 518 [üXXX]

28 Uolumina [noctis] warbunga h 37 Uuar-

29 hunga a206** 519

30 Crepidine Uohaldi a 206** 524

31 Fallax truginara ^ 6 37 trugenara a 206**

32 526

33 (Uicissim) Per uices hertois ^ a 206**

34 529

35 Lege hrefte a 207* 548

36 (Iura) Iura Gesecida a 207* 552

(Ministerii) Ministerii des dio:De8te

a 207* I, 552 (Statuere i^) Sezthon iro ambat a 207*

553 (Non patitur mensura ui^) Id breu

inquit metri logam ^^ exigit disputa

nem. Nam metrum districctior res

quam prosa. Beduungan a 207* i Sagine mfstin tU38 ()Mesti 0207**— 1 (Fulcra) | crvm est zeza . . . | ulciend

6 38 578 Abstractus uzfer*tozan a 207** 57 Gula vberazilin 6 38 581 Ambiat luste 6 38 582 Emicat Uzscrac a 207** 586 Limphata dobondiu a 207** 594 [ad] Fastigia ho hen selin a 207** h<

selin 6 38 599 (Acta) Geuuorfena. Getribena a 207'

602 Sors Geburida o208* giburida 639 Perdite fertano 6 39ferdano a208* Uenale feili a 208* fflf ö 39 ( (Quies) REQUIES mammili. Suozi a !

639

Sequi Beuuerhan a 208** 652 Innocu^ [aiitis] Unscadeles a 208** (Rotas) RotAS Uuarbai' a 208** lam dog iu a 209* 701 (Custodem) CoSTodeM. camerari a

702

(Quo pignore) Quo PiGNoRe Bid<

uuelti a 209* ih. (Precedente ^^) post spadonem adueni

daranah chumendero daranah faren

a 209* 706

^ dh. beneimida ' /. bkslpz, dh, bisloz ^ dh, keuaerida ^ dh, borti nicht ganz sicher , dann eine reihe von buchttaben verwischt,' unmittelbar vor gaDg hochgehende striche a ^ der] d hat oben einen ansatz nach rechts a ^ dh. Gedai « truginara] das letzte a aus e corr. b ® hertoN über uices L chrefle oder kreft< " dio:neste8] rasur von s a *' secuere Ed., vgl. aber die note *^ /. longam * mestin " vorn abgeschnitten, l. fulcrvin est sez a fulciendo crv] v aus a corr. b * feie " über RotAS a »> procedente Ed.

DXXVIII Arator

29

Germ. 20, 134. 135. 136

actus Gedaner a 209'' I, 737

texti Geflohtan mierdan ^ a 209^

41

SINuS uulti a 209*» 747 [üxxx]

CANIT Besi-git a 209*^ 748

I SIGNAT ceikhinit a 209*^ 749

I) SPECIES dazbUidi a 209"*

) UIVERE uiselenuuesaN a 209^

le fazzo a 210* 760 [vgl dxxxi] tia Smerzanda a 210* 775 line) discRIMINE. ungefuori a

778 [dxxx]

) Smer zungon a 210* 784 bus) PORTlCIBus Langinnen a

790

i) Modum derauuis a 210* 792

Giro UnbeuangidoD a 210* ib.

b) Solvens ferbrechende ^ a 210*

96

Mt) TEXVERANT üuabon a 210**

12

) OFFICIIS Mitgebarid\'N a 210**

16 [dxxx]

geciug 3 (j UVSTRVMENTA Ge-

MachuDga a 210"* 819 ) Clamosa lütreistib a 210'' ib. ) DEFLETA Ferclagol. BeuueinoT )'' 830

Mammiti a 211* 841 ;enist a 211* 844

rethlichor a211* 856 lilur huobsih a211'' 878 te) TORRENTE ^ Uuarmdemo [^ 879 lens) DESPICIEN' nidarsiente a

880

' ordinibus, Iniciis ortio. fierscoz-

zen 0 Quatuor ordinibus fierekkeste ^ 40

a211'' 1,904 41

Forma ketat. scaft a 211" 905 42

Eminet framsciuzzit. ebonotsib a211" 43

f6.

44 45 46 47

48 49 50

Apex bMuom a 212* 923 Uictus ubercoborot a 212* 924 (Iclu) Stihche a 212* 928 [dxxx] Maculosus strimilebter a 212* 929 Extinctum creftelös a 212* 930 Munere cegebo o 212* 933 Hagnanimes [uiri] dieguotathegana 0 212^" 51

951 52 (Uotum) optionem. uunscGa212'' 965 53 Fauce gedinunge a 213* 991 54 Famulante keuuicbantemo a 213* 996 55 Fama s^ga a 213* 1002 56 Cinxit Umbiuieng a 213* 1006 57 Documenta kleini a 213'' 1027 58 Ludificante drigentemo a 213'' 1048 59 Doli Trgide? o 213" 1049 60 Cedunt Geuuic^ent a 213'' 1054 61 Pondera f rambare a 214* 1065 62 Sacrauit Segenota a 214* II, 3 63^ Pergit huopsib. buritasih a 214* 6 64*^

[dxxix. dxxxi] 65

(Procaci) Frauelemo a 214* 8 [dxxix] 66 (Exemplum) Quia nuper mitthun a 214* 67

11 68 Uiam uärt a 214'' 19 69 laculata Gesc6z a 214'' ib. 70 Retorquens, Id fallaciam resistentis magi 71

vvidarsciezanten a 214'' ib. Gressibus Gengin a 214'' 27 Didicit uerstuont a 214" 30 Nuper milhthunt» a 214" 37 Cedens Uuichenti a 214" 45 Uices uuehsai a 214" 46

72

73 74 75

76 77

(Per uarios

modos) PER UARIOS 78

über lexli (/. texi). mierdan] /. uuerdan Nolle ^ die gl. quer am äu/sersten linken

* TORRENTE] NT ligiert ^ /. fierekke stete?

^ das sodann von Nolle aU gl. neben hostem r. 38 \rte Barzea iit entstellt aus Bariesu j4ct, 13,6

' so eher als gecuig r als unnso ' /. Trugide

30

DXXVIII Arator

Ar. 3. {Diut. iii, 435 = Gtrm. stud. 2, 300). Germ. 20, 136. 137

1 HODOS Thiemisselichen uueson a 2 1 4^

2 II, 51

3 Denis idon a 214'' 53 [dxxx]

4 (Apertis) EnUnen a 214'' t6.

5 Ueterem frambare a 215* 56

6 Non inoata Anaburdig a 215* ü nalsana-

7 burtigiu 6 46 58 [vgl. dxxx]

8 Disiuncta cesceidan a 215* ib.

9 De uzar a 215* 59

^ 10 Euoluile bedenkit a 215* 73

11 Precium tiuri a 215** 105 [vgl.nxjm]

12 Linquere ergeuan a 215** 120

13 Passibus sciitin a 216* 156 ' U (Ferre) Gehaben a 216* 158

15 Persona uetus Deraltoman a216'' 170

16 Sepe timet, Adhuc insuetus ambulandi / 17 uacülat 1 scrandot a 216** 172

18 Modo Mitthut a 216^ ib. [dxxix]

19 Serta houbibant^ a 216'' 174 [vgl.

20 dxxix]

21 Fusa gegozzan a 216^ 180 [dxxx]

22 Abscisis 3 erhouuuan a 2\&* 182

23 Innocuos [greges] Unscadeliii a 216''

24 183

25 Vulnere snite a 216" 190

26 Dan)nosascadehafta216'' 196 [dxxix]

27 Uicissim herüiho a 216" 203

"^28 Properantibus zuoiianten a 217* 220

29 Qu^, id tu thuder a 217" 249 / 30 (Premi) PREMI Gehindrit uuerdan a 217"

31 253

32 (Opern) OPEM fruma a 217" ib.

33 (Iuris) IURIS hertuomes a 217" 258

34 [dxxix]

35 Omnia, negotia .i. dinc a 217" ib. ^ 36 Sutuere funton a 217" 274

37 Lux scöni o 218* 280

38 (Progressa) PROGRESSA Fergangan a

39 218* 282

(Preputia) PREPUTIA Fureuuasth a S

II, 285

Diuinum concepit iter, in utero, inu

a 218* 298 Laxare entlazan a 218* 307 Ligonibus seh a 218* 308 [dxxx (Relatus ^) GeSagETER. GezalTER a S

328

(Grauati [porci coeno]) Pesolotiu a S

335 [dxxix. Dxxxi] (Cultu) kariuui a 218" 342 (Redü) REDIT xxkdfruniribit & a 219'

357 Rea fertan a 219* 376 (Natale) NATALE Geburte a 219* (Via) VIA fart a 219* ib. Conditione caret Nistniomannescuh

o 219* 381 (Nudus amore timor) Nitedardazdui

sine? liubi a 219" 390 (Ruinam) Anaprast. Ciafataa219" Uagatur uueibeta a 219" 417 [d: Non licet illi hernehanctainoa219" (Blandiloquis [sermonibus]) BLAND!

QUIS Spanaxxprdpn » a 220* (Ad crimina) cesinenubiltetin a 220*

435 (Predo 9) PREDO hereri a 220* Fallit, falsum est Trugidinc. untriuu

220* 440 Uerborum .... sator Callere a 220* Lolii rbtbn to o 220* 452 [dxxx] (Presidet) PRESIDET heriscot a 220

456 (Moueamur) MOTIONE Ruorida a S

460

(Materia) MATERIA Anazimbre a 2

472

(Cessil) CESSIT geuueih a 220" ^

' uacillat] c aus 1 corr. a * L houbitbaut Motte ' abscissis Ed. ^ relatu vgl. aber die note ^ L xxkdfrQuiribit, dh, auiderouiriblt ^ niomanne] ni sind drei str ^ =r Ni teda er daz * dk. SpanaQuordoa ^ praeda Ed-, vgl. die anm. ^^

rataa

DXXVlIi Arator

31

Germ. 20, 137. 138

gehullun a 220^ II, 491 is) Quia ex ulraque parte alluit e umbeuerit. anasleit ia221' 507 meaU Geciug a 22r 512 ictor flehtari a 221' 514 nenta, significationes . da) ARGV- VTA Becechinissi 2 a 221* 523 latis) DECLINATIS Gesuuechenten !r 530 ) FOVET Bruotit a 221* 532

Geburdich dag a 221^ 546 5 crefte a 221*» 552 s) IMBRES ungeuuideri UDge- re» a221»' 559 ) ICTÜM Slag a 221»^ 562 ra * rumora. ferrora a 221** 569

DXXIX]

vuerfan a 222* 579

onim) DAHNorum Brestungao a

' 621

a houbitduoch a 222^ 631

oimus ^) PREPONIMVS furebieten

12* 644

sum) PERVASOS Anageuartat a

' 645 [vgl. bixix]

:ula uundar a 223* 653

clio) DISTRACTIO fercouflda a 223*

578

jr) DONATÜR Ergebauuuarla223*

)79

PETIT Uuidareiscot a 223* 680

debita) MALADEBITA Missadati

i a 223* ib.

or) CREDITOR Suochenari. Meior«

3* 681

q) CRIMeo scuU ' uobis deputatur

s ^ ad crimen daz uuizat man unsih

ze sculdi des sulan uuir inkeldan 38 a 223** II, 705 39

(Reposcant) Uuiderreeisken a223** 710 40 ^ Impetus gfmuoti» o 223** 716 41

Vestigia bilide a 223** 718 42

(Fusis) FVSIS Gegozzeneu a 224* 728 43 (Materies) HATERIES anazimbere a 224* 44

737 45 (Timpana i«) TIMPANA Liuti. Gehelli a 46

224* 740 47

(Sacrilego) SACRILEGO demoheidenemo 48

o 224* 747 49

(Sensu) Geuuida a 224* 749 50

(Nudam serit ore loquelam) Calleri a 51

224* 752 52

Commisit BEUal a 224** 762 53

(Pendula) PENDULA hangillun a 224** 54

770 55 Celsa sequi ufclimban a 224** ib. 56 Ingenio Geuuizze a 225* 814 57 Ratione keuuizze a 225* 817 58 (Memorare) HEMORARE Gesprechan a 59

225** 829 60

(Uale) VALE Gesundida a 225** ib. 61

[vgl. Dxxx] 62

Discursor** suochenere a 225** 841 63 (Reposcit 12) Ei^suochit a 225** ib. 64'' (Cedile) CEDITE Uuichet a 225** 860 65 Damnosa scadaiiaft a 225** 861 66

Assuescite Geuuouet a 226* 871 67 Fiuxere flozzedon (} FLVXERE emolliti 6b^

sunt, eruueichedun a 226* 882 69'^ Mulcet loccot a 226* 886 [dxxix] 70-^ Perfecti durahuules a 226* 894 71 Canunt Besingunt a 226* 902 72

(Coeperal) Geuieng a 226** 914 73

(Tumuilu) Cridimeia a 226** 915 74

die beiden deutschen worte über alluit ' das da nack significaliones wird woi

iiche gl. zu BecechiDissida ergänzen sollen: daraus gienge hervor y dass in der vor- f gll. noch. Zwischenzeil ig waren •* ungeuuore über uDgeuuideri a * Ulteriora]

ausgemalt a * proponimus Ed., vgl. aber die note ® Meior] M und or sicher, ei afi a ' scult übergeschrieben a iiobis zu tilgen *' dh. gemuoti *** Tiin- w erste a aus o corr. a ** discussor AW. ** reposcet Ed. ^^ /. Cradime A'o/^

32

DXXVIII Arator

Germ. 20, 138. 139

1 Conclamaat Riefon a 226^ II, 916

2 Causas geburida a 226*^ 934

3 Facta Geburida a 226*^ 935 ^4 Vivere erkuekan a 227' 948

-^5 Para Mahadih a 227* 952 [dxmi]

6 Rapuere [uocem] fiengon cedensenin-

7 uuorton a 227' 954

8 üenlosa leuitate zorne a 227* 956

9 Clamosa rufelino a 22V 960

10 Origo ideniuui Q recenter occidis ide-

11 niuues a 227* 971

12 Malis ubildadin a 227* 972 /13 Creat machot a 227* 973

14 Gesla Geburida a 227' 977 ^15 üariat misselihit a 227^ 981 ^16 Stimulatus beruorder a 227** 987 ^7 Fert sbgpt i a 227^ 991 ^18 Refert Uuidbrsbgpt^ a 221^ ib.

19 Causa Geburidb « a 227^ 994

20 Dolos Pisuih a 221^ 995

21 Nefas meintat a 227^ ib.

22 Sacrilegas Ferdaoon a 227^ 1000

23 Uota Piheiza a 227»» 1001

24 Imposuere sibi, Coniurauerunt se. Coo-

25 spirauerunt. Behiezunsih a 227^

26 1002 [dxxx]

27 Pallida Egislich a 227*» 1004 [üxxix]

28 (Imago) bilide. Getrebte a 227^ ih.

29 De uzer a 228' 1012

30 Vicissim b^rllicho a 228' ib. ^ 31 Monet lubot a 228' 1019

32 Preuenit Undernam a 228' 1021

33 Maniplis scaroN a 228' ib. [dxxix]

34 Heritis kuottatin ^ Q Poeta. Ex bona pro- «^ 35 Sitione tua gloriflcaris. keturitbist a

36 228' 1023

37 Honeste Ersamo Q quia in illa proditione

38 honeste cusco^ a 228* ib. [dxxix]

39 (Uirtus) Fides. Triuuua a 228' 1026

[ad] Facinus Ceubiltetin a 228'— II, !• Causa, Negotium, dinc a228' 1* Rbetore redinare a 228' 1031 (FulU) FVLTA kesterket. Geuuarni

228' fft. (Dudum) DVDVM Giüuorn Giu manej

cidon e a 228' 1033 Documenta Uuistuom a 228' 1 (Modestam) Ersama a 228' ib. Dubium zuiuoligo a 228' 1036 Uago uppigemo a 228' 1038 [nee] Houimus pezigan, concitauimus I

gruozton a 228* ib. Nocentem Sculdigan a 228' 104 Discrimina Ungeuori a 228* 1 Morentur keduueltuuerden a228^ 1 Prouoco Gebannon a 228^— 1055 [di (Appello . . . opem) Ferdingpninsinahc

a 228*» 1056 [dxxx. vgl. Dxxr Uenustas fronissci. Cieri a 228*» 1 Soluerat» ab lösta a 228*» 1067 Patentibus Certanen. Cerspreiten a l

1069 Doli Bisuicha a 228*» 1071 Incanduit Eruuizeta a 228*" 107 (Ficta) FICTA Trugilich. vuankelic

228*» 1073 [dxxix] (Moles) keuuel a 228*» 1074 AbreptQ [carin^] Ercriftemo a 228^

1075 Sequax Folgata » a 228*» 1077 (Artis) Gubernandi et nauigandi pei

Cunste a 228*» ib. Deponunt animos eruiolon iniromui

a 228*» 1079 Naufragium Scifsoufe a 228** 1 Claui Stiurnagele a 229' 1083 [d3 Temptare handelan a 229' 108! (Obruat) Beuuerfe a 229' 1086

* dh. sagot > dh. Uuidarsagot * dh. Geburida * das vorher von Nolte

geführte liu lese ich tui und halte es für lateinisch * über honesta die bi

gll. über und unter DVDVM ^ dh. Ferdingon Solueral] S nicht ausgemalt; a wol lat. " /. Folgara

DXXVIII Arator

33

Ar. 3. Germ. 20, 139. 140

!re Anagelierzoo. ^ anageafloosih

W II, 1092 [dxxix]

) GeburidoD a 229* 1093

sburida a 229' 1094

) Casus. Hisseburi a 229* 109S

«]

diuri a 229* 1103 den UDgeuore a 229' 1105 ctriu'e a 229* 1107 ; uzuurfes a 229' 1 1 11 [vgl. dxxix] ata Uercunuao^ a 229' 1112

ÜUDSC a 229' 1113 Nuzzida. Fruma a 229' 1114 ga, periclitans. summersa pesuoflt. ente a 229' 1118 ibor PetrogaD uuirdun a 229* 9

e Stcdi a 229' 1121 \ [nauis]) zebrohchenes. zeruallenes 29»* 1122

Uogeuuideres a 229^ 1125 3 [adamine]) Entanero a 229'' ib. halbe a 229'» 1127 ! . . . . ieiunia puozantdenunger 29*» 1129

anda keuuahcelich ^ a 229** 1

e Sincvuace* a 229** 1137 lere Genesan a 229'* 1138 s, ea resigoans. imitans uidarceiche- lenJi a 229*^ 1140

Geburidon a 229*^ 1141 ta widarbilidot a 229^^ 1142 ir Uferhaban a 229*^ ib. \ ungeuuiteren a 230* 1156 (erat Cesameneraspoda a 230* 7

Pro

Sarmenta spacher a 230' () spähe b 63 3S

II, 1157 [dxxix] 39 Fixit hafta () Qui dum paulus Studiosus 40"^

ignem suscitat sturida^^ a 230* ih, 41 ^ Agrestia wüda a 230* 1167 42

Probant beuundun a 230* 1172 [dxxix] 43 Glacies cuili a 230* 1175 [dxxix] 44 Nutrimenta Cinseluoga a 230* 1179 45 Inque uicem hertlicho a 230* 1181 46 Dolos bisuihca a 230'' 1203 47

üeris lengicenes a 230'' 1210 [dxxxi] 48 Senio Greuue a 230" 1211 49

CedcDtibus forauuichenteD a230'' 1212 50

[dxxix] 51

Speciem Bilide a 230'' 1215 52

Caotat Meinit a 230" t6. 53^

Legens, Preteriens. Pertransieus füre- 54^

uarente a 230" 1217 55

Tendatur Gebreidet uuerde a 230'' 56'

1223 57

Surrexit, excreuit eruuos a 230" 1225 5S Corpore biuange a 230" ib. [dxxix] 59 Circumtulit ümbiuuarfta '^ a 230" 1226 60 -^ Fundala Geuestinot» a 230" 1228 6i^ Cacuinina hertuom a 230" i6. 62

Habenas beläoi» a 231* 1230 63

Honor hertuom a 231* 1232 [dxxix] 64 Arce Sezze. heluom^ »o a 231* 1234 65 (Iura poli) himel Geuuelde a231*~ 1235 66 Contingeretzuogeuele.zuogetrafe ^>a231* 67

1236 69 Ortus Geburt a 231* 1239 69 (Actus) Iro guodi a 231* 1246 70 (Uolulo) ümbekerdemo a 231* 1248 7i Repetitam UUidarzalt a 231* 1249 72

[dxxix] 73

Socialis Genozlich a 231* 1250 74

1 /. Anageliezon ' ./. Uercunnan ' /. kcuaahtelich Ao/fe ^ /. Sinruace

lidarceicheoente über suscitat a ^ hiemach ist 27, 24 zu verbessern

iUdoI] das erste e atu \ corr, a oder Geiäm /. hertuomq Ao//e " zuogelrafe] r oder r corr. a

lochdeutsche glossen il.

34

DXXIX Arator

Germ. 18, 78. 79

DXXIX

394

•4 Deflent clbdfdxo i 9* I, 358

2 Lacrimosa clagelicba 9* 362

3 Prodige ö spildego 9** 393

4 Isla, lalia conmercia coufa 9*

5 Ambiciosae^ girlicho 9* 395

6 (Debere) scxldkcxxesf ^ 10' 403 [vgl.

7 DXXVJII. DXXXl]

8 (Uexilla) uclamina spretunga 20** 967 /^ (Requirit) irstouuita 20** t6.

10 Stimulat, prouocat tuuiDgit 21*" 1018

11 Nocte profunda inderu fruminati 21''

12 ib.

13 Crepuscula biluUi 21** 1023 AA Subnexuit^ zuobafu^ 21** 1033

15 Generalac scafan 21** 1036 7-16 Propago sleihti 21** ib.

17 Cessere uuichuu 22" 1047

18 Claustris slozzun 22' 1049 ^19 Celebrauit ' uobla 22" 1058

^ 20 Loquilur cosida 22' 1061

21 Sensisse firnemaD 22' 1063

22 Fuit wart 22** 1067

23 Nexu umbifangedu 22** 1071

24 Lucernam eher zun 22** II, 1

^"25 Pergit, incipit burada sich 22** 6

26 [dxxviu. dxxxi]

27 Olim uofron « 22** i6.

28 Libidiois huorlusdi 22** 7

29 Antrum, lupunar huorhus 22** ib.

30 Procaci mitfrebelemo 22** 8 [üxxviii]

31 Procedit irvvuos 22** 9

32 Materia statda 22** 12

Codex Francofurt. 139.

Retorquens uuir deruuendi ^ 23' 11,199^ Rellator bistanderi 23' 20 ? Instet analenidi 23' 27 Miseratus irbarmendi 23' 28 (Rcserant) intsprent 23' 33 Denis aderon 23** 53 Aequoreos wazzerlichon 23** 54 Lacus groibun 23** ib. Uadum gifluzida 23** 55 Innata anagewassinu ^^ 23** 58 Ponerc cibrengine 23** 67 Humilis nidaro 24' 81

N

r

«■

n «

41 Ü

41 47 4S 41 II II 11

Pretium durida 24** 105 [t;^!. Dxxnn] 41

Signare bisigilan 24** 109

Resonare clingan 24** 115

Triduo driUget« 25' 124

Globi samanunga 25' 138

Prodidit gimelduda 25' 142

Inferior niderer 25' 147

Breuior hinderer 25' lö.

Contigit gibureda 25** 154

Motuque frequenti egeleizimo gange 25^ M

170 » Modo mittönt 25** 172 [nxxvm] M Serta, Corona' florum hobitgebeiodi 2S>^I7

174 [vgl. Dxxvni] 58 Tepentes [fibras], calidas sprateltun i^ 26* 59

183 u Consulere ratfrage 26' 184 61 Dampnosa scadahafda 26' 196 [Dxxvin] fiS Captura zuc 26' 202 fS Longinqua ^^ ferrogelegenun 26** 211 14

' /. clbgfdxn, dh. clagedun * Ambicioss^] der punct unter a und das angekängU t vom Glossator ^ dh. sculdic nnese * darüber oli, lat, den Zusammenhang erläutemäe gf. ^ zuohafta] z aus corr. * Generata] das letzte a aus o corr. vom glossator, darüber schon älteres a ^ das sodann von Diefenbach als über gra v. 1059 stehend aufgefuhrtiB

mia ist natürlich misericordia " /. naforn oder iuforn ' /. ouideniuendeDdi Ubw monstral desselben verses steht nicht 1er, wie Diefenbach angibt y sondern lex >^ das

weiter vo7i Diefenbach über lege r. 126 aufgeführte urä ist natürlich nestra " /. sprate- lentun ^^ davor in vom glossator

DXXIX Arator

35

Germ. 18, 79. 80

UU8, artifex .i. wercmesdar ^ 26^

,218

iDgi 26^ 225

bilidi 27* 248

rdume' 27" 258 [dxxviii]

rmositas froniski 27*"* 280

Grauali bisulida^ 28^ 335

n. vgl. Dxxxi]

liis) spilestetiD 31* 456

gisemiDi 32* 506

zuimeriscuD^ 32' 507 gcgifkerit 32"^ 533

uuerban 32^ 548 [dxxx] bat^ breit 33* 553

utibnc 5 33* 557 agoDti 33* 565 ferror gelegenuo 33* 569 Dxxvin]

{ übifaranan 33* ih, m aoagefarioan 34^ 645 [vgl

(D, lupanar .1. bflrhu8 36* 713 locheU 39* 886 [dxxvui] >) Canistrum dicitur. eo quod de '^ I rorun est factum 39' 894 abaretemo 40' 937 is» bulisglego» 41' 992 L nazze 41' 997 lezunga^o 41« _ joOl [dxxx] *e sibi anegenamun sibq 41*

>, tenebrosa egi8lic'41' 1004

nanageren 41** 1017 scaroD 41*" 1021 [dxxviii] ersam 41*^ 1023 [dxxviii]

D cüisca 42* 1034

0 bi 42' 1035

[ad] Latium lancbarduo 42' II, 1052 Prouoco ich baonun^^ 42* 1055

[dxxviii] Appello gidingUD 42* 1056 [vgl

DXXVIII. dxxx] Tribunal duomstuol 42' 1057 Stimuiante spanenderu 42' 1058 üeli segeles 42*» 1069 locanduit dorenscen^^ 42** 1072 Pax ficla slilli. Irugilicha 42*» 1073

[dxxviii] Furil uuotda 42** t6. Uesligia ferti 42** 1075 Pr^sidiis cu slin 42** 1078 Claui sturnageles 42*» 1083 [dxxviii] Obruat bisuere 43* 1086 Axis uuan gan ^^ 43* 1089 Indulsere anagelizuDsich 43* 1092

[dxxviii] Ruina missiburi 43* 1098 [dxxviii] lacture uzwerflinga 43* Uli [vgl,

dxxviii] Arrepta [tellure] gefangenemo 43**

1122 Auferre uz brenge 43** 1138 Repetita wirdargeholita 44' 1142 Sarmeota spachun 44' 1157 [dxxviii] Probant biuundun 44** 1172 [dxxviii] Glaties tepefacta chuli cigangan 44**

1175 [dxxviii] Soluilur cifuor 44** 1176 Uapores hizzun 44** 1177 Clari meren 45* 1195 Nilidi uuunnisamen 45' 1210 Cedenlibus forvvichen dan 45' 1212

[dxxvui] [ad] Culmina iierduomun 45** -^ 1218 Corpore biuange 45** 1225 [dxxviii]

39

41 42^

43 44

45

46 ^

47- \

48

49

50^

51

52

53

54^

55

56

57

58

59

60

61

62

63 <<^

64^

65

66^

67

6S

69

70

71

72

73

74

75

76

rercmesdar] das erste r aus c corr, ' über Ingenii i\ 373 steht auf /*. 29' sui,

* zaimeriscoD] r aus s corr. * fabricabat Ed, ' dh, uberlanc »Vi capi- ^ de übergeschrieben supplicii Ed, * bulisglcgo] 8 aus ansatz von g corr, cht deutlich Pallida] da unter der zeile vom gfossator nachgetragen

her ad solium *> /. dorehscen? ^* L uuagan

3*

36

DXXIX. DXXX Abator

Germ. 18, 80. Ar. 2. (Diut. iii, 434. 435 = Hatt. 3, 595. 596)

1 Caput herduom 45*» II, 1226 Tribunal cheisarstol 45* II, 1235 »

2 Honor herduom 45*» 1232 [dxxviii] Repetilam uuidarzalduon ^ 46* 1249 «j

3 Coron^ cheiserlichan ^ 45'' 1233

[dxxviu]

DXXX

4 Limite marcho 2 I, 23 6 Hamum angil 5 74

6 Circumtulit pehebit 6 116

7 Modos leiha 7 132 ^ 8 Languet erzageta 12 182

9 Leuet^ üfliüob 11 186 10 übere State 10 216 U Coeuo * [languore] hebenaltero 45 245

12 Censuit firbot 47 285 [dxxxii]

13 Nuper baumidduDt 48 310 [dxxviii]

14 Horrea sUdala 51 368

15 Conueniant kehellen 52 387

16 Sarcula ietisin 59 518 [dxxviii] •^17 Misceat skenche 13 556

18 Uenale chouflih 17 636

19 Inpone ufsezze 20 680

20 Lucet loizet 20 691

21 Comprobat kichiusit 20 692

22 Pignorae fante 21 702 [dxxxi]

23 Squam^ slichimun 22 732

24 Sinus uuiti 23 747 [dxxviii]

25 Discriminc ungeuüore 24 778 [Dxxnii]

26 Piagis pleizzon 25 780

27 Piscina uuiare 25 789

28 (Officiis) kibäridon & 26 816 [nxxvni]

29 Repulsum ^ fermitunga 26 ib.

Codex Yadianus 336.

Figuram pic^ichinnussida 77 1, 858S* Despiciens niderlichente "^ 78 880 Porrige skenche 79—898 üicissim herrollcho » 80 920 Ictu Stiche 80 928 [dxxviii] Üicissim herclicho^ 82 961 (Uariat) hertot 82 963 Captura ziuch 83 988 Sutione stedi 84 997 Liquoris kefluscido^o 86 1040 Uenis idon 90 II, 53 [dxxviii]

a

Innata ^^ purtigin 91 58 [vgl. Dxxvmltt Induruit erharla 91 62 Vota uuunsca 93 103 Erilii2 herlicho 94 128 Negatis giuueigitun ^^ 96 164 Fusa kecozzane 97 180 [dxxviu] Suffocata eruueretiu^^ 101 278 Qu^ uuelichai* 102 288 Ligonibüs sechin 103 308 [Dxxvin] 11 Subito nahii« 103 316 tt

Donare ferg^ban 106 378 M

Miseratus erbarmente 107 390 Uagatur uutibota 108 417 [Dxxvm] (Lolii) rblbni7 62 452 [dxxvui] « Metalii iirince 63 465 U

IS 41

41 &

3

* gehört zu dem den folgenden vers b^innenden G^reas ' /. Daidarsaidon.

über NoD eadem in der zeile vorher steht h^c dies, nicht diese h^c ' levat Ed,

* vom glouator nachgetragen ^ steht neben der vorhergehenden »eile * rcpulsim Si.

7 /. niderblichente mit Gra/f 2, 122 " /. hertolicho mit Graff ' oder bertlicho '^ darauf führt Hattemer als gl. auf consule serigo (II, 29) : serigo ist aber der name Sergio

" Innata] das erste a von jüngerer hand aus o corr. *' herili Ed, " darauf bei Hattemer rumpit sceidit, es steht aber das laL scidtt da (176) ^* /. erourctia? ** sodanM als glosse von Hattemer beigebracht: enacuat abcicbt (296): deutlich ist das iat, abcidit nt lesen ** darauf Hattemer ieiunus. aaerbodi p. 106 (368) esa a uerbo dei " rbtbn] am

ersten b radiert, dh, ratan

DXXX. DXXXI Abator

37

r. 2. (IHut. m, 435. 434 ^ Hott. 3, 596. 595). Ar. (Diut. iii, 433)

i peduuiogin 63 II, 470

»ris skabin 65 509

(] Instrumenta iiuminta 65 512

tio vuirtskefte 65 513

s uuirt 66 525

liuomo [sole] hfkzzfrp ^66 531

PC uuerebin 67 548 [dxxix]

DÜa^ kürtelliu 71 630

ia suueizfano 71 631

at cbrazzota 72 657

itur) zersprenit^ uuart 74 687

tbero 76 722 iDtur gekozzin uuerdint 76 728 irat ingaginmeszzöt ^ 76 732 iiit) macböt 32 802 ata fierskoziu 32 807 ratis tbürefarin^n 33 826 lesunte 33 829 [vgl, dxxviii] es ursinnigi 33 834

arges 33 837

Facultas pisecida 34 II, 849 34

Uigilantius uuäcbiligör 34 854 35 ,^

Raptor, lupus. alnl» 34 —'857 36^

Coronjit^ceU^ 861 37-^^'

Stadio spürt 35 862 [dxxxi] 38

Angäriat förgöt 36 902 39 "

Pr^uius foral^iso 36 903 40

Negabo luge 38 939 4K

Fragor cälm 41 988 42

Diuerberat släit 41 ib. 43

Sonitus calmis 41 990 44

Vota piheizuDga 42 1001 [dxxix] 45 Inposuere sibi pihiezan sih 42 1002 46

[dxxvui] 47

Prouoco purigon 44 1055 48 ^ Appello ferdingo 44 1056 [dxxvui. 49^

vgl. dxxix] 50

Aestus cessa 112 1128 51

Orbe ringe 113—1155 52

Tribunal suonstuol 117 1235 53

DXXXI

Clm. 19451. Aulea proprie vbilianga 19 Lux varnun st 58 I, 643

Vigilium 9 Iota mutvuillun 31 1, 191 [dxxvui]

est furira ist 34 235 da afterora 34 236 furira 34 239 e scxldkgfn *^ 44 403 [dxxvui. . dxxix]

ruara ' 46 439 idante) gireiinentero 50 514 rg^et) .i. giunimit 51 530 •e pise han 53 561 u umpisagvn 53 f6.

54

Pignore pb:nd:^ 61 702 [dxxx] 55 Compone givazzo 65 760 [vgl. dxxvui] 56 ^ Defecit vnmagata 66 774 57

Pergit» b:.:r.d:s.hcio 98 * II, 6 58'

[dxxvui. dxxix] 59

Ferant parin 88 332 60

Uiolare unreiuan 88 335 61/^

(Cenoque grauati [porci]) pisolagoliu 88 62 -^

ib. [vgl. DXXVUI. dxxix] 63

Secmeutatvs * * gigarat 89 343 64 ^

[inter] Species *2 suntirigun 89 344 65 (Erat) kileganvuas 13 105 411 66

dh. heizzero * semicinctia Ed. ' /. zerspreiüt * ingaginmeszzöt] das zweite shen * der glossator hat schwerlich den fisch lapus verstanden; alnt wird vielmehr und gtosse zum folgenden eat sein * dh. sculdigen ^ über dem folgenden ten-

dh. phaoda ^ das blalt ist verbunden *** dh. burida sihc •* SeciTilalvs]

'asiir von g ** Species] das zweite s aus einem andern buchstaben corr., nachdem fische gl, bereits übergeschrieben war *^ kilegan] e auf rasur von l

38 DXXXI. DXXXII. DXXXIU Arator

Ar. (Diut. III, 433. 434). Ar. 4. (Diut. in, 435 Germ. 20, 140. 141)

1 (Instrumenla) gkrxsik ^ 111 II, 512

2 ArgumeDtdfprobaüones i li sti 11 1 523

3 Fouet pratit 112 532

/"A Fuso [agmine] kisideltero 117 620 5 (Stimviante) fangante^ 119 650

^6 Ponunt kiraach» 120 668 7 Dislraclio pinumft 120 678

Dicatur b.mi.n.t uu:r d* 124 751

Sospes gsunter 127 II, 798 Stadio sp urde 131 862 [diu] Vsuri DJasz aosculan ta 135 936 [est] Largita gap 136 947 Para macho 136 952 [dxxviii] Attis^ dicitur. hüpal 143 HospiU uu^rt 146 1126 (: Eris) veris« langes 151 1210[Dxxnol

DXXXII

Codex ecclesiae Trevirensts 17 F.

9 Slatione stedit' Ad Vigilium 12

10 Qua 8 thar I, 28

11 Quo Ihara 55

12 Slalione, .i. congregacione vuarto 56

13 Piscatio vueida 72

^14 Striogens^ eruurginte 85 ^\b FoecundaM® vuuoherhaft ^^ 98

16 Tuba chela 100

17 Quem vuenen 104 ^18 Uocat ladota 114

19 lubetur pifolenuuard 117

20 Quo ihar 120

21 Nunc thar 134

22 Pulsis hina *2 :::tribene 170

23 Fus^i» : ollen t4 173

Pauidis [umbris] peche I, 178

Chaos pech 180

Limite suntrigi 214

Fönte vrspr...ei^ 219 [dxxtiu]

Cum strage mit s : labte i<^ 245

Conuixere ebenlebitun 257

Censuit firbot 285 [dxxx]

Agmine geseml 293

Properata *'' erhurstiu 311

Sotiare uuird 327

Condere uuir ib.

Nata errunneniu 335

Ante uidens ^^ eror saher 340

Fierent^o uurlin 341

DXXXIII

Fragmentum Trevirense.

24 Ib^'ii I mftdiger22 i" _ I, 336 Venditor uir cofere 1*« I, 394

25 Pondere . . . graui bet suerer bArden T' Rura gelende ^3 396

26 371 Casus misseburi 1*»» 402

^ dh. girusti ^ in fangantemo zu ändern ist nicht nötig * /. kimachont

* dh, bimeintt unard ^ oben am rande: ich finde keine steUe, auf die sieh di9 gl be-

ziehen könnte rEris ausgestrichen, vcris daneben von jüngerer handy die auch Üi

deutsche gl, darüber setzte ' L stedi « quia Ed,, vgl. die Varianten Striagens]

das schliefsende s aus i corr. ^^ foecondet Ed, " /. vuaoherbaftit " hina] i ans e corr, *^ fusus Ed,, vgl, aber die note ** rollen] rasur von b? das wort verstehe ick

nicht " /. vrspringe, ing ist erloschen " 8:lahto] rasur von h " proprio ßd,, vgl. aber die note »« /. uuird »• vides Ed. «® Fierent] i aus u radiert ** anperba« El •* /. homSdiger "' das lateinische wort, zu dem die gL gehört, vor der ag, wie es

scheint, ausradiert ist, fehlt durch den schnitt

S(

DXXXIII— DXXXVI Abator 39

Zs. 5, 325

1 Aurom golt 1*^' I, 416 Rapinis crippungen 1^^ I, 426 12

3 Iri^cessatamorquipectorasemperadurit Conclusit besloz 1^' 435 [dxxviii] 13

3 lesiellet^ di minne de' goldes de di- Deludis bespottes 1^^ 436 u^

4 brüste alledane briDoet l'^^ 423 ^

DXXXIV Codex Vtndob. 275 /. 94^ 5 (Carbasa) hec carbasus haof Äd Vigilinm 13

DXXXV

Codex Vindoh. 2171 f. 52*.

6 iDgenium giwitc^ giuvitc^^ Ad Flo- Busta, l monumeta. tunna 1, 14 15

7 rioMum 16 Pedagu'^ magincoho^ 16

8 Troce« gnroa ib. Calcolus '^ chise"" n

9 GimDasia^ spilihus 20 Colirium oucluppe 18

DXXXVI

Codex Selestadiensis,

10 Farns* cornis 44' Adglomerare ^^ zufugeo. adiungere i<^ 44* 19^

tl Aspirat^ gebilt. fauet^ 44" PerpcDdiculum mure wage 44^ 20

ATHANASII VITA SANCTI ANTONII

V. VITAE PATRUM.

* auri Ed, * /. gestellet gestillet ^ giuvit c^] uv aus corr. * Gymnasii Ed. * nichi in Jralor magincoho] c vielleicht in z corr, "^ diese und die folgende

gl. in einem nachtrag von anderer hand * von diesen unter der Überschrift Incipit glosa sop aratorem vereinigten glL findet sich die erste in einer etymologischen note zu Forroica (formicis ^d Florianum 14), die übrigen weifs ich nicht unterzubringen; wahrscheinlich gehören sie alle warten der laL scholien an ^ Asptrat und fauet auf rasur Adglo-

merare und adiuDgere desgl.

40 DXXXVII August. De Civrr. Du. DXXXVIU Eput. DXXXIX Db Gknbsi. DXL In Job. Hau. 1, 283. Hott. 1, 410^ Hatt. 1. 411"

AUGUSTINUS DE CIVITATE DEI.

[Ed. Dombart tom. ii, Lipsiae 1877]

DXXXVII

Codex Vindob. 650 f- 188". 1 (BallenaruiD) | lena^ geous piscis walr^ 22, 24 p. 615, 23

AUGUSTINI EPISTOLAE.

[Mi§^ne Patrol. lat. xxxiii]

DXXXVIIP

Codex SGaUi 174.

2 (Choraula) choraula. chörsangere 13 Passionibus kelüsten 25 243 p. 1059 §

3 60 p. 228 (Gal 5, 24) 9

4 (Sympboniacus) symphoniacus. orgeoare. Sine quadam specie keUte. l änasibte 10

5 suegelare^ 13 ib. 152 160 p. 702 tl |

AUGUSTINUS DE GENE8L

[Migne Patrol. lat. xxxiv]

DXXXIX

Codex SGaUi 143. '^6 Incantat kerminot<^ 156 2, 26 p. 217

AUGUSTINUS IN JOHANNEM.

[Migoe Patrol. lat. xxxiv. xxxv]

DXL

Codex SGaUi 168. In irulina, .i. iibr^ scafa« 122 Vli, 1 p. 1440

^ /. ballena ' über lena * vgl, auch Hieronymi Epistolae * suegelare üt die einzige der deutschen gll, welche nicht von Ekkehard 4 herrührt ^ die gl. von der hand Ekkehards 4 ^ von der hand Ekkehards 4. die' sodann von Hattemer angeführte gl,

uolnptas uentris .i. gaila 186 (X, 1 p. 1469) ist lateinisch^ denn es steht gula (a aus a rad,)

A AuGüSTmus In Psalmos. DXLII. DXLIII Augustim SERMOffss 41

•=&./: d. ph. 11, 273. Germ. stud. 2,298. le. 375 (Zs. 5, 196). Pr. f. B. {Eckhart F, 0. i, 846)

AUGUSTINUS IN PSALMOS.

[Migue Patrol. lat. xxxvi]

DXLI^

Codex SGalli 162. reslir 58 Ps. 8, 1 p. 109 Acuerit söröt 59 8, 1 p. 110 ll

Codex SGalli 166.

iatus) tUDicba 69 103, 1 Uiscum Tögil chleib 79 103, 3 p. 1347 12

OChumo kibeit 314 13

AUGUSTINI SEBMONES.

[Migne Patrol. lat. xxxtiii. xxxix]

DXLII

monaslerü heremitartim 32. b = Clm. 6408. c «» Codex Lug-

dunensts Voss. 69.

m^ linifnesnestiluo 3 a 191 b 48' iiühes noflluD e 32^

DXLIII

Codex Wirzibnrg. Mp. ih. f. 28.

operibus et bis simili:bus (Slipoliatrix ") Fe8linari6S''— /Vai 1,445 14

ccala redemunlur goodi 4 55* (Controuersia) paca 68^ ib. 15

18 (Repelo) sohiu 68'* ib. leT

0 monles ^ innolle 68* (AUercantes) pacanti ^ 69* ib. n

a palrum bibl. 1, 445 Non pro dispendio nalles fraunfrumö 69' 18

ia^' 68" ib. ib. 446 19

\Galler hss. 162 16G bilden mehrere teile von Au^stins psalmencommentar. id lt)6 vorfindlichen glL rühren von Ekkehard 4 her, nicht aber die randnotiz Ue keinen bezug auf den text hat; vgl, auch JDenkm.* nr xv* uitä c

'Stilun. das citat zu ermitteln gelang nicht * goodi tteht über den beiden ischen warten, gehört aber wol zu Istis— operibus * monlis Ed. oben

seile, die von adtenit puplicane bis quid inqui^ dic&is reicht, steht von einer auota"; nur vor expgefacta fifidet sich ein vemoeisungsseichen, das auf diese \ben könnte: aber ich kann ihnen trotzdem keinen angemessenen sinn abge- est ipsa latrix Ed. ^ davor am oberen rande pismisan oder pisinisan, dann

der noch ua!^ zu erkennen ist: im texte bei ager<&ur (gereretur Ed. p. 446) Hchen, also etwa catan uari?

42 DXLIH AuGUSTiMi SermOiNes. DXLIV Aviam Fabclae

B. {Eckhart F. 0, i, 846). Germ. 20, 141. 142

1 (Tigram. l laeoam ^ teores namo. ect

2 leiN 69^ Mai 1, 446

3 (Periclitalur2) hnot» 69*^

4 (Surcolos ••) zeini 70'

5 (Rapereris) canoman ^ 70**

6 Fertis tra cel^ 71*^

7 Adloqualur zospehhe 71**

Exacturus est arpeitenti ist 72* (Thimiamatis [iDcensuro]) allopimta^Tl^:

p. 2169 (lubente enim Christo) pipeotantemo xjü

74* 2171 (Legacionem) arundi 74* ib.

AVIANI FABULAE.

[Ed. Fröhner, Lipsiae 1862]

DXLIV

Codex Trevirensis 1464.

8 (232'j Argumenta cleioi Avianns Theo-

9 dosto 17

10 (232*') Rustica» lanUaza 1, 1

11 Lustra legar 1, 7

12 CoDsumptis fersuuiennen 1, 10

13 lurgia zorn 1, 14

14 Tesliludo « snegal 2, 1

15 CoDchas Merisciellun 2, 3

16 Precium Mieda 2, 4

17 IndigDum^ö Ungesislih ii 2, 5

18 Sedula, festina. Iligiu ib.

19 Documenta Nahfengida 2, 13

20 Relisit«^ strekcht«3 3, 2

21 Procedere gressu Fammort gan ** 3,3

22 (Transuerso) Transuerso duuiregang

23 3, 5

(233') Siste Gestade i^ 3, 8 »I

Boreas Norduuint 4, 1 M

lurgia Strit 4, 2 Sl

Inceptum Biginnunga 4, 3 9

Circumtonat domklot ^^ 4, 7 Exuuias hut 5, 5 (233^) Recurrens hoppezente ^^ 6, ^ Mulcebat ze*Uotiu 6, 4 Sensum Geuuizze 7, 15 Geris tregist 7, 18 (234') Damna Prestonga 8, 14 Suscipiebat began 9, 2 Preceps draitiu 9, 6 leiuna nuohterniu i^ 9, 15 Caluus2<) eques der calaQuouueskiüoare 44 10, 1 4J

n

3S

4r

41 4)

1 leaenam vel tigrem Ed, * die nächsten glL in der predigt: INCFT. DEGON

CORDIA FRA TRUM In mulüs. scäRQ scrip turaniro. locis. nos ammon^. sps. sB., welche s^. auch im Codex SGalH 2 p. 531—540 überliefert, aber meines Wissens nicht gedruckt ist ' bnot unten am rande halb abgeschnitten und ganz unsicher ^ sur coloa] das zweite o aus u corr. ^ canoman] ca sehr verblasst ' tra cet undeutlich ^ auf derselben seite^ die von &pph<&am difs habita bo inquid bis d^ianob pi&as diuina reicht (p. 2169—70), steht ohne ersichtliche beziehung: fona demodirahtea ' Rastica] R nicht ausgeführt * testodo Ed, ^^ indignans Ed.y vgl. aber die Varianten ^^ l. Uogerislih " relaesit Ed.y relisit die varr. ^' /. strekch «. slreich? *^ die gl. nebengeschr. Frammort] der letzie strich des zweiten m aus o corr., unten am zweiten r rasur '^ daneben am rande^ Grfssa. Gan ausradiert *^ domklol] do ist tweifelhaft. dh. domilot, vgL Graft 5, 424 '"^ die gL neben- geschr. >• zum folgenden targida ■■ zeblatia? ^^ oder nncbternia ^ Galans] G nicht ausgeführt

DXLIV AviANi Fabulae

43

Germ. 20, 142. 143

mina Geblasunga 10, 5

ulom Gaman 10, 6

•o* huo de2 10,7

i listiger 10, 9

*J Eripiens^ erlösende 11, 1

at Niderlreib* 11, 2

>r hoch 13, 4

') lunonius ales Pauuo 15, 1

^) Stridula ruzzantiu 16, 11

rro d6zze^ i6.

itate Uiieichi 16, 12

)us üuagadon 16, 18

Scata perit Uuiderbillit ib.

uens Sciezzendo 17, 1

•a legbr « 17, 2

ere senuuo 17, 4

irinxil Pemarta ^ 17, 8

ita Getueliliu» 17, 10

orn 17, 14

a conuenit) Nebequam 17, 15

ptare Understandan 18, 7 •) Horrentes ^ Uuassen 19, 1 OS dorna ib.

üurfangul 20, 1 l Geleicba 20, 8 ende 20, 10 slurn»* Gemaster 20, 11 ula 12 [ales] Nahtegala 21, 1 *) Uicinam Geburüicho 21,4

Arnuti3 21, 14 1 fruma 22, 11 •ens tragenle 23, 1 ') (Alque eadem retines funera nostra inu) Defectualiter. Gegangunnis sin imauuesin ^* 23, 12

Nocuisse Scadauuesan 23, 14 36

Graues zornege 24, 9 37

Sollerlia cleini 24, 13 38

(Rabidis) Cum terribilibus oculis. Fiant- 39 liebem 24, 16 40

(237*») Preruptis stecbchelen 26, 3 41 Fundo bodome 27, 2 42

Dolos üncusti i^ 27, 6 43

Potandi drinchines 27, 8 44

Explicuisset Gefrumete 27, 10 45 ^

Succidens abasegende 28, 3 46<

Themo Grindil _ 28, 7 47

Uacua [calce] holemo 28, 10 48

Exemplum bornzeichan 28, 15 49

(238*) Simul, statim. sar 29, 7 50

Cratera scala 29, 15 51

Hospes deuuirt ^'^ 29, 19 52

Ruentem üuolenten ^^ _ 30, 1 53^

(Excepti) Inban gedanes 30, 5 54

(238**) Herenlem baftenden 32, 1 55*^ lurgite lacbcbun ib. 56

Axem üuagane^o ib. 57

Rebus Misseburi 32, 4 58

Resideret Gebeidedi. Getualti ib. 59 < (239*) Torpentem Eruuordaenun^i —60

34, 1 61 (Ereptos . . . labores 22) Fructus labore 62

ereplos l collecto Spruir 34, 5 63 Laribus Gesuuasin 34, 10 64

Profundens Geuuerpende 35, 1 65^^

(lu oscula 23) In amoris uiceM. liubi 66

35, 13 67 Spes Gedingi 35, 16 68 (239'^) Toris Rinnun 37, 4 69 Ocia ferlazunga 37, 5 70

* Galero] o aus a corr. * huo de nebengeschr. * Eripiens] E nicht angeführt ens Ed. * die gl, nebengeschr. * die gi. nebengeschr. ^ dh, legar ' oder

rU könnte auch Getueliou sein ^ Horrentes] H nicht ausgeführt *<* /. Ge-

I? " depastus Ed. " Paruala] P nicht ausgeführt " Arnut nebengeschr.

l also ein zu suppiierendes funera adiuvare übersetzen " die gl. nebengeschr,

gi, nebengeschr. " die gl, nebengeschr. ** die gl. nebengeschr, *• Herentem] hi avsgefiihrt ^ die gl. nebengeschr, ** steht über dem folgenden passus

[)res] a aus 0 corr. *' oscula] u aus a corr, und darüber u

44 DXLIV AviANus. DXLV. DXLVI Beda In Actus. DXLVII Beda De Arte Mbteiga

Germ. 20, 143. Hatt. 3, 598*. AI. 2.

1 Cibum üuintbant i 37, 6

2 Lustra dier uueida 37, 9 /^3 (Agil) Fecit. UUorta 37, 14 ^ Refert Ruomla 2 38, 4

(240*) Lituus Trumba 39, 7 W

(240*») Coqui Geeilt uuart^ 41,6»^

Tesle dan 41, 7 «

Fala Geburida 41, 18 n

BEDA m ACTUS APOSTOLOKUM.

[Migne Patrol. lat. xcii]

DXLV

Clm. 14478.

5 (78**) (Non nuUos) uuola managa *

6 Praef. p, 937

7 Planius oflfanor 938

8 Nudam para ib.

9 Paruilatis sma li chi ib.

10 (79*) (Comptior esl) cerira ist 16.

11 (logenii) des kiuuizu^ ib.

12 (87') Iq auras inuuelar^ Cap. 1

13 p. 944 U (93') Partim sumaz ^ 2 p. 948

(94*) (Expertem) ateilun 2 p. 949 23 (103*) (Ingenita enim) uuanla diu un-24

klporana » ^ p. 956 J5

(104*^) (Prcsagio) liizazluoma 0 6j).956 26 (119*»)(Predilam)tolagoU 10 10 p. 967 27^ (133**) (Aceruilale)lnasarffl 11 15 p. 977 2S (134*) (AdfiniUte) kimaacscafil 12 _ tl 29 (135*) (Philonica diuinatio) coucalheit i' 3*)

16 p. 978 31

DXLVI

Codex SGalli 260.

15 Redargutionem .i. misse uiiandunga 130 (Famosissim^) namehaft 142 21,39 33

16 Cap. 19, 27 p. 984 p. 988 33

BEDA DE ABTE METRICA.

[Graramatici latini ed. Keil tom. vii]

DXLVII

am. 6404.

17 Peiurium meinsvuoro 32*» p. 229, 6 Giis mus 34*» 237, 10 34

18 Rusco 14 hvlis 34*» 237, 7 Labes palo 34*» 237, 14 35

^ Uainlbant nebengeschr., gehört aber zu ferrum am Schlüsse der nächsten »eile ' die gL nebengeschr. ^ die gl, nebeng eschr. * dieselbe deutsche gl, scheint nochmals darüber ausradiert ^ darnach ist vielleicht etwas abgeschnitten; u kann auch ce sein^

also kiauizces? von anderer hand ^ dieselbe gl, am rande ausradiert /. un-

kiporana ^ /. aaizactuoma *^ /. irotagota ** /. uona sarffi " am i radiert l. ki- maacscafti *' -heit oder -hett, darnach abgeschnitten ^^ etrusco Ed.

DXLVII. DXLVIU Beda De Arte Metr. DXLIX Chron. DL Cuthb. DLI Bist. Eggl. 45

AI 2. Aid. 1. Btd. (HM. 1, 305). Zs. 5, 354. Wattmhach Codi. Cohn. 103

m Pubes ivdvn 34*» 237, 14 Fastidium unlust 38* 244, 7 16

« Aedes limpar 34** 237, 15 P:eruia duruhfartigun 38' 244, 13 17

3 EdiUus CTStor^ 34^ Contiouatimsamanthaftigo 38^ 244,22 18

DXLVIII

Codex Parisinus 16668. A Colo 2 sihu 8* p. 236, 6

BEDAE CHRONICOK

[Opera tom. ii, Basileae 1563]

DXLIX

a -= Codex SGaUi 299. b = Codex Selestadiensis. i Colossos s irminsul a302 h 102" f. 184 PiatAma « platta a 302 6 102'' f. 188 19

BEDAE VITA METRICA SANCTI CUTHBEKTI.

[Migne Patrol. lat. xciv]

DL

6 In dem glossar Friedrich Lindenbrogs zu seinem Codex legvm antiqvarvm

7 (Francofvrti 1613) werden, wie zuerst Hlloffmann, Ahd, gll. p. xxxix § 87, bemerkte, S zweimal deutsche glossen zu Bedas lebeti des hl. Cuthbert angeführt: Glossae Mss. 9 ad librum Bedae de miraculis Gutberti. Cono, id est helme p. 1410' und Gloss.

10 vett. in Bedam de Tita Gutberti vox alma patroni. Patroni Mundboran p, 1442*. it welcher hs. dieselben entnommen sind, konnte ich nicht ermitteln, die beiden gll. 12 finden sich im cap. xxxii und xlii (p. 589. 593).

BEDAE HISTOBIA ECCLESIASTICA.

[Opera tom. in, Basileae 1563]

DLI

Codex Coloniensis xix f. 5. 6.

13 Actuarius^ drifskiffon I, 2 p. 3 Camisia« bemithi II, 10 p. 58 20

U Adridebat placebat. t inthagenda V, 2 DeiQn^ selo l, 1 p. 1 21

15 f. 161 Edax ganagandi 1, 10 j). 10 22

* beide Worte am rande nachgetrageti ; fehlt Ed. und ist wol durch aedes veranlasst * vielleicht stand auch vorher auf bl. 6' unten neben adfixos diaite gazS {p, 233, 17) am rande eine gl, ' Colossv» b * platomam Ed, ^ actuariis Ed. ' camisiam Ed, ' delphiofs Ed.

46 DLl Bedab Hist. Eccl. DLII Beda Super Matth. DLIII Bbda De Ratio?ib Tempor.

Wattenbaeh Codd. Colon. 103. 104. Mones Am. 4, 92. Bed. {Hau. 1, 305).

Zs. 5, 354

1 Exulans uuallondi III, 3 p. 74 Sucum suo 1, 21 p. 20 14

2 Luridoniensis ^ looguuin I, 29 p. 35 Stipilea^ sebouma? II, 16 p. 66. U

3 Obrutum biuuorfan I, 12 p. 11 III, 12 p. 85 II

4 PromoDtoriorum uzskiezandero I, Ip. 1 Sumniam^ spuniruns IV, 11 p. 128 n

5 Piect..o.2 uode percu...ntur thara^ Trabium balcono III, 16 p. 89 IS

6 IV, 20 p. 141 ÜDcinata. que uncinos habet, id est cns- 19

7 Rima * thurachgilaz durio V, 18 p. 182 fon» I, 12 p. 12 M

8 Sumptus^ giciuh I, 12 p. 12

B£DAE HOMILIAE

V. VITA SANCTI JOHANNIS EVANG.

BEDA SUPER MATTHAEÜM.

[Migne Patrol. lat. xcii]

DUI

Codex Carolsruh. Aug. cic p. 85.

9 (Corizaim quae interpretatur mislerium meum ^^) pesagida ^^ p. 58 {Liber 2 10 »11 11, 21)

BEDA IN PAÄABOLAS SALOMONIS

V. CCXXIX.

BEDA DE EATIONE TEMPOEÜM.

(Migne Palrol. lal. xc]

DLÜI

a = Codex SGalli 299. b = Codex Selestadiensis f. 101^

it Pertica^^ iuhruota .f. a 296 ivchruota Causas feriarum firranno a 297 flrronno 31

12 6 4 p. 308 b 13 p. 353 SS

13 Palmum ^^ muot a 296 6 ib.

* Landoniensis Ed, ' /. Plectro Wattenbach * percutiantur fFattenbüeh. percu- titur cilhara? ^ niinis Ed, * sampln Ed. ^ stipitibas Ed. "^ L selboama * somiMD Ed. aus dieser gl. und 46, 7 geht hervor, dass die deutsehen worte erst zugefügt wurdan^ als die lat. bereits zu einem vocabular geordnet waren * /. craffon qase meam m^ rasur *^ pesagida] der vorderschaß des p fortgeschnitten " perticam Ed. *' palmain Ed.y s. die varr.

DLIV. DLV. DLVI Beda De Rationb Temporcm

47

Hau. 3, 597^ Bed. 2.

DLIV

Codex Cassellanus astr. fol. 2.

marlicho 10** Praef. p. 295 iqoe souuö 10^ 296 rans sibbonti 11'^ 1 i». 295 ;ione bihalbu 12' 1 p. 296 a dal gigeban mag 12"" 1 |). 297 l giuuon sint 12* 1 p. 298 ISO ferspentotemo 12' i6. cüuae f. gidinganlicho IS*" 3 )03

3ntis 8tuffeDtes 13' 3 ;>. 307 im^ i. spanna 14* 4 p. 308 s quater enim terni) driestünt iieriu

cuueiDCug 14' b p, 309 Mt gicessota 15' 5 p. 3 1 1 »ceDdosamanezzando 15' 5 p. 3 14 n gimanno 16^ 6 p. 318 BDti reiDcurnes 16' 6 p. 319

Aspiret 2 zugiblase 17' 7 p. 322 26

(Cant. 2, 17) 27

Raresceodo thunneodo 17' 7 p. 324 28 ^ Sensim fulochon^ 17' ib. 29

Decrescat intuuahse f. 17' ib. 30

Conlinuato samantrachemo 17' ib. 31 (Suggerit) i. distribuit. subministrat. 32

spendot 18** 8 p. 328 33-^

Perpetuo simbalon 18** ib. 34

Allicit, suadet. giluccit 18** 8 p. 329 35^ [ad usque] Ducatum herizogdume^ 19^ 36

9 p. 336 37

Pactum 5 thingoth 19'* 9 p. 337 38 Dirutum zifald 20' 10 p. 339 39

Praeconantibus forabotanten 20** 10 aq/^

p. 340 41

Ambagibus umbibugin 24' 14 p. 355 42

DLV

Codex SGaUi 251. endiosius [argumenlum] giuuorsamora 77 20 p. 394

DLVP

Codex principum de Wallerstein i. 2. (Lal.) A^. 14.

Industrie glouvi

ina gichosi

3 gihorsamun

18 facere Totis Tnta ga vagon vuilluu

idioso cuique vnta ilicblihemo

or cilo

Damna vuepni 45 p. 487

Probantur geuarit'' siot

Sui tenoris eigeoero vesti

Uacillat vuaocbot

Inseritur inpihef lit® vuird

(14*") [secundum] Calculatiooem zalu

Canatur gisaget^ vuirdit

Conflcitur ervuachsit 38 p. 467

* palmaro Ed., s. die varr. ' Aspi.iret] ce ausradiert vgl. Gramm. 3,96

ogdame] d scheint aus e corr. * Pactam] über p ein strich radiert die h$.

' nicht Bedas werk selbst, sondern eine excerpierende bearbeitung desselben, daher Ue hälfte der gU. nicht aus Beda nachgewiesen werden konnte ' /. gcouarit

ef til] f scheint aus r corr. gisaget] der punct über c wol nur ein klecks

43^ 44 45^ 46"

47

48-

49

48 DLVI. DLVII Beda De Ratione Tempobum. DLVIU Beda De Schematis Et Teoto

Bed. 2.

t Zodiaci descei chenvoriD 38 p. 467

2 Prefigitur furigiscripanvuird 47/?. 491

3 Calculatores zalara ib.

4 lonectere inpivalieD 47 p. 492

5 (15') Oboriri ervuachsan iS p, 496

6 Hisloricus storiascripo ib.

7 Linea riga 50 p. 497

8 Aonotat^ zogescripan ib.

9 (15**) Prefixam furigisprochanun 50 10 p. 498

A\ (16') (Prosiliamus) anagerulon ^ 61

12 p. 511

13 (16*") Creberrima dero emicigostun

14 62 p. 513

[anoi] Dispares missalihhiu 11

Notiores diundoruo %

(17') AuidiUle2 uerchi» 35 p. 45811 Docloribus fonna leraron ^ 35 p. 461 : Disputatum erzalt (17*») Februo. id. e. Plutone* hellagollT

13 p. 351 (18') Deflexere gecheran 8 p. 328 V Occasionem vrisl 7 p. 322 31

Nanciscantur ^ piuin deDt ib. M

(20') Pollicis 7 dumin a

Leuae vuinstrun S)

Articulos lid U

[ad] Unguem nagala 31

DLVII

Codex Yindob. 2723.

15 Adimitur^ inzogao vuirdit

BEDA DE SCHEMATIS ET TROPIS.

[Migne Patrol. lat. xc]

DLVIII

Gm. 14420.

16 Congeminaüo gfzxxkfbldxngb » 16'

17 p. 177

gksbl

18(Relatio) aburb^un^ö 16' ib.

19 RepeUlurii gbbroUxkrdkt 12 iß* ib.

20 Repelitio bbrxngb ^^ 16' ib.

21 Usus brxchkndfri4 \q^ 178

Abominationem >irdkzxDgxa ^& 17' )( 179 (Ezech. 18, 12) i:

Amplius mfrb 17' ib. (BzeA. 18,13) 31

Coagulatus gksbmfopdfr^'' 17' tk I {Ps. 67, 16) 4

Tenorem Ihpnxngb 17' 180 4

* anageruton nicht gan% sicher, es gehört wol %u dem bei Gra/f 2, 490 belegten ftAJSv^ dessen bedeutung dann *stünnen^ wäre ^ aridilate Ed. ' uerchi] r teilweise ausradiert, l. urechi * leraran] l von anderer hand aus r corr. * Plutoni Ed., weil dort die eon- struction eine etwas andere ist * Nanciscantar] das zweite e auf rasur ^ die vier letUen gll. in einem capitel De termiois rogationum * diese gL findet sich auf dem rüekendeckel- schutzblatt der hs., welches ebenso wie das auf den vorderdeckel geklebte einen aussug aus Beda De ratione temporum darstellt; der passus, dem die gl, angehört, lautet et uoam qai loD^ in suo sallu adimitur; daffir bietet der text des Beda (20 p, 395) udo, videlicet raUone saltas, amisso ^ dh, gezuuifaldunga dh. aburbrangisal *' repetitar Ed, ** dk. gabrot nuirdit ^' dh. abrunga ^* dh. brochinder '^ dh, ledizongun ^ dk, moa " dh, gtaamenoder '^ dh, thonunga

[ Beda De Schbm . Et Tropis. DLIX Bbda De Tab. DLX SBenedigti Regula 49

Zf. (Mafsmann 95). Ic. 256—260

) drin fiogoron 17** p. 180 Largilur* fkrg kbkt^ 17^—180 20

tt. 40, 12) Auctorem seditionis redibfolgeria 18* 21

tm grbxxki 17»» ib, 181 22

) mksskbrxchkdb 2 17^ ib. Sibilos xxksbklxogb» 18' 182 23

Ipdbn» 17^ ib. (Ex. 26, 9) Manifestationem ofanunga 19' 183 24

BEDA DE TABERNACULO.

[Migne Patrol. lat. xci]

DLIX

Codex Stuttgart, iheol. et phil. fol. 218 f. 13*. oinc "^ cocci weuel p, 482 Stamine warf 482 26

SANCTI BENEDICTI REGULA.

[Migne Patrol. lat. lxti]

DLX

Codex Oxoniensis Juo. 25.

run

) Alumnis^ kizogeoeD. lungo Sarabaitarum Cbamar sidiiun selidarai'26

logus 1 [dlxi] 27

^auii kispreiua to. Girouagum kameilken umbiken ib. 28

am Iragi \b. Inlecebris kiti ginum ib. 29

tissima emmezzigosta. ernusi ib. Capacibus fer numf stigen 2 30

m elhes uuenio ib. Dyrum crim man i* ib. 31

ue» ernusüicho. hosclicho ^o Aptet kifuege. kimachoe ib. 32-

itis forahtagen. egisootem ib. Detrimenlum i^ uuid armuati. i6 scadun 33

ias ihinc. frisl ib. ,5^ 34

kiooscaf. lirnunga ib. Paruipendens un uuirdaoti ib. 35^

IS Ihe ganoDli 1 (122*') Addite^^ zuahaf tenli ib. 3^

^iUs^i lancsä zil uuilagiu ib. Procaciter fraualigo pruhtigo i^ 3 37

ne^^ urteila ursuh nin ib. [dlxiv] 38

dh. grauui ' dh, missibruchida ' über dem folgenden in fronte, dk, lodan tu Ed. vor der btbeisteile, der die vorhergehende gl. entnommen war * dh. fir-

dh. uaisbiluDga ' sub tegmine Ed. die beiden ersten gll. fehlen Ed., bei

. 30,7.8 " Strenue finde ich erst c. 18 /. horsclicho '* diuturna Ed.

\c\t Ed. *' Chamar sidiiun selidara] vom ersten bis zum vorletzten a auf rasur I man] a in i corr. ** detrimenta Ed. uuid armuali] m aus n corr. " addila

>• fraualigo auf rasur *^ pruhligo steht rechts oben über dem vorhergehenden

tenti, seine beziehung ist also zweifelhaft

bocbdeutsche glossen II. 4

50

DLX SBknbdigti Rbgula

Ic. 256—260

1 Proterne ubarmuat licho 3

2 lactantia ^ keilin

"^3 Conpensabitur 2 f kiitit. ^ kilonot 4

4 Officina ambaht hus ib.

5 Ueluti sosa mo 5

6 Explicant^ iDtfaltao uuerdant^ ib.

7 Interdum ofto sumenes 6

8 Scuriltas ^ skern ib.

y^ Deiesli ? ki Ihe uuite 8 [dlxiv]

10 Annologi® lecl* 9 [dlxiv]

11 Recitare^ er singan ib.

12 Modolatis kisungenen 11

13 In subselliis inscran nolon i^ ib.

14 Missasii kipet 17

15 Assidue Smezigo i^

16 Expenso ki kepeno mo i^ 18

17 Sequestrant i^ erscheidaot i^ sint i^ ib.

18 Inerti ^^ trage, unuuise ib.

19 Moderate mez licho 22

^x^ (122") Expenso erspentoulomoi^ zirteil-

21 temo 18 /^2 Obiurgetur increpetur kirefsit uuer 23

23 Inprobus unkiuu arer ib.

24 Reffectio ^^ laba. takemaz 24. 25 y2b Competere kirisan 25

26 Sagacitate antlougni. ^^ uuas sin 27

27 Tyrannidem krimmin uuotagin ib.

28 Fomenta lahtuam 28

29 Industria ^^ uui stuä. kilauui da ib.

30 Utatur nioze^i ib.

31 Annonam fruanta^^ 31

Reuera kiuuisso 36 Inbecit{i23 un mäht 37

Fortuitu kah un 38 Mixtum nieron^* ib. Remota ersuntrot 39 Indigeries ubarseti. unersmalzitin A. Commestio muas ib. I^

Prepediat^s kemerre 40 Persuaderi thurah spanan t(. tf

(122*0 Apostatare irron t(. d

Continuenda ^^ zikieiranne. kifmanoe d 41 tf

Fomite27 anagin 43 41

Morose tuuali go t6. RecoUoeet kistat te ib. Desidiosus trager. frasumic 48 Solito penso '^^ kiuuo nemo kelte 49

Inpedimto^^ merrida 52

Domesticis suuasen 53

Inlusiones kitrugida t6.

Inlatas ana prungono 58

Difficult^o unsamflo ib.

Aptus sit kimah si ib.

Tam morosam^i so tuualigo t6.

Uerbi gratia so so quhido 63

Dioces^2 pfarra 64

Prodesse pruchiuuesan t6.

Obstinatus ha rt muat t6.

Zelotiuus^^ nidic ib.

Suspiciosus zuruuani^^ t6.

(122"') Tyrrannides 35 crimmida 65 61

it

H

»T

Bf

«

61

* zu elationem 4,67? ' recompensabitur Ed. ^ l, farkiltit * explicantur <£d. ' beide deuUche worte auf rasur auerdaal] nt Ugiert ' scurrilitates Ed. ^ digesli Ei.

analogium Ed, " recitanda Ed. scran Dolon] 1 aus r corr. ^^ misss sin^ i?^, missas die noie ^^ beide worte auf rasur, unmittelbar über SiDaxis c. 17 und hinter dem

Siaaxis glossierenden solemoitas. etwa zu residua c. 18 gehörig *' ki kepeno mo durekttr.

^* sequestraotur Ed. ^* erscheidant] nt ligiert. sint] t gestürzt ^* iners Ed,y inerteiD note, inerli Kero p. 69 *^ L erspentotomo " refeclionem Ed. ** anllougni durch-

strichen ^^ indastriam Ed. *^ nioze auf rasur ** fruanta (nt ligiert) auf ramr ^' imbecillitas Ed. '^ meron auf rasur? *^ fehlt Ed.; nach ebrietas Kero p, 90

s* continuanda Ed. " fomitem Ed. " ad solitum pensam Ed., soHlo penso die varr.

^* impedimentum Ed. ^ difficultatem Ed. ^^ morosa Ed. ^' dicecesim Ed. ^ zelotypus Ed. ^* sodann steht am obem rande zwischen columne d und e {ohne UMn) cablicho '* tyrannidem Ed.

DLX SBeptedicti Regula

51

Ic. 256—260

ulationes pulahti 65

tire ^ zi kirisanne ib.

Qiium auuertoro 67

»US uz Ute t6.

idaDt ke pant 72

) Exesümatis ^ uuannaDl ahtonl

ohgus

sDtia sorga 2

ciniis redom ib.

itus cotchuDÜicho 5

ide piblicho ib.

ie uualo ib.

jlur erboran^ uuird ib.

lusura pilohuissi 6

atio laduDga 7

uit iDkihafla ib.

ctus kpuchit iDtuurchit ib.

lum* miDDa ib.

aiant^ thionea 8

»imus<^ errachlomes 17

i gratia uuortes ansl 24

idi m^ kideunan m^ ib.

tioDis kithebtuissi 18

)ccDt kicruozen 27

sioois aba far meizini^ 28

US kihoirenen 31

irenl ^ kicoum 35

et pan ^^ trincban. enli pl ib. idem repetalur ler^^ Ihaz set iot-

faugan uur 35 30

Pro reparatione pikinist 36 [dlzi] 3 t Nascentia legumioum uuasmo smal sateo 32

39 33 Scrupulositate pisiuoigi ^^ 40 34 Pradianti3 inpizen 41 35 Tolleranlia i* far Ihult furib| ts -_ 40 35 Propter excessum^^ pimissifanc ^^ sin| 37

67 38 Ad dispositionem ^^ zi kasezid| ^^ 48 39

16.

40^

4t 42 48^^ 44

45 46 47/

Uacent t muazoen - Lee 20 ki| 21 _ ib. Alios extollit andre erhef] 22 _ n, (122**) Perpendit23 abtot 50 Inprobitate unkifuarre unstill 24 52 Coculla25 hacbul 55 Scapulare bais uueri cbogo 1 26 t(. Reilcere kilabon 41 Oberschrift Pedules fuoz tuocba. uuint| 2? 55 [dlxv] 48 Caligas scua ib. 49

Quolies saf|28 56 50

Sagum. et29 |ena teppi zu| ^o 55 [dlxiv] 51 Dispesatore^i spentare 64 52

Calamum quas non conter| 32 rorun ki- 53^

clacta nat ib. Opstinatus einstrilic ib. Absurdum unkirist lih 65 Supripuerit untarsuoh| ^3 67 Priuata kiskerita ersuntrot34 71

54

55

56

57^

58^

' expedire Ed. ^ diese ufid die folgenden gU, am linken rande, nachdem Ic, be-

in 4 columnen eingetragen war; das tat. in kleiner schrift, das deutsche darunter.

laDtes Ed. ' /. erbotan ^ aflectu Ed. * inserviatur Ed. ® digessimus

' roensura debet extendi Ed. * meizini] das letzte i angehängt ^ diese und

Igenden gll. am innenrande von bL 121' 7iach dem Schlüsse des buchstaben u von Ic.

bib«res et panem Ed. " tertio repelatur Ed. " pisiunigi] das vorletzte i an-

fi " praadeant Ed. ^* tolerantiam Ed. ** furib|] i angehängt, l. furiburt »8808 Ed. ^^ missifanc] das erste i angehängt ^^ hac dispositione Ed. '^ /.

a '* lectioni und leclionibus Ed. '* /. kipete ** /. erheffit ** unmittelbar

1,5; aber diese tat Wörter sind nicht mehr mit gröfserer schrift geschrieben, auch

die deutschen gll. nicht mehr über ihnen, sondern folgen ** /. unstill i ** cacul-

(. '• chogo|] das zweite o unsicher, l. chogolun? " /. uuintinga? '* =s so

** et fehlt Ed. /. zussa ^^ dispensatorem Ed. " quassatum non conte-

Ed. " untarsuohl] uo zweifelhaft, l. untarslichi? ** ersuntrot (nt ligierl) steht über luprobitate

52

DLXI. DLXII. DLXIII SBenedicti Regula

r^. 1. Zs, 3, 382. Hoffmann, Althochdeutsches aus Wolfenbüttel p. niv

DLXI

Clm, 19410 p. 36.

1 Alumnus ^ fotar chiod Prologm ^ Ne DOS exeredet ^ daz er unsih ni ar ar

3 pe ih,

4 Ad deifficum lumeo ze cot chundemo

5 leote tft.

x6 Altonitis auribus lustreoten oron ih,

7 CoDsortes cauarpun enti kaleluN ih.

8 Sarabaita ^ chamarsidillun 1 [dlx]

9 Hentiri deo kasuihan cote ih.

Exigitur ist arsohit 2 Argumentationen auhhunga. merodi uuahi- !

mo ih. Euoiuit^ aruuantalot 7 Deneget irzihe 31 Commissum pifolhan t(. Fermenta^^ isa^nazzasi 32 Reparatone'7 kanisti. it niuui 36 [mi]' Reficits Inpizzit 38

DLXII

Codex principum

0 Procaciler paldlihho 3

1 Non presumant niketurrun ih.

2 Disponere kastif ten ib.

3 Subuenire kaheipbe 4, 18

4 Committere kafelabe 4, 41

5 Leccionis ^ lir nun cha 4, 56

6 Arles 10 list 4

^ Omnem co^^ alian 3

8 Cariusliupora 5

9 Mercis ^2 m'\&2i 4 20 Seu iauh 5

de Lohkowitz 434 /. 51^

Inperfectum unkifrumit 5 Expleatufi» arfullenti* t6. Arripiunt fahant^^ i6. In cenobiis In muuistiure t6. Non trepile ^^ nalles lute ib. Poenam uuizzi ib. Concedatur fargebant^'' 6 Si qua piuualih ^^ ib. Consummaü^d ho hirom i6. Momcia ^^ hroarnessi ib.

41 41

DLXIII

Codex Guelferhytanus Helmost. 842.

21 Affectum muotscaf 89' 2

22 Grauitas ^^ modestia. uuis du om 89*" 6

23 Indigeries. id-^ forsmelzunga 21 89*" 39

* fehlt Ed., alumuis Kero />. 30, 7 ^ sarabaitarum Ed, * augmentatione Ed.

Rebellio uuidaruuinneo 89^ ' 62 Recreare gilabon 89** 4 Uilicationis ambah . es 22 gg« 54

non aliquando ßlios suos exhaeredet Ed. * evolvat Ed. « ferramentis Ed. * repi-

4;

41 4!

ratione Ed. « reficial Ed. » Lecliones Ed. »0 artis Ed. " congregalionem Ed. " merces Ed. *' explicantur Ed. " arfuUent und fahant] die l gestürzt " trepide Ed. Dalles] a aus corr. " fargebant] l gestürzt /, „pj yuaüh com tumma (reveren lia ) üjrr. der Ed. moventia Ed. " gravitatem J5rf. femer grayitate 7. 22. 42. 43. 47 '^ das tat. und deutsche wort zwischenzeilig nachgetragen '* ambah. es, loch im

pergatnent. l. ambahtes

DLXIV. DLXV SBenbdicti Regula

53

itJ8. itJ8. 2. (D. II. 184. = Germ. 22, 399)

DLXIV am. 18140.

Desidia ^ slaphi Prologus m hita mun^ t6. las fristmali. taga dioc^ ib. »u lancsami ib.

Fermentum heuilo^ 2 tus ga ralibo^ ib. gimache^ ib. lur'' chlago t6. citer fraualiiho^ 3 [dlx] menta girih tida^ 4 pensabitur firgoltanuvirdit ^^ i6.

Inrogatis anagitaneD. r. 7 i gidouvita 8 [dlx] gium lec tor^J 9 [dlx] u vuillin 12 20 täte uuisi t3 _ 22 max uviderpruhtiger 14 23 di gilengitvuerdan 24

gratia pili di *^ ib. tria chleiniie 27

Edax azigeri^ 31 Turbulentus zornager ib. Prodigus spilder*® 16. Stirpatoriö vüo8tari2o _ fj. CoDsigoet piv elehe^i 32 (258*^) Tractauerit bantalot ib. Deprehensus aruaraner 33. 34 Musitalio ru nezzuogo^^ 38 Fomilem quichilun ga^^ 43 Acedia 24 zur lu st 25 48 Distollit26 girrit27 _ ib.

Desidiosus 8lapher28 ib. Delicatis ferzarten ib. Eulogias oblei^ö 54 Lena zussa^i 55 [dlx] Suspitio zu firsiht^i 59 Experimento ursuocbo ^3 ib. Turboleotus zorna ger^* 64 Zelotipia35 jn zibtigi^o iJ.

Suspitiosus zuruvarer ib.

erius gizitor max frazorer 23 alare narrizan 40 deuorator fraz 31 la 3' ofTeua 55

DLXV

Codex Carolsruh. SPetri f. 8b^'. 11 Pedules fuazduocha 55 [dlx]

Obstinatus absturniger 64 Zelolipus bi zihtiger ib. Suspiciosus firiuuizger ner ib. Absurdum, coutrarium abscelli 05

26

27

28

29

30

31'

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46 47 48 49 50

* desidiam Ed. * hila mun übergesckr. ^ die deutschen worte übergeschr. lo übergeschr. ga raliho übergeschr. ^ gimache übergeschr, ' darüber rasur ila go fraualliho übergeschr. * girih tida übergeschr, firgoltanavirdit über- " lec tor übergeschr. ** vuillin übergeschr. *' ouisi übergeschr. '^ uvi- htiger übergeschr. ** pili di übergeschr. *• chleini übergeschr, " aziger über- *• spilder übergeschr., r aus s rad. *• extirpator Ed. vüoslari übergeschr. piv elehe übergeschr. '* ru nezzungo übergeschr. *' quichilun ga übergeschr. diosas Ed. '* zur lu st übergeschr. exlollit Ed. *' girrit übergeschr.

her übergeschr. *" ferzarten übergeschr, '^ oblei übergeschr, ^* zussa über-

•* zo firsiht übergeschr. " ursuocho übergeschr. '* zorna ger übergeschr. typus Ed. '• in zihtigi übergeschr, " cucullam Ed. '" im coniext

54 DLXVl Exp. Reg. SBened. Auct. Paulo Diacono. DLXVII BoETHn Coiis. Philosc

Mones An%. 4, 92. fio. 1. {Diut. ii, 302 = Eatt. 3, 603. 604). 4. (DiW. n, ! = Germ, stud. 2, 300)

EXPOSITIO REGÜLAE SANCTI BENEDICTI

AÜCTORE PAULO DIACONO.

DLXVI*

Codex Carolsruh, Aug. ccui.

1 (Si uero tuo arbitrio id est sine con- (Tarnen magis periculum est in il

2 sensu spiritalis fratris^ uel bonorum qui solummodo uerbis preest)

3 fratrum) monacbo quicquid sine spi- mercben die abbata gnoto. hie

4 ritalis patris t bonorum fratrum con- sitan requiritur auctor libri 76^

5 sensu egerit boni ^ non solum non Sed cum dicit quod est aftir rfvän.

6 esse utilitati. sed etiam improbum re- sint zagerivun ^ 83*

7 putari. Ideoque discretum pastorem Manifestant et indicant superiora ii< -^ queras. vt viuere valeas. Chleino soK des^oltestu^ 6/gedenchin 83*

"^ man ribin. daz er in sin ouga soK Concambiare^ webselon 93' ^ 10 saiin 8^ (Cum non debeat habere horam que

11 (Sed omnia debent esse bona et sancta^) oboedientia possit existere^) daz

12 daz chit wola 76** wola 102**

BOETHII CONSOLATIO PHILOSOPHIAE.

[Ed. Peiper, Lipsiae 1871]

DLXVII ^^

a »= Codex SGalli 845. h = Codex monasterü heremüar^im 179. e «= G

monasterii heremüarum 302.

13 Studio flkzzf 11 fl 6 6 96* 1, 1 p. 3, 1 Auertit i^ Ifkdkzkt i^ a 8 ft 96"»

14 Modos Ifkchk 12 a 6 6 96* 1, 1 p. 3, 2 p. 4, 15

15 [dlxxi] Nubilosaie xxfnchklkgkx i? a 9 h

16 Lacer^ chbrbgp i3 a 6 6 96* chbrbgp i^ kfpprgfnkx c 65 1, 1 |>. 4

17 c 65 1, 1 p. 3, 3 Querimoniam [lacrimabilem] cblbgflk

* von dieser erklärung der BenedicUnerregel ist meines Wissens bisher nur der p\ herausgegeben durch Tosti, Storia della badia di Monte^Cassino \ (iVapo/t 1842) j9. 101- wider abgedruckt in Mignes PatroL lat. xcv p. 15S1 * fris unterstrichen, darüber \

O

s boni] i aus e corr, * in der erklärung von cap, i\ > illjs hs» ' * die deuti Worte scheinen keine beziehung zum lat. texte zu haben ^ oder soltistn * in dt

klärung von cap, m. ^cäbiare] c und das komma vom glossator ^ in der erktärung cap, IV die hss. ab enthalten nicht den Boethiustext, sondern einen commeniar i

in welchem die glossierten lat, worte zum teil nur abgekürzt oder mit den anfangei Stäben erscheinen; dies im einzelnen anzugeben wäre überflüssig '* dh. flizs« > leichi ^3 dh, charagon resp, charago ^* Auert b auertitar Ed, '* dh. leidiiii

^* Nubila b nubila cEd. *^ im context b, dh, uuenchiligiu " dh. keporgeniu

DLXVII BoBTHn Consolatio Philosophiae

55

B0. 1. (Dmt. II, 302. 303 »Fa/r. 3, 604). 4. {Diut. ii, 305. 306 = Germ. stud. 2, 300)

t uuxpft (wxpft 6) 1 a 9 6 97* 1, 1

It p. 4, 1 [dlxxi]

a Uigoris frDkstfs^ a 10 6 97' frnfstfs^

4 c 65 1, 1 p. 4, 6

5 Altius» fxrfnpmfs* a 11 ft 97*» 1, 1 p. 4, 11

7 Subtili artificio xxbxxkrchf^ all VTb-

8 wkrchf «^ 6 98* () | lubvukrchf ^ c 66

9 1, 1 p. 4, 13

10 [ad] ElemeDtum « bxphstbbb ? a 12 6 98*

11 1, 1 p. 5, 21 [dlxxi]

it CommoU krgrfmkt ^ & 98^ 1, 1 p. 5, 26 13 [dlxxi]

f4 Assuefaciunt * gruufobnt^o ^ 15 ^f. II wfnbnl 10 ( 99**^fvufDnbnt 10 c 66

16 1, 1 p. 5, 32 [dlxxiii. dlxxiv]

17 Profanum xngfzpgfDfn ^^ 6 99* 1, 1

18 p. 5, 33 [dlxxi. dlxxh]

19 Opere. studia stxndxn^^ a 15 b 99*

20 1, 1 p. 5, 36 [dlxxi. dlxxii]

31 Syrenes mrrkmkn ^^ 699^ mifkinkD ^^alß n 1 p. 5, 38

23 Excessit xbfrscrfkt. xzwkstb ^^ b 99^ x.

24 b. frscrfkt xzuukstb ^^ a 16 1,1

25 p. 5, 41

7B Cooquesta. ^^ causata est. chlbgftb ^^ a 16 27 6 99*» chlbgplb c 66 1, 1 p. 6, 49 29 [dlxix. dlxxi. DLXxn. dlxxiii. dlxxiv]

29 0beecaloi' fruuprdfofmp i^ a 20 fr-

30 vrprdfDfrap 6 100** 1, 2 p. 6, 24

31 [dlxxi]

Ad perfectionem perueneras. ^^ ascen- 32 deras. gfdkgk^o a 20 6 100^ 1, 2 33 p. 7, 4 34

Contuleramus.^^ fecimus et dedimus tibi. 35 Gfsmkdptpn vvkr 22 ( 1 OO^ Gfsmkdptpn 36' uukr22 a 20. 21 1, 2 p. 7, 5 37

Admouit. applicuit. zxpppt^^ b 100^ 38 zxppt23 a21 1, 2 p. 7, 9 39

Choroy?fstbn nprd2-»6 lor uufstlmnpnd^^ 40 a 22 1, 3 p. 7, 3 [dlxxi] * 41

Threicio. a tracia nprthvvfstbn 25 ft lOT 42 nprthuufstbn 26 a 22 1, 3 p. 7, 7 43 [dlxxi. dlxxii] 44

Boreas oprthpstbn^e a 22 6 101*— t6. 45 [dlxxi. dlxxii] 46

Emicat. apparet. blfcckzkt27 a 23 b lOT 4V

1, 3 p. 8, 9 [dlxxi. dlxxii] 48 Uibratus lphfzfndfr28 a 23 6 101' Ip: 49'

fntkx c 67 ib. 50

Laribus. s. knhfkmpn 3<> a23 kohrkmpn ^^ 51

6 10lMnhfkmpn30c67 1,3 p. 8,5 52

[dlxix. dlxxiv] 53

Cessisse^i gkgbDgbD32a26 6 102' gkgan- 54

gbn 32 c 67 1, 3 p. 8, 25 [dlxxiii] 55 ProfaDae xnchkxscfrp 33 a 26 6 102' 56

1, 3 p. 9, 27 57

lDcelebri8 34 xnmbrf35 a 21 b 102** c 67 58

1, 3 p. 9, 31 59 Gladem pblp^ß c 67 1, 3 p. 9, 32 60 Perdecretum37gfmbrchptkst38a27 6102** 61"

1,3 p. 9, 36 62

* dh. chlagelicheo uuuoft * dk. ernistes resp. ernestes ' Quae com a. c. e. und

darüber das deutsche ab * dh. furenomes ^ dh. uuauuirche ^ elem b elementa a

^ dh. baobstaba * dh. irgremit ^ assuef'ciunt a assuaefaciunt c dh. geuue-

nant resp. GeTuennant *' dh. ungezogenen ^' dh. standun ^^ dh. merimin ^* dh.

m

uberscreit. azauista : /. uzuuiscta ? die gl. im context ab ^^ conquestü» a *^ dh. chla-

geta resp. chlagota. im context ab *^ gl. zu effeto *^ dh. eruuordenemo. im context ab >* gl. %u in uirilis animi robur euaseras dh. gedigi. im context ab ** Gontut b

CootoliiDUS a " dh. Gesmidoton uuir. im context ab *' dh. zuopot resp. zupot. im

context ab ** dh. anestannord. im context a '^ dh. northuueslan. im context ab

'• dh. Dortbostan. im context ab *^ dh. bleccizit. im context ab *• dh. lohezender.

im context ab '* dh. lo:entiu, rasur von b c ^^ dh. inheinion. im context a

'* Geeiste a " dh. gigangan. im context ab '^ dh. unchiuscero ^^ incelel)r] cei

auf rasur a inlecet>r b " dh. unmare. im context a ^ dh. palo '"^ gl. zu pro-

positoni ** dh. gemarchot ist. im context ab

56

DLXVII BoETHn Consolatio Philosophiae

Bo. 1. (Diut. II, 303 = Hau. 3, 604. 605). 4. (Diut. ii, 306 = Germ. sind. 2, 300)

1 In arcem knufstk ^ a27 koTfstk i b 102^

2 1, 3 1). 9, 41. 42

3 Aestum zfssxn ^ c 68 1, 4 |). 10, 6

4 [vgl DLXXV]

^5 Describeres.^ insinuares uukstks^ a 32 - 6 vvkslks^ b 104* 1, 4 p. 11, 12

cbxnr

7 Respublicas chxnfrkchf^ a 33 rkcbf^

8 ft 104* chxnkrkchffc c 68 1, 4

9 p, 11, 16

10 Improbis xnchxschfn ^ (104* xnchxst-

11 chfn« a33 1, 4 p. 11, 20

12 Flagitiosis mfkDtbtkgfn^ a33 (104*— tb.

13 Otia mxpzzbö a 33 6 104' 1, 4

14 p. 11, 22

16 Public^ gfrofknfrp » a 33 6 104' —1,4

16 p. 11, 23

17 Inexorabiles XDfrbftfnlkchb lo b 104*

18 xufrbstfnlkchbi0a33 1,4 p. 11,27

19 Forlunas frpmb ^ a 34 6 104^ c 68

20 1,4 p. 11, 30

21 Impunita xnkngbltkx i^ a 34 b 104^ vn-

22 kngbllkx 12 c 69 1, 4 p. 12, 33

23 Prouincialium Ibntlkxtpi^ c69 Ibnlkxtpi^

24 a 34 6 104'» 1, 4 p. 12, 36

25 Cognoscentei^ zxpsfbfntfmpi^ a35 b 104^

26 —1,4 p. 12, 42

27 Ambitiooe pfscbzgkrkda i^ a 35 b 104^

28 —1,4 p. 12, 44

/

Heseruaui gfsparftbi? a 35 6 105' 1^ 1, 4 p. 12, 50 »

Depulsus dbobffrstpzzfnfr a 36 ( 105' »

1, 4 p. 12, 52 n Ck)inpulsus est gfopfttfr. bDbprbhtxxbrthi* S^

a36 6 105* 1,4 p. 12, 53 M

Fraudes xntrkxxb^o a 36 6 105* xn-)»

trkvub2o c 69 1, 4 p. 12, 55 »

Dicimur. crimiDamur. przkgfn TTxrdkD-S? wkr2i (uux'dknuukr2i a)a37 6105*8S

1, 4 p. 13, 66 [dlxxiii] » Arguor pfzkgfDxxkrdp 22 a 39 6 106' M

1, 4 p. 13, 81 41

Hebetauit. retundit. kxofrxpttb b 106' tt

kxn. frxptlb 23 a 40 kxnfxplb «« c 70 4^

1, 4 p. 14, 90 [dlxxiv] 44 MoDstri fgksfn24 a 41 6 ]06' 1,4

p. 14, 94 4(

Propugnare25 pkstbn2« a 41 6 106** 47

1,4 p. 14, 99 [vgl dlxxyu] 48

Maiestatis 2? crimen xnbxldk 2s b 106*^ tq- 41

hvldi c 70 1, 4 p. 14, 104 [blxxi. M

DLXxin. dlxxiv] 51

Ad cunctum 29 zfsknfrpxnhxldk ^^ a 42 U 6 lOO*» 1,4 p. 14,105 U

Summitteret gfvvfkchtk 3i b 107* 1, 4 M p. 15, 116 5i

' dh. in nesti ' dh. zessun ' DescriD ab * diu uuistis. im eontexi ab

^ dh. chunericbe resp. cbaniriche * dh. anchaschen; zwischen s und c ragt in b aus der darüber stehenden zeile hinab der schaß von p, woraus dann das fehlerhaft eingeschobene t von a sich erklärt ^ dh. mein tatigen, im context a * dh. muozza. im context a * dh. gemeinero. im context ab ^^ Nisi nt omnibus prodessem proinde cum .1. faerim a(«. 26). dh, unerbetenlicha. im context a ^^ dh. froma. im context a *' dh. uningaltia

*' dh. lantliuto. im context a unmittelbar nach Iniustitiam ^* Gognosce] das erste e aus i corr. und nie von anderer hand übergeschr. a ^^ dh. zuosehentemo. im context a ^^ dh. pe scazgirida. im context ab ^^ dh. gespareta. im context ab '* dA. dana ferslos- zener. im context ab *^ dh. genotter. anapraht aaarth. solche falsche i{%) wie hier in

gfnpfltfr noch öfter in ab, vielleicht aus übergeschriebenem f '=^ frtiücice herrilhrend, «.57,19. 58,1. 15. 59, 9? 36. 42. 61,32. 62,5.9. 63, 1?36? im context ab ^ dh. untriuua. im con- text ab ^* dh. pezigen uurdin uuir. uux'dko] r von and. hand übergeschr. a ^dh. pezigeo uuirdo ^' dh. kunfruotta resp. kanfruota. im context b '^ dh. egisen *^ Propugii. ab '* dh. pistan. im eontexi ab *'' Magestatis b '* dh. anbuldi"^ '* aus dem Zusammen- hang zu erklären '<> dh. ze sinero unbuldi. im context ab '^ dh, gevTeichti

DLXVII BoBTBn Consolatio Philosophue

57

B0. i.(Ptitf.n,303«=J?<tft.3,605. 606)» 4. jDiut. ii, 306. 305 = Germ.stud. 2,300. 301)

vub-

l Ambitom inUptn^ a 45 6107^— 1,4

I p. 15, 125

% Eoentum > wprtknk ' 6 108* Tupr-

i tknk^ e70 uupslkDk^ a47 1,4

h f. 16, 144

Nunc skntdfiDf^ c70 siDldfinp^ 6108'

1 1, 4 p. 16, 147 [dlxxi]

eFoedatus» gfhpDdfre a 48 6 108' kf-

9 hpntfr« c 70 1, 4 p. 16, 152

# [dlxxi. DLXXin. dlxxiy]

.1 OfGcinas bmbhtstftf ? a 48 6 108'

A 1,4 p. 16, 154 [dlxxi]

LS ImpuDitate XDfngpltkDks a 49 6 108^

U 1, 4 p. 16, 157

U Obscuro xxbnfmpd a 50

16 Dbmp» c70 1, 5 p.

17 Prim^ fprnbhtkgfrp ^^ a 50 h 108^

18 1, 5 p. 17, 10

19 Bore^ spiritus nprdpfslbn ^^ a 51 6 109'

10 1, 5 p. 17, 19 [dlxxl dlxxu]

Si Zepbini8 uofsibn ^^ a51 vvfstbn ^^ h 109' 12 1, 5 p. 17, 20 [dlxxi. dlxxii] 1) ürat rkfkt *3 « 51 h 109' 1,5 p. 17,

24 22

15 Crimen knzkhti^ a 52 ft 109' 1, 5

16 p. 18* 36 [vgl. DLxix]

17 Oriundus knbxrip ^s a 54 6 HO' 1, 5

25 p. 18, 9 [dlxix. vgl, dlxxi]

r29 Celebrentur gfmbrkuufrdbQ (vvfrdbn h) ^^ ^ a 56 6 1 10*» 1, 5 p. 19, 30 [dlxix.

31 DLXX. DLXXIIl. DLXXIV]

6 108*^

17,8

Elusus pftrpgbofri^ 6 Hl« p. f. trp- 32 gbnfri7 a 59 1, 6 p. 20, 5 33

lohorruit sirxbfl is 6 111*» strxbsl ^s a 60 34^

1, 6 p. 20, 10 [dlxix. dlxxi. dlxxiu] 35^. SlriDgere strpxffn ^^hWV srpxCfn^» a 60 36 ^

1, 6 p. 20, 12 37^ Coniecto rbtkskpn 20 a 62 6 1 12' 1, 6 38-^

p. 21, 16 [dlxxi] 39

Fluilare vvfkbpn 21 h 1 12*» uufkbpn 21 a65 4(V vurtbpn2i c 71 1, 6 p. 22, 45 4U

[dlxix. DLXX. DLXXV] 42

Destiluit kolsbzlb '" (,65 6 112*» 1, 6 43-^ p. 22, 47 44

Fomitem zxnsklxDgb23 a 65 6 112*» 45 zknsklfn 24 c 71 1, 6 p. 22, 48 46

Aestum zfssxn 25 « 67 j 1 1 zessun c 7 1 47

1, 7 p. 23, 7 [dlxviii] 48 Resislit gfslxllkt 26 a 67 6 113*» kfstxUkt26 49-

c 71 1, 7 p. 23, 17 [dlxviii] 50^

Habitum gfhbbb27 c71 2, 1 p. 24, 3 51

[dlxviii. dlxix. dlxxi. dlxxiu. vgl. dlxx] 52 TaDlum spfklp28 fr 113b sophilo a 71 53

2, 1 p. 24, 4 [dlxviii] 54 Discesseris. l descisceres. 29 kfvvkchks 30 55

6 114' kfvvkchksl3o a 72 kfvukchesäo 56 c 71 2, 1 p. 25, 18 [dlxvih. dlxxi. 57

DLXXIv] 58

Uernacula kfsvbsb^i a 72 6 114' kf- 59 svubsb3i c 71 2, 1 p. 25,23 [dlxviii] 60

Non relicta32 xnCfrlbzzfnb 33 c 72 2, 1 61 p. 25, 36 62

* dk. antuom? im context a ^ euentüs a ' dfi, vvortini. im context a * dh, siotdenie, -o. über sententiae c ' Sab^tantia spoliat' a ^ dh, gehonder resp, kehonter. im c<mt, a ^ /. bmbbhtstftf, dh, ambahtstete. im cont. ab " dh, unengoltini. im cont, a * xxbDfmp] b au4 p radiert b. dh, uuanemo, yuananio. im context ab *^ dh, fornahtigero. im context a ^^ dh, nordostaD. im context a ** dh, uuestan. im context a ^' dh, rißt, im context vor dem tat, a ^* dh. iDziht. im context vor dem tat. a *^ dh, inburto

'* /. gfmbrkt dh. gemarit uuerdan. im context ab *^ dh. petroganer. im context a '• dh. stnibel. im context a *• dh. stroufen. im context a dh. raliskon. im con- text a " dh. aaeibon retp. Tuelbon '' dh, intsazta. im context a '' /. zknsklangb, dh. zinsiloDga. im context a '^ dh, zinsilen *^ dh. zessun. im context a '^ dh.

gfstallit, kestollit. im context a '^ dh. gehaba '^ dh. so 6I0 Descisceris corr.von jüngerer hand in Discederes c '* dh. kevvichis retp. keTvichist resp. kevuiches '* dh, kesTan resp. kesvaasa '* relictoram Ed. '' dh, unferlazzena

58

DLXVII BoETHii C0N8OLATI0 Philosophiab

Bo, 1. (Diut. n, 303. 304 = Hait. 3, 606). 4. (Diut. 11, 305 Germ. itui. % 301)

1 Impetura thrbtk 1 6 115' thfrbtk 1 a 74

2 2, 1 f. 26, 57 [dlxviii]

3 Euripi vvkbrk* a 74 6 115' uuigeri

4 c 72 2, 1 f. 26, 2

5 Tremendos fgfbbrrp 3 c 72 2, 1 p. 26, 3 '^ Agitare [uerbis] rfdpn* a 75 6 115' "7 c 72 2, 2 f. 26, 2

8 Quereiis Ibstrxngkn ^ h 115' lastrxn-

9 gkn 5 a 75 2, 2 p. 27, 3 [nLXvin.

10 DLXXl]

t^W Habes gratiam^ s. refferre et facien-

12 dam'7 mihi gratiam Dxhfbks (hfbkst a)

^13 mkr zfdbnchpnnf s a 76 6 115** hfblfs-

A\ mkr zfdancbpnnfö c72 2,2 p. 27, 13

15 Violenlia npbl^o o76 npftio 6 115**

16 2, 2 p. 27, 16

17 Descendere nkdfrstkgbn ^^ 6 116' nkdfr-

18 stkgfn 11 fl 76 2, 2 y. 27, 31

19 Calamitatibus mkssfbxrknpn^^ 6 1 16'mks-

20 sfbxrinpn 12 a 77 2, 2 p, 28, 35 2\ JYOYC niGOYC, dolea Pxlkglk i3 c

22 73 2, 2 p. 28, 38

23 Rapacilas kkrk i* h 116' c 73 2, 2

24 p. 29, 13

^5 Hisceres kknftks 6 1 16^ kfiiflkst a 78

26 2, 3 p. 29, 2 [dlxviii]

27 Propinquitalis skppp a 79 6 116'* c 73

28 2, 3 p. 30, 17 [dlxvifi]

29 Id curia, in domo concilii dknchxs ^'

30 aSO 6 117' 2, 3 p. 30, 29

^31 Demulcet Iklxbtb 18 c 74 2, 3 p. 30, 33 32 [dlxix]

Priuato thknfmpgflkchfD ^^ b 117* tk-»j nfmpkflkcbfD^^aSO dknrmpgflkchfoi^M c 74 2, 3 f. 30, 35 [dlxxI %

Zephiri vvfstbn^o a 82 6 118' 2,3»

p. 31, 5 [DLXVni. DLXXl] 37 j

Auster sxndbn^i a 82 6 118* 2,3 3!

f. 31, 7 [DLX?m. DLXXl] 31

Reputes bbtphfs^a 6 1 ig* 2,4 j>. 3i,9 IT [dlxxi] 41

Pudiciti? 23 scbmp 2* 6 1 1 8»* 2, 4 p. 32, 4! 17 [vgl dlxviii] 4)

Concesserim gkhl)0Ctb2^ 6 118^ gkbbBC-41- tb 25 a 84 2, 4 p. 32, 21 [dlxtol 4i

DLXXl] 44

Abesse gfbrfstbn 26 6 it9* gebresten a85 41 2, 4 f. 33, 31 [dlxviii. dlxxd] 4S

Proueniat bkchxmkt27 a 85 bkcbxintt2'4i 6 119' 2, 4 p. 33, 41 [dlxhilM

DLXXIl] 51

Delicatissimus gfzbrtfr 28 a 86 6 119^ »

2, 4 p. 33, 50 ^

Coniectas f btkscpst. trbhtpst a 87 5<

2, 4 p. 33, 54 [DLXvni] u

Asspirare gkgkngfn 3<> a 89 6 120' «

2, 4 p. 34, 78 J'

Euri pslsxndbn 3i b 120*» 2,4 p, 35,4 5< Minantem [fluctibus] vntfrfzzkndbD '2 ( $<

1 20** 2, 4 y. 35, 5 [dlxviu] «

Pendulum vvbgkntb»^ 6 121* 2,4 6

p. 35, 11 [DLXvin] ß!

Valli spkzzxn »* 6 121' 2, 4 p. 35, 20 61

fDLxvni] 6^

* dh. Ihrati * dh. Tviari. Earipns est Tiuarium maris Codex fTallersL [nr dlih]

f. 74' ' tfA. egebarro * dh, redon <^ tfA. lastrnngio ' gratiam /eA/^ n ^ et

faciendam auf ratur a ^ dh. Da hebis resp. hebist mir ze daochonne * dh, hebis mir

ze danchonne '^ tfA. noht re«p. not '> dA. niderstigan reip. niderstigen " dh, misae- barinon *' die gl. unten am rande c. dh. Potigli ^* dh, kiri " dh. kinetia resp»

kenetist *" dh, sippo. im context ah '^ dh. dinchos ^* dh. liluhta ^^ dh» thioemo {resp. tinemo, dinemo) gellHien, kelichen. dknfmpgflkchfn] bis ch auf rasur e ^ dh. TTestin '* dh. sundan. im context ah ^^ dh. ahtohes '^ Pudieiti^] da* erste i aus 0 earr. b '* dh, scamo '^ <fA. gihäncta rejp. gihancta. im context ab *^ dh. gebregtan. tat context b '^ dh. bichumit ^' dh, gezarter ^^ dh. ratiscost. trahtost. im eotUesßt «

'^ </A. gigingen '* </A. ostsandan ** der erste teil wird nndea sein, die welle *' </A. Yva^^inta '* dA. spizzan

DLXVn BOETRII CONSOLATIO PflILOSOPHIAE

59

Bo. 1. (Dnit. n, 304 = Hott. 3, 606. 607). 4. {Diut, ii, 305 = Germ, stud. 2, 301)

1 Aoaritia brkgk 1 c76~2,5|).36,9 [dlxx] Formidolosa fgkbbrk^» a 108 fgfbbrki^ 33

2 Qaros mbrrp^ a 92 mbrrp« 6 121^ b 128* 2, 7 ;?. 45, 32 [DLXvin. 34

3 mbrrf^ c 76 2, 5 f. 36, 10 [dlxix. dlxxi] 35

4 DLXX. DLXxiu] Propagare kkmbfrrbn ^^ a 108 gkmbfr- 36^

5 lofra hkotbr^ a94 c76 hUntbr^ h 122'

6 2, 5 p. 36, 28 [DLxvin]

"7 Vrguerc bfsvvbrfo ^ b 122*» 2, 5 j?. 37,

S 43 [dlxxi]

9 Arlificis thfrpvvxrfhtxn '^ a 96 6 122** 10 2, 5 p. 37, 47 [dlxviii. dlxxi] U Cedit pkcbxmit« a 96 6 123* 2, 5 12 p. 38, 62 [dlxviii] 'fa Luceat Ixgf ' 6 124' 2, 5 p. 39, 88

14 [dlxviii. dlxxi]

15 Fidelibus hpldfn » b 124* c 77 2, 5

16 p. 39, 2 [dlxix. dlxxiii. dlxxiv]

17 Nolhus sxodbn» b 127' 2, 6 p. 43,

18 12 [dlxviii]

19 Maleriam frkst 10 6 127* 2, 7 p. 43, 3

20 [DLXvni]

21 [ne] CoDsenesceret nkrvuvrtk ^1 c 79

22 2,1p. 44, 4

23 Vasta xxvpstkx 12 a 107 b 127** vuxp-

24 stkxi2 c79 2, 7 p. 44, 17

25 Area hpvfslbt»3 a 107 b \21^ c 79

26 2, 7 p. 44, 19 [dlxxiii]

27 Ex^^diuersilate fpnfdfmpxngfxxpnfhfklf'^

28 a 108 b \2r 2,1 p. 44,26

29 losolenlia xngfvufDk ^^ c 79 2,7 p. 44,

30 27 [dlxix. vgl. dlxxi]

31 Adulta frvvbhskni" 6128' frvubsbnkx ^"

32 c 79 2, 7 p. 45, 31 [dlxviii. dlxxi]

dh. arigi * dh. marro resp. rodrro, mÄrre*^ ^ <//t. hintar resp. hinlar. im con-

iejFi ab * dh. besvvaren * dh. thero vvurhtun. im context ab * pkchxmil] i an-

gehängt ab, dh. pichumit ' dh. tuge dh. holden dh. sundan *•* dh. frisl *' </A. ninruvrti " dh. uuuosliu *' i/A. hovestat. im context ab *^ Ex fehlt Ed. ** i/A. föne deroo ungeuuoneheite. im context ab. xngfxxpnflifktf] dat erste n auf rasur a

*• dh. ungevueni " dh. ervvahsin resp. ervua[h]saniu *• dh. egibari resp. cgebari *• dh. kimarran resp. gimarran dh. gelimphe ** dh. denne ouch " dh. losheite.

gebose. die erstere gl. im context ab ^^ dh. richlicho *^ dh. anapicti '* Sciturum] das erste u aus a corr. a ^* dh. ersuochan. im context ab '^ dh. gremizlicho resp.

cremizlicho. im context a, i angehängt c " dh. fulo resp. fula dh. daz sia din

vouodera vuardin. im context ab '^ dh. chlago resp. clago. im context ab '* dh.

zahlen " dh. raliscot

j^ rbn »9 6 1 28' 2, 7 p. 45, 34 [dlxvhi] 37

^'Conducat gflkmpbf^o 6 128' 2, 7 38

p. 45, 40 39

Quamquam dfnnf pvch^i c 80 2, 7 40

p. 45, 44 41

Leuitate Ipfshfktf. gfbpsf22 a 110 6 128** 42

2,1 p. 46, 63 [dlxviu] 43 Fesliue rkchlkchp 23 a 110 6 128** c 80 44

2,1 p. 46, 64 45 Adhortus esset bnbpkclk^* c 80 ib. 46, Sciturum 25 frsxpchbn26 a 110 6 128** 47

2, 7 p. 46, 67 [dlxviii. dlxxi] 48

IMordaciter grfmkzikchp 2? a HO grfmkz- 49 lkcho27 h 128** crfmizlkchp27 c 80 50 2, 7 p. 46, 72 [dlxix. dlxxi. dlxxui] 51

Consumptos fxlp b 129** fxla c 81 52 2, 7 p. Al^ 20 [DLXvni. dlxxi] 53

Ambiguos. qui ob tuara felicitatem di- 54 lexerant. dbz skb dkn vuxpdfrb vuxr- 55 dkn29 a 114 b 130** 2, 8 p. 48, 56 21 ^ 57

Querere cblbgp 30 a 114 6^ 130** clbgp»» 58 c 81 2, 8 p. 48, 23 [dlxviii. dlxix. 59 dlxxiii. vgl. dlxxi. dlxxiv] 60

Mordeant zbnifnsi b 131** c 81 3, 1 6K p. 50, 13 [dlxix. dlxxiv] 62

Somniat rbtkscpl32 h 131** c 82 rblks- 63' copl32 fl 117 3^1 p. 5;, 17 6r

60

DLXVII BoKTHii CoNSOLATio Philosoprue

Äo. 1 . (Dint, II, 304 == Hatt. 3, 607). 4. (Diut. ii, 305 = Germ. sind. 2, 301)

1 Rubos stxdb. prbmxo ^ 6 131^ sUdb^

2 a 118 prbmxn i c 82 3, 1 p. 51, 3

3 [DLXVIII. DLXXIll]

4 Filicem fbrn t xxkslb2 a 118 l vvkslb

5 fbrn 2 6 131^ 0 farn c82 t6. [dlxx.^

6 DLXXI. DLXXV. DLXXVIIl]

7 Nolhus sxndbn 3 b 131** 3, 1 y. 51, 7

8 [DLXTIU. DLXXI. DLXXIl]

9 iDtentio kndbhl^ c 82 3,2 y. 52, 30

10 [dlxix. dlxxiii. dlxxix]

11 Claritudinem & mbrkdb^ a 120 b 132^

12 3, 2 p. 52, 3 1 [DLXvni. dlxxix]

13 Promptum est gbgfnwbrik ' a 120 gb- U gfnvvbrtf 7 b 132»* 3, 2 p. 53, 36

15 Pendenda zf bhtpnnf » 6 133* 3, 2

16 p, 54, 63 [dlxviii]

17 CoDsentiunt zfsbmiDf gfbflifnt» a 122

18 b 133'* 3, 2 p. 54, 75 [dlxxix]

19 [nexu] Inresoluto. insolubili. xnzflpslk-

20 chfrp 10 6 133*' xnzelpslkchfrp a 123

21 3, 2 p. 54, 4

^22 Garrula zukzfrpnlf ii b 134* zfvvkzf- ^23 ppntfii fl 123 3, 2 p. 55, 17

24 [dlx?iii. dlxxix] ^25 Ulita gksblbptfn «2 a 123 6 134- 3, 2

26 p. 55, 19 [dlxix. dlxxiii] *^27 Susurrat zvkzfrpt^^ 6134« zvukzfrpl ^^

xls c 83 zfvvkrpt a 123 3, 2 p. 55, 26

29 [dlxix. dlxxui. DLXXV. vqI dlxxix]

30 Anxietas fprbhla. gklxst^* 6 134*' fp-

31 ' rbhlbi^ a 125 3, 3 p. 56, 17

32 [dlxxui^

ForeDses thkoglk chbi& b 135* tkndk-» ebb 1^ a 126 3, 3 p. 57, 34 [dlxxoi. »

DLXXVI. dlxxix] SS

DigDitates bmbbht i<^ a 127 fr 135^ X » 3, 4 p. 58, 1 [DLxvm. dlxxl. dlxxix] S7 ' Strumam cbflch ^' a 128 fr 135*^ 3, 4 »

p. 58, 7 [dlxxi. dlxx?. dlxxix] 39

HoDoribus bmbbhtfoi^ a 128 fr 135^ 40

3, 4 p. 58, 9 [DLXvin. dlxxix] 41

iDclarescant krmbrft wfrdfDti* a 128

krmbrkt vufrdbnti» fr 135^ ib.

[dlxix. dlxxui] 44

Adduci gfspboknvvfrdfn «^ fr 135*» 3, 4 45

p. 58, 10 46

Scurre. subsannatoris. scfrofo. gflphb- 47

rks 21 fr 135»* 3, 4 p. 58, 12 [DLXfin. 48

DLXXI. dlxxix] 49

Delaloris pksprbcbrks fr 1 35** 16. W

[dLXTIU. DLXXI. dlxxix] 51

Vicem wAiskl« a 129 fr 136* 3,4 52 p. 59, 26 [dlxviu. dlxxi. dlxxix] 53

Quoquo